Mobbing, Obowiązki pracodawcy

Kadry i płace mają liczne obowiązki na przełomie roku. Do jednych z nich należą roczne obowiązki sprawozdawcze GUS (Z-06, Z-10). Co trzeba zrobić jeszcze w styczniu 2026 roku? Za późnienie grozi kara grzywny do 5 tys. zł.

Rok 2026 zapisze się na kartach polskiego rynku pracy jako moment systemowej zmiany. Po latach rozmów, konsultacji i zapowiedzi w życie weszły przepisy, które mają istotny wpływ na życie milionów Polaków – zarówno tych zatrudnionych na etatach, jak i prowadzących działalność gospodarczą. Zmienia się nie tylko wysokość minimalnego wynagrodzenia i stawki godzinowej, ale przede wszystkim sposób, w jaki liczymy staż pracy.

Czy pracodawca musi uwzględnić wniosek pracownika o odroczenie wypłaty nagrody jubileuszowej? Ogólna zasada stosowana na gruncie prawa pracy przewiduje, że zasady współpracy pracodawcy i pracownika mogą być odmienne od tych wynikających z przepisów, jeśli są bardziej korzystne dla pracownika. Jednak czy zawsze?

Wraz ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2026 r. wzrastają również od 1 stycznia 2026 r. różne inne świadczenia, w tym np. odszkodowanie dla pracowników, które nie może być niższe niż właśnie minimalna krajowa na 2026 r., tj. 4806 zł. Za co i kiedy wypłata?  

Aby wywiązać się z obowiązków narzuconych przez ustawę, pracodawca nie zawsze musi ponieść koszty finansowe. Jakie inne rozwiązania mogą zostać zastosowane w przypadku podnoszenia przez pracownika kwalifikacji?

Zjawisko mobbingu na polskich uczelniach osiąga niepokojącą skalę. Ponad połowa pracowników akademickich i blisko połowa studentów przyznaje, że doświadczyła lub była świadkiem przemocy psychicznej. Środowisko naukowe coraz głośniej mówi o potrzebie zmian – uczelnie wdrażają procedury antymobbingowe, powstają projekty takie jak Bezpieczna Uczelnia, a MNiSW zapowiada nowe działania systemowe.

Mało kto wie, że już od 24 grudnia 2025 r. wchodzą w życie nowe obowiązki dla pracodawców. Dotyczą one wynagrodzeń pracowników. W listopadzie jest jeszcze czas na przygotowanie się do nowych przepisów. Kary mogą być dotkliwe. Czego dokładnie dotyczą nowości?

W ostatnim czasie RPO zajął się interesującą sprawą pracownicy Sądu Rejonowego, która zgłosiła do Ministerstwa Sprawiedliwości podejrzenie mobbingu ze strony sędzi. Sprawa zakończyła się prawomocnym orzeczeniem zobowiązującym pozwaną (pracownicę) do publicznych przeprosin sędzi. Rzecznik Praw Obywatelskich złożył skargę nadzwyczajną, wskazując, że wyrok i jego wykonanie naruszają podstawowe zasady ochrony praw obywatelskich oraz zniechęcają pracowników do korzystania z mechanizmów przeciwdziałania mobbingowi.

Uczelnie wyższe z całej Polski otrzymały dodatkowy czas na udział w konkursie „Bezpieczna Uczelnia”. Organizatorzy poinformowali, że termin przyjmowania zgłoszeń został wydłużony do 30 października 2025 roku. Poniżej szczegóły i zakres konkursu.

Startuje konkurs „Bezpieczna Uczelnia” - wspólna odpowiedzialność za budowę kampusów wolnych od mobbingu. Projekt „Uczelnia – przestrzeń bezpieczna od mobbingu i dyskryminacji – działania na rzecz wspierania polityki antymobbingowej i działań niepożądanych na polskich uczelniach” ma na celu uzyskanie diagnozy w jaki sposób uczelnie wyższe w Polsce radzą sobie z problemem mobbingu i dyskryminacji w miejscu pracy i nauki. Zadanie finansowane ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego i realizowane pod Patronatem Honorowym Głównego Inspektora Pracy oraz Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Program PPK został stworzony, aby umożliwić pracownikom regularne gromadzenie środków stanowiących dodatkowe zabezpieczenie emerytalne. Oszczędności w ramach PPK pochodzą z 3 różnych źródeł: od pracownika, od pracodawcy a także od państwa. Obowiązkiem wdrożenia PPK objęci są wszyscy pracodawcy zatrudniający w Polsce pracowników. Nie jest to jednak tylko obowiązek, pracodawcy mogą wykorzystać fakt zapewnienia pracownikom możliwości uczestnictwa w PPK jako element motywacyjny. Wielu pracodawców, stosując pewne obiektywne kryteria (np. staż pracy w firmie), oferuje pracownikom finansowanie dodatkowej składki PPK finansowanej przez zakład pracy. Niewątpliwie, jest to jeden z elementów podnoszących atrakcyjność danego pracodawcy na rynku pracy.

Odwołanie dyrektora placówki bez wypowiedzenia w trakcie roku szkolnego możliwe jest tylko w sytuacjach wyjątkowych i nagłych, które mogą zdestabilizować jej funkcjonowanie. W takim przypadku reakcja organu prowadzącego szkołę musi być natychmiastowa.

W dniu 20 stycznia 2025 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt nowelizacji kodeksu pracy, który ma na celu wprowadzenie zmian w przepisach dot. mobbingu, dyskryminacji, molestowania i molestowania seksualnego w pracy. Projekt przygotowało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Zobaczmy jakie zmiany mają wejść w życie - najprawdopodobniej jeszcze w 2025 roku. Aktualizacja: niestety na dzień 26 kwietnia 2025 r. projekt jest na tym samym wczesnym etapie legislacyjnym (opiniowanie, konsultacje publiczne i uzgodnienia). Na stronie Rządowego Centrum Legislacji tego projektu brak jakichkolwiek informacji o postępach prac legislacyjnych od 20 stycznia br.

Cyfrowe wykluczenie stanowi często bagatelizowany aspekt mobbingu. Prawo nie nadąża za zmieniającym się środowiskiem pracy. Coraz częściej występująca praca zdalna, powszechne używanie komunikatorów, sprawiają że mobbing nie jest już tylko zjawiskiem bezpośrednim – doświadczalnym i widzialnym przez wszystkich, ale staje się cichy i trudny do udowodnienia dla osób nękanych. Według badań ponad 40 proc. pracowników przyznaje, że doświadcza mobbing.¹

Kodeks pracy wyraźnie stanowi, iż na molestowanie seksualne w miejscu pracy składać mogą się zarówno zachowania czysto fizyczne jak i te werbalne lub pozawerbalne. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego płynie wniosek, że również pozornie neutralny kontakt fizyczny może stanowić zachowanie niestosowne. Również nieodpowiednie elementy werbalne lub pozawerbalne nie powinny być bagatelizowane. Sam sprawca ponosić może za nie odpowiedzialność karną i cywilną, a pracodawca również odpowiedzialność odszkodowawczą przewidzianą w Kodeksie pracy.

Co z maksymalną temperaturą w miejscu pracy? Jak zostanie uregulowana w nowych przepisach rozporządzenia? Wejdzie w życie w 2025 czy 2026 roku? Jakie nowe obowiązki czekają pracodawców w związku z nowymi przepisami bhp?

Trwają prace nad zmianami w Kodeksie pracy. Będzie nowa definicja mobbingu. Jaka jest obecnie definicja mobbingu? Jakie w związku z tym ma obowiązki pracodawca? Co zakłada projekt nowelizacji Kodeksu pracy? Czy pracodawcy będą mieli dodatkowe obowiązki?

Obecnie obowiązujące przepisy dotyczące mobbingu w miejscu pracy funkcjonują od 21 lat. W 2025 r. będą trwały prace nad zmianą przepisów i wprowadzeniem nowych obowiązków pracodawców w celu zwiększenia ochrony pracowników. Pracodawcy będą musieli m.in. określić zasady przeciwdziałania mobbingowi. Planowana jest również podwyżka minimalnego progu zadośćuczynienia za mobbing.

W dniu 20 stycznia br. na stronach RCL ukazał się projekt ustawy o zmianie Kodeksu pracy z dnia 15 stycznia 2025 r. autorstwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Nowelizacja przewiduje m. in. zmiany w obszarze dot. mobbingu. Nowe regulacje mają wejść w życie po upływie 21 od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Obowiązkiem pracodawców będzie wdrożenie nowych regulacji w okresie trzech miesięcy od daty publikacji. Obecnie projekt jest na etapie konsultacji publicznych.

W dniu 17 stycznia 2025 r. resort pracy wydał interesujący komunikat dotyczący bezpośrednio pracy i warunków zatrudnienia w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Rząd pracuje nad projektem nowelizacji Kodeksu pracy. Zmiany będą dotyczyć kwestii związanych z występowaniem różnych form przemocy w miejscu pracy.

Ekspert BCC Witold Michałek odniósł się do zapowiadanych przez MRPiPS zmian dotyczących definicji mobbingu. W jego ocenie, do zmiany definicji mobbingu należy podchodzić ostrożnie, a proponowana zmiana definicji może nie ułatwić sprawiedliwych rozstrzygnięć.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt ustawy dotyczącej mobbingu. Ustawa zakłada uproszczenie definicji mobbingu i uznanie, że jego podstawową cechą ma być uporczywe nękanie pracownika. Projekt czeka teraz na wpisanie do wykazu prac legislacyjnych rządu.

Każdy pracodawca musi poznać nowe obowiązki w zakresie równości wynagrodzeń w świetle Dyrektywy UE 2023/970. Kiedy nowe przepisy wejdą w życie? Oto 8 najważniejszych postanowień wynikających z dyrektywy o równości i jawności wynagrodzeń.

Ważne zmiany w Kodeksie pracy wejdą w życie w 2025 roku. Pracodawcy zostaną obciążeni nowymi obowiązkami. Umowy cywilnoprawne będą wliczane do stażu pracy. Przepisy o układach zbiorowych pracy znajdą się w osobnej ustawie. Wzrośnie wiele świadczeń przysługujących pracownikom. Zmiany w prawie pracy obejmują szeroki zakres zagadnień - od praw pracowniczych po mechanizmy wsparcia dla przedsiębiorców zatrudniających osoby niepełnosprawne i starsze.