Czy przy zlecaniu dodatkowej pracy w systemie zadaniowym trzeba zapłacić za nadgodziny?

Tak. Takie rozwiązanie jest możliwe pod warunkiem, że zwiększenie czynności nie spowoduje prze­kroczenia norm czasu pracy pracowników. W przeciwnej sytuacji powstaną nadgodziny, które należy zrekompensować czasem wolnym lub dodatkami do wynagrodzenia.

Praca w systemie zadaniowym charakteryzuje się tym, że pracownicy, co do zasady, są rozliczani nie tyle z czasu pracy, co z realizacji powierzonych im zadań. Zatem bezpośrednim miernikiem wykonywanej pracy jest w tym przypadku wykonanie polecenia, a nie przepracowanie określonego czasu.

Zobacz serwis: Zarobki

Normy czasu pracy z art. 129 Kodeksu pracy służą jednak jako wyznacznik zakresu zadań ustalanych dla pracownika. Pracodawca przy ustalaniu czasu na wykonanie zadania powinien uwzględnić wymiar czasu pracy wynikający ze wskazanych norm, czyli 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy. Takie ustalenia są dokonywane w porozumieniu z pracownikiem. Tak również uznał Sąd Najwyższy w wyroku z 5 lutego 2008 r. (II PK 148/07, OSNP 2009/7-8/93), który dodatkowo podkreślił, że brak takiego porozumienia nie powoduje nieskuteczności ustanowienia zada­niowego systemu czasu pracy, ale w razie sporu powoduje po stronie pracodawcy obowiązek wykazania, że powierzone pracownikowi zadania były możliwe do wykonania w granicach norm czasu pracy określo­nych w art. 129 Kodeksu pracy.

Zatem dodatkowe zadania nałożone na Państwa pracowników mogą doprowadzić do pracy w go­dzinach nadliczbowych. Taka praca nie występuje w zadaniowym czasie pracy tylko wtedy, gdy zadania zostały określone prawidłowo, tj. w taki sposób, aby były możliwe do wykonania w ramach norm czasu pracy z art. 129 Kodeksu pracy. Polecenia dodatkowe, których wykonanie spowoduje przekroczenie tych norm, stanowią pracę nadliczbową.

Jak podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z 4 sierpnia 1999 r. (I PKN 181/99, OSNP 2000/22/810), na­zwanie czasu pracy „zadaniowym" nie wyłącza stosowania przepisów o wynagrodzeniu za pracę w go­dzinach nadliczbowych.

Zwiększenie zakresu zadań musi więc zostać zrekompensowane w taki sposób, jak rekompensuje się - w tym przypadku powstałą w konsekwencji takiego zwiększenia - pracę w godzinach nadliczbowych. Zatem pracownik powinien otrzymać za taką pracę wynagrodzenie wraz z dodatkiem.

Z inną sytuacją będziemy mieć do czynienia wówczas, gdy dodatkowe zadania nie będą stanowiły zwiększenia dotychczasowych zadań do wykonania przez pracowników, lecz zakres ich czynności zosta­nie zmodyfikowany. Może to nastąpić przez zmniejszenie rozpiętości poszczególnych zadań.

Zobacz serwis: Czas pracy

Paweł K. jest zatrudniony na stanowisku przedstawiciela handlowego. Jednym z jego obowiązków jest dbanie o ekspozycję towaru w sklepach znajdujących się w województwie łódzkim, z którymi współ­pracuje pracodawca Pawła K. Pracownik od kwietnia 2014 r. przebywa na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. W czasie jego nieobecności czynności te zostały przydzielone trzem innym handlowcom obsługującym sklepy w województwach: kujawsko-pomorskim, warmińsko-mazurskim i podlaskim. Jed­nocześnie, w związku z zatrudnieniem nowego przedstawiciela handlowego, zakres zadań tych trzech pracowników został zmniejszony o przygotowywanie próbek towarów dla klientów. W tym przypadku doszło do modyfikacji zakresu zadań przydzielonych pracownikom. Jeżeli po zmianie wykonanie tych czynności jest możliwe w ramach norm czasu pracy, tj. 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygo­dniowo, nie spowoduje to pracy nadliczbowej.

Pracodawca może zlecać pracownikowi wykonywanie dodatkowej pracy i niekoniecznie musi to prowadzić do nabycia przez niego prawa do wyższego wynagrodzenia. Wskazał na to Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z 18 lutego 1991 r. (III APr 18/90, OSA 1991/2/7), stwierdzając, że:

(...) obowiązek wykonywania przez pracownika pracy wymagającej zwiększonego wysiłku w okresie zastępowania osoby przebywającej na urlopie, wynika z zasady dbałości pracownika o dobro zakładu pracy. Prawo do dodatkowego wynagrodzenia z tego tytułu nie przysługuje pracowniko­wi, gdyż żaden przepis tego prawa nie wprowadza (...).

Podstawa prawna:

• art. 129 § 1, art. 140 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1502; ost.zm. Dz.U. z 2014 r., poz. 1662