Ubodzy pracujący: pracują ale są biedni

• Wzrost wynagrodzenia minimalnego eliminuje zjawiska: ubogich pracujących i nie rekompensuje rosnących kosztów życia
• Pracują, ale ich sytuacja się nie polepsza: 28,5% pracujących zauważa pogorszenie swojej sytuacji materialnej
• Jakie wsparcie dla ubogich pracujących?
• Kim jest osoba uboga pracująca?

Jak podaje Eurofound: Ubodzy pracujący są znaczną grupę w ogólnych danych statystycznych o ubóstwie i szacuje się, że stanowią 10% pracowników w Europie. W sprawozdaniu zbadano ubóstwo pracujących w Unii Europejskiej. Kluczowe ustalenia jakie wynikają z raportu są wciąż aktualne i dotyczą m.in. tego, że:

• Chociaż trudno jest dostrzec wyraźne tendencje, istnieje związek między wzrostem niestandardowych form zatrudnienia w wielu państwach a wzrostem odsetka Europejczyków zagrożonych ubóstwem pracujących. W Polsce ten trend też funkcjonuje, umowy cywilnoprawne nie dają takiej ochrony i stabilności finansowej jak typowe pracownicze zatrudnienie.
• O ile odpowiednie wynagrodzenie minimalne jest podstawowym filarem modeli ochrony socjalnej dla ubogich pracujących, oczywiste jest, że w polityce należy bardziej zwrócić uwagę na minimalny dochód gospodarstw domowych, lepiej odzwierciedlający sytuację wielu ubogich pracujących.
• Ubodzy pracujący mają znacznie większe problemy społeczne niż ogół ludności. Ubóstwo pracujących jest związane z niższym poziomem subiektywnego i psychicznego dobrostanu, problemami z zakwaterowaniem oraz gorszymi relacjami z innymi osobami i poczuciem wykluczenia społecznego. To wskazuje, że istotne znaczenie ma zwrócenie szczególnej uwagi na tę grupę i lepsze udokumentowanie sytuacji społecznej osób zagrożonych ubóstwem pracujących.
• Większość państw członkowskich nie zajmuje się konkretnie problemem ubóstwa pracujących. Wydaje się, że Polska też! Rządy i partnerzy społeczni ujmują tę kwestię w ramach dyskusji na temat ubóstwa w bardziej ogólnym ujęciu, ze szczególnym naciskiem na środki służące podejmowaniu pracy. W związku z tym niewielka jest liczba polityk, które bezpośrednio służą ochronie lub poprawie sytuacji ubogich pracujących.

Wzrost wynagrodzenia minimalnego eliminuje zjawiska: ubogich pracujących i nie rekompensuje rosnących kosztów życia

Z badania SW Research na zlecenie Gi Group Holding wynika, że choć w ostatnim kwartale 38,9% pracowników deklarowało otrzymanie podwyżki, to 46,4% nie zauważyło żadnych zmian w sytuacji materialnej, a 28,5% odnotowało jej pogorszenie. O podniesieniu wynagrodzenia najczęściej informowali w badaniu pracownicy fizyczni (42%), a na jego obniżenie wskazało w tej grupie 11% ankietowanych. Jednocześnie 31% z nich zadeklarowało pogorszenie swojej sytuacji materialnej. Grupą zawodową, która w największym stopniu spotkała się z obniżeniem pensji, są młodsi specjaliści – odnotował to co piąty z nich (19%). Jednocześnie odsetek odczuwających pogorszenie kondycji finansowej wyniósł w tej grupie 27%. Zważywszy na to, że podwyżki pensji nie pozwalają wielu zatrudnionym na utrzymanie dotychczasowego standardu życia, można spodziewać się dalszej presji z ich strony. To duże wyzwanie dla firm ze względu na rosnące koszty działalności, wahania popytu w wielu sektorach i niepewną koniunkturę gospodarczą. Efektywna polityka płacowa pozostanie ważnym tematem także w kontekście planowanego na czerwiec przyszłego roku wdrożenia dyrektywy unijnej dotyczącej ograniczenia nierówności wynagrodzeń – podkreśla Mariusz Lemparty, Branch Manager w Grafton Recruitment.

Pracują, ale ich sytuacja się nie polepsza: 28,5% pracujących zauważa pogorszenie swojej sytuacji materialnej

Jak wynika z badania przeprowadzonego na potrzeby „Barometru Rynku Pracy 2025” Gi Group Holding.Choć 39% Polaków wskazuje na wzrost wynagrodzeń, poprawę sytuacji materialnej zauważa znacznie mniejszy odsetek – co czwarty z nich, przede wszystkim najmłodsi zatrudnieni oraz pracujący w handlu. Jednocześnie prawie co trzeci zatrudniony zauważa pogorszenie stanu swoich finansów, a prawie co drugi nie widzi zmiany - wynika z badania przeprowadzonego na potrzeby „Barometru Rynku Pracy 2025” Gi Group Holding. Mimo deklarowanego wzrostu wynagrodzenia u niemal 40% badanych, realna poprawa sytuacji materialnej pozostaje poza zasięgiem wielu pracowników – w ostatnich sześciu miesiącach zauważył ją co czwarty zatrudniony (25,1%), podczas gdy niemal co trzeci (28,5%) odnotował pogorszenie - wynika z badania przeprowadzonego na potrzeby „Barometru Rynku Pracy 2025” Gi Group Holding. Największa grupa badanych, 46,4%, nie zauważyła żadnych różnic.

– To przede wszystkim siła nabywcza decyduje o tym, jak oceniana jest codzienna kondycja finansowa gospodarstw domowych. Znaczący wzrost cen spowodował, że nawet osoby, które w ostatnim kwartale zadeklarowały podwyżkę płacy, mogą odczuwać pogorszenie swojej sytuacji materialnej. Coraz częściej pojawia się też potrzeba dodatkowego źródła dochodu lub bardziej świadomego zarządzania domowym budżetem – zauważa Anna Wesołowska, Dyrektor Zarządzająca Gi Group.

Jakie wsparcie dla ubogich pracujących?

Udało się dotrzeć do programu skierowanego dla osób poniżej 30 lat. Program funkcjonuje też w 2025 r., bo od 01.01.2024 do 31.12.2026 r. Dla kogo: Niniejszy nabór skierowany jest do osób ubogich pracujących. Szczegóły można znaleźć na Portalu Funduszy Europejskich.

Kim jest osoba uboga pracująca?

Na tle wyżej wskazane programu osoba uboga pracująca to: osoba pracująca:

• a) zamieszkująca w gospodarstwie domowym, w którym dochody (z wyłączeniem transferów społecznych, przypadające na jedną osobę nie przekraczają kryteriów dochodowych ustalonych w oparciu o próg interwencji socjalnej w miesiącu poprzedzającym przystąpienie do projektu, albo
• b) której dochody podlegające opodatkowaniu w ujęciu miesięcznym nie przekraczają minimalnego wynagrodzenia za pracę w miesiącu poprzedzającym przystąpienie do projektu.

W ramach świadczeń społecznych można wyodrębnić następujące grupy: świadczenia dotyczące rodziny, dodatki mieszkaniowe, świadczenia dla bezrobotnych, świadczenia związane z wiekiem, renty rodzinne, świadczenia chorobowe, świadczenia dla osób z niepełnosprawnościami, stypendia, świadczenia dotyczące wykluczenia społecznego.

• Na osłabienie sytuacji materialnej wskazuje co trzeci pracownik niższego szczebla (34%), przy czym zaledwie co dziesiąty zatrudniony na tym stanowisku deklaruje poprawę. Także co trzeci wykonujący prace fizyczne (31%) mówi o pogorszeniu stanu finansów, choć jednocześnie co czwarty deklaruje poprawę.
• Na pogorszenie sytuacji materialnej wskazują częściej osoby w wieku 45-54 lat (34% z nich), mieszkające w mniejszych ośrodkach miejskich lub na wsi.
• Na polepszenie sytuacji materialnej wskazują znacznie częściej najmłodsi pracownicy (18–24 lata). Deklaruje to niemal 37% z nich, podczas gdy wśród przedstawicieli pokolenia 55+ zaledwie 20%. Na lepszy stan swoich finansów wskazują też częściej kierownicy (40% wskazań).
• Poprawę w największym stopniu odczuwają osoby zatrudnione w handlu (36,7%). To jedyna branża, w której odsetek osób z poprawą sytuacji materialnej był wyraźnie wyższy.

Źródło: Eurostat, Gi Group Holding, Portal Funduszy Europejskich