Prawo, Samorząd

Coraz więcej dzików żyje w polskich miastach, czemu sprzyja łatwy dostęp do pożywienia. Zwierzęta stanowią poważne zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia mieszkańców. Ministerstwo klimatu odpowiada posłom, czy samorządy powinny zająć się tym problemem.

Każdy pełnoletni obywatel Polski powinien posiadać dowód osobisty. Warto znać podstawowe informacje dotyczące tego dokumentu. Na przykład, ile jest ważny, kiedy trzeba go wymienić, jak to zrobić. 

Ministerstwo Finansów pracuje nad nowelizacją ustawy o rachunkowości, która znacząco ograniczy obowiązki związane ze sprawozdawczością ESG. Zmiany wynikają z nowych regulacji unijnych i mają zawęzić grono firm zobowiązanych do raportowania zrównoważonego rozwoju.

Weszła w życie ustawa z dnia 15 maja 2026 roku o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w systemie Eurodac – ogólnoeuropejskiej bazie danych daktyloskopijnych osób ubiegających się o ochronę międzynarodową oraz cudzoziemców zatrzymanych w związku z nielegalnym przekroczeniem zewnętrznych granic Unii Europejskiej.

Jak wynika z raportu „Polskie miasta wobec sztucznej inteligencji”, przygotowanego przez Fundację Miasto i Związek Miast Polskich, już co drugi urzędnik korzysta z narzędzi AI, takich jak ChatGPT, Copilot czy Claude. Jednocześnie 27,5 proc. badanych samorządów wdrożyło sztuczną inteligencję w sposób systemowy, a większość urzędów nadal nie posiada wewnętrznych zasad korzystania z tych rozwiązań.

Pierwsze polskie samorządy właśnie podpisały umowy na łącznie 7,6 mln zł dofinansowania innowacji społecznych – od ogrodów terapeutycznych dla seniorów po mobilne centra pomocy i farmy wertykalne w szkołach. To efekt programu „Innowacje w samorządzie". Każda gmina może dostać do 300 tys. zł na wdrożenie jednego z 30 gotowych, przetestowanych rozwiązań. Jakie innowacje są dostępne i jak aplikować?

Po 30 latach Polska wraca do planowania obiektów ochrony zbiorowej. Rozdaje 5 mld zł dla samorządów. Schron można wybudować stosunkowo szybko. Znacznie trudniej zbudować procedury, kompetencje i odpowiedzialność za jego funkcjonowanie.

Ministerstwo Infrastruktury pracuje nad projektem nowelizacji ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg. Projekt zakłada powrót do dawnej nazwy Fundusz Dróg Samorządowych, zwiększenie nakładów finansowych na infrastrukturę drogową jednostek samorządu terytorialnego oraz wydłużenie czasu funkcjonowania funduszu do końca 2038 r.

Już niedługo samorządowe organy podatkowe nie tylko będą musiały przesyłać Dyrektorowi KIS wydawane przez siebie interpretacje w celu zamieszczenia ich w systemie EUREKA. Będą też musiały uzupełnić system o dokumenty wydane od 1 stycznia 2025 roku. Prezydent podpisał ustawę nowelizującą, która istotnie zmienia obowiązki samorządów.

W Kozienicach odbyły się obchody 30-lecia współpracy partnerskiej pomiędzy Gminą Kozienice a niemiecką Gminą Związkową Göllheim. Uroczystość podkreśliła znaczenie wieloletnich relacji, które przez trzy dekady rozwijały się wokół wspólnych wartości, wzajemnego szacunku i otwartości na współpracę.

Minister Sprawiedliwości podpisał 29 maja 2026 roku rozporządzenie ustalające wynagrodzenia dla asystentów sędziów. Studenci prawa od 4. roku mogą zarabiać od 5000 do 5500 zł miesięcznie jako młodsi asystenci sędziów. Absolwenci i osoby z doświadczeniem otrzymają od 6700 do 9270 zł. To odpowiedź na odpływ młodych prawników do sektora prywatnego. Czy to uratuje sądownictwo i zachęci młodych?

Zarówno samorządy, jak i administracja rządowa korzystają w pracy ze sztucznej inteligencji. Regulacji, które mogłyby wyznaczyć granice takiej praktyki, ciągle brakuje, a urzędnikom pozostają branżowe szkolenia i ogólne wytyczne - informuje „Dziennik Gazeta Prawna” („DGP”).

Samorządom coraz trudniej konkurować wynagrodzeniem z sektorem prywatnym. Rozwiązaniem, które zyskuje na popularności, są wpłaty dodatkowe do Pracowniczych Planów Kapitałowych – benefit łączący wsparcie długoterminowych oszczędności pracownika z efektywnością kosztową dla pracodawcy. O praktycznych aspektach tego rozwiązania mówią infor.pl Andrzej Pietrasik, burmistrz Płońska oraz Piotr Sawczuk, dyrektor ds. relacji z klientami PPK w PFR TFI.

By usprawnić wydawanie orzeczeń, sądy rejonowe będą rozpoznawać sprawy o wartości do 150 tys. zł. To kolejny etap udrożnienia coraz bardziej niewydolnych sądów okręgowych, nad którym pracuje Ministerstwo Sprawiedliwości - czytamy wydaniu „Rz".

Samorządowcy coraz częściej korzystają z narzędzi generatywnych (np. ChatGPT, Gemini czy polskie modele językowe) do tworzenia i redakcji pism oraz komunikatów urzędowych. Przykładem mogą być decyzje, zawiadomienia i odpowiedzi dla mieszkańców. Jak używać AI, by nie naruszyć prawa, nie ujawnić danych i nie wysłać błędnego pisma?

W polskich sądach wiele spraw nie przeciąga się dlatego, że strony nie mają argumentów. Przeciąga się dlatego, że sąd czeka na opinię biegłego albo otrzymuje opinię, która zamiast rozwiązywać problem, generuje kolejne pytania. Dotyczy to spraw cywilnych, karnych, gospodarczych, rodzinnych, pracowniczych, medycznych, odszkodowawczych i spadkowych. Dlatego zapowiadana reforma systemu biegłych sądowych jest jedną z ważniejszych zmian dla praktyki wymiaru sprawiedliwości. Ministerstwo Sprawiedliwości wskazuje, że obecny system obejmuje około 13 tysięcy ekspertów i blisko 1 tysiąc instytucji opiniujących, a projekt ustawy ma uporządkować rynek, podnieść jakość opinii i skrócić czas trwania postępowań. Projekt został skierowany do konsultacji w kwietniu 2026 roku.

Reforma finansowania samorządów sprawiła, że największe wzrosty dochodów odnotowały gminy, które będą się najsilniej wyludniać – wynika z analizy Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Zmiany w finansowaniu samorządów mogą łagodzić skutki procesów demograficznych - zauważono.

Sporządzenie testamentu w domu i bez notariusza może być prostsze, niż się wydaje, a przy tym pozwala uniknąć dodatkowych wydatków. Kluczowe jest dokładne przemyślenie treści ostatniej woli, a następnie skorzystanie ze sprawdzonego wzoru oraz wskazówek, które pomogą zadbać o ważność dokumentu. Nie musisz bowiem odwiedzać kancelarii notarialnej, aby twój testament nabrał mocy prawnej. Podpowiadamy, jakich błędów unikać.

Możliwość wykorzystania środków pochodzących z KPO to dopiero przysłowiowa połowa sukcesu. Ważne jest również to, aby termin na zrealizowanie przy ich wykorzystaniu odpowiednich inwestycji był realny i pozwalał na przeprowadzenie niezbędnych pracy zgodnie ze sztuką.

Togi kojarzą się z rozprawą sądową. Nosi je skład sędziowski, oskarżyciel publiczny (prokurator) oraz zawodowi pełnomocnicy stron. Do grona takich osób mają dołączyć doradcy podatkowi, którzy mogą reprezentować swoich klientów przed sądami administracyjnymi.

Najwyższa Izba Kontroli przedstawiła informację o wynikach kontroli „Zarządzanie zasobami ludzkimi w administracji publicznej”. Skontrolowano 17 urzędów różnych szczebli, w tym cztery urzędy gmin. NIK sprawdzała zarówno sposób organizacji pracy urzędników jak i kwestie płacowe.

Granice obrony koniecznej wciąż budzą wątpliwości, choć przepisy są w tej kwestii jednoznaczne. Jak podkreśla w rozmowie z PAP adwokat Maciej Kowalewski, osoba zaatakowana ma prawo odpowiedzieć na agresję, jednak jej reakcja powinna być proporcjonalna i podjęta we właściwym momencie — ani zbyt wcześnie, ani zbyt późno. Zaznaczył też, że obrona konieczna obejmuje nie tylko ochronę własną, lecz również działanie w obronie innych osób.

Samorządowcy z Pomorza apelują o pilne uchwalenie ustawy o związku metropolitalnym, ponad podziałami politycznymi. Zaznaczają, że wprowadzenie tej regulacji przyniesie wymierne korzyści dla mieszkańców, szczególnie w zakresie transportu, dostępu do usług oraz rozwoju gospodarczego regionu.

Nie cichnie dyskusja o bezdomnych zwierzętach po tym, gdy piosenkarka Dorota Rabczewska nagłośniła problem patoschronisk, działających często za wiedzą lokalnych władz. W tym kontekście pojawiają się nowe pomysły na rozwiązanie problemu. Jednym z nich jest propozycja gminy Słońsk, która chce zachęcać mieszkańców do adopcji psów poprzez wsparcie finansowe. To ma być „Becikowe na 4 łapy” wynoszące 1500 złotych. Podobne rozwiązanie wprowadził już samorząd w Chojnicach, który jest jeszcze bardziej hojny, bo oferuje 2 tysiące złotych.

Rząd planuje istotne zmiany w weryfikacji wniosków o dofinansowanie w ramach Programu Priorytetowego Czyste Powietrze. Nowe przepisy mają umożliwić urzędnikom dokładniejsze sprawdzanie liczby osób w gospodarstwach domowych, co ma wpływ na przyznawane wsparcie.