Wybory samorządowe 2018: zbieranie podpisów zgodnie z prawem

• Po zarejestrowaniu komitety m.in. zbierają podpisy, by zgłosić listy kandydatów na radnych

Po zarejestrowaniu komitety m.in. zbierają podpisy, by zgłosić listy kandydatów na radnych

Minął już termin zawiadamiania PKW lub komisarza wyborczego o utworzeniu komitetu.

Zobacz również: Ostatni dzień na rejestrację komitetów wyborczych

Po zarejestrowaniu komitety wyborcze m.in. zajmują się zbieraniem podpisów pod listami kandydatów na radnych. Zgodnie z zaleceniem UODO, przy zbierania podpisów powinno się uniemożliwić wgląd w dane innych osób.

Według kalendarza wyborczego, na zgłoszenie list kandydatów na radnych komitety wyborcze mają czas do 16 września, do północy. Jednak - jak powiedział PAP Krzysztof Lorentz z Krajowego Biura Wyborczego - ponieważ 16 września to niedziela, listy będzie można zgłaszać jeszcze w poniedziałek 17 września.

Zgłaszane do rejestracji przez komitety listy kandydatów muszą spełniać określone warunki. Jednym z nich jest poparcie listy przez odpowiednią liczbę wyborców.

Komitet, który chce zgłosić kandydata w wyborach do rady w gminie do 20 tys. mieszkańców musi zebrać co najmniej 25 podpisów. Co najmniej 150 podpisów musi zostać zebrane w gminach powyżej 20 tys. mieszańców oraz w dzielnicach Warszawy aby zarejestrować listę. W przypadku wyborów do rad powiatów każda lista kandydatów musi być poparta podpisami co najmniej 200 wyborców, a wyborów do sejmików wojewódzkich - podpisami co najmniej 300 wyborców.

Każdy wyborca ma prawo poprzeć dowolną liczbę list kandydatów, ale zgłaszanych tylko na terenie jednostki samorządu, w której mieszka. Jeśli to lista kandydatów do rady gminy, rady powiatu, czy sejmiku województwa, wyborca musi być mieszkańcem odpowiednio tych samych: gminy, powiatu, czy województwa.

Po dokonaniu zgłoszenia, niemożliwe jest uzupełnienie listy o nazwiska kandydatów lub zmiany kandydatów albo ich kolejności na liście.

Urząd Ochrony Danych Osobowych podkreślił w swoim stanowisku, że podczas zbierania podpisów na listach poparcia powinno się uniemożliwić obywatelom wgląd w dane innych osób, które umieściły na listach swoje imię i nazwisko, adres zamieszkania oraz PESEL. "Aby to osiągnąć nie jest konieczne zbieranie podpisów na oddzielnych kartkach papieru, wystarczy zasłonięcie wypełnionej części listy przed złożeniem podpisu przez kolejną osobę" - wskazano.

Kandydaci na radnych muszą spełnić określone warunki. Startować mogą osoby pełnoletnie. Ponadto każdy obywatel polski urodzony przed 1 sierpnia 1972 r. musi złożyć oświadczenie lustracyjne. W wyborach do rad gmin mogą startować obywatele Unii Europejskiej bez obywatelstwa polskiego, ale stale mieszkający w Polsce, jeśli zostaną wpisani do stałego rejestru wyborców.

Zobacz również: Wybory samorządowe 2018: jak kandydować na wójta, burmistrza, prezydenta miasta?

Kandydat musi mieszkać na terenie województwa, powiatu, gminy, miasta czy dzielnicy, w których chce zdobyć mandat, nie musi natomiast mieszkać na terenie okręgu, z którego startuje. Lorentz podkreślił, że specyfiką wyborów samorządowych jest to, że zarówno czynne, jak i bierne prawo wyborcze realizuje się zawsze w miejscu swojego stałego zamieszkania.

Kandydat może być zgłoszony tylko w jednym okręgu i tylko z jednej listy. Przepisy zabraniają jednoczesnego startowania np. do rady gminy i rady powiatu. Kandydaci na radnego gminy mogą startować jednocześnie na wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Jeśli kandydat zostanie wybrany na radnego gminy i wójta, mandat radnego automatycznie wygasa.

W wyborach samorządowych obowiązują parytety na listach wyborczych. Zarówno kobiety, jak i mężczyźni na liście w wyborach do rad gmin powyżej 20 tys. mieszkańców, powiatów, dzielnic Warszawy oraz sejmików wojewódzkich muszą stanowić co najmniej 35 proc. miejsc.

"Jeśli w danym okręgu można zgłosić trzech kandydatów, wtedy wystarcza jeden kandydat jednej płci na liście" - mówił Lorentz. "Jeśli lista jest sześcioosobowa, to 35 proc. kandydatów na tej liście wynosi 2 i ułamek kandydata. W związku z tym, należy to zaokrąglić w górę - na takiej liście muszą być trzy kobiety i trzej mężczyźni" - dodał.

Termin zgłaszania list wyborczych może zostać wydłużony, jeśli w danym okręgu wyborczym nie zostanie zgłoszona żadna lista albo tylko jedna, a liczba kandydatów na liście jest równa liczbie radnych wybieranych w okręgu lub mniejsza od niej. Wówczas gminna komisja wyborcza w obwieszczeniach wzywa do dodatkowych zgłoszeń i od tego momentu jest pięć dni na zgłoszenie list kandydatów. Jeśli w okręgu wyborczym nie zarejestrowano żadnej listy lub zarejestrowano tylko jedną listę kandydatów, wyborów w tym okręgu wyborczym się nie przeprowadza.

Do 26 września do północy komitety mogą zgłaszać kandydatów na wójtów, burmistrzów i prezydentów miast (dodatkowy termin jest możliwy, gdy żaden kandydat nie zostanie zgłoszony lub gdy zostanie zgłoszony tylko jeden). Prawo zgłaszania kandydatów ma komitet wyborczy, który zarejestrował listy kandydatów na radnych w co najmniej połowie okręgów wyborczych w danej gminie. Kodeks wyborczy nie zakazuje jednoczesnego kandydowania na radnego gminy i na wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.(PAP)

autorka: Aleksandra Rebelińska

reb/ mok/

Polecamy serwis: