Rzecznik Praw Obywatelskich, Projekty ustaw

Aktualnie przepisy są rozproszone i brakuje jednolitych praktyk. Rząd chce zatem uporządkować sytuację stażystów w firmach. Zyskają oni nowe prawa, a pracodawcy - obowiązki. Nowe przepisy, zgodnie z założeniami, mają wejść w życie 1 stycznia 2027 roku.

Do końca 2026 r. projekt zmian w ustawie o świadczeniu wspierającym powinien zostać przyjęty przez rząd. Tak wynika z założonego harmonogramu. O aktualnym etapie prac poinformowało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na jedną z interpelacji poselskich.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt nowelizacji ustawy o pomocy społecznej. Zmiany mają przede wszystkim dostosowywać przepisy do aktualnych potrzeb beneficjentów. Kilka z nich dotyczy domów pomocy społecznej. Zmieni się krąg osób zobowiązanych do ponoszenia opłat i zasady kierowania do domów opieki.

Rodziny osób z niepełnosprawnościami obawiały się wprowadzenia maksymalnego 9-letniego czasu uczestnictwa w warsztatach terapii zajęciowej (WTZ). Taka zmiana wynika z projektu nowelizacji, który miał być przyjęty przez rząd na początku tego roku. Ostatecznie jednak zapis ten nie zostanie wdrożony, o czym poinformowała Maja Nowak, Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych.

Limit dochodów uprawniający rodziców jedynaka do ulgi prorodzinnej wynosi 112 tys. zł i nie zmienił się od 2013 roku. Minimalne wynagrodzenie wzrosło w tym czasie niemal trzykrotnie. Coraz więcej rodzin traci prawo do odliczenia — nie dlatego, że się wzbogaciły, lecz dlatego, że gospodarka poszła do przodu, a przepisy stały w miejscu. Rzecznik Praw Obywatelskich pyta Ministerstwo Finansów, co zamierza z tym zrobić.

W PSZOK będzie można przyjmować odpłatnie nowe rodzaje odpadów. Rady gmin otrzymają możliwość wprowadzenia ulg dla osób starszych i znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. To tylko niektóre zmiany, jakie ma wprowadzić nowelizacja ustawy czystościowej.

Przy wyliczaniu dochodów samorządów w roku 2026 używane będą zaktualizowane dane podatkowe. Uchwalona przez Sejm ustawa trafi teraz do Senatu.

Od kilku lat w debacie publicznej pojawia się temat istotnych zmian w podatku od nieruchomości i już kilkukrotnie opinia publiczna była sondowana przez władze potencjalnym wprowadzeniem podatku katastralnego. Okazuje się, że jednak z sejmowych komisji właśnie obraduje nad taką propozycją. Co znamienne, dzieje się to w okresie, gdy planowany deficyt w budżecie państwa sięgnie blisko 300 mld zł, zatem dodatkowe pieniądze z nowego i droższego sposobu opodatkowania nieruchomości mogłyby stanowić istotny zastrzyk dla budżetu kosztem właścicieli nieruchomości.

Ustawa o kredycie konsumenckim wprowadza istotne wyzwania dla banków, które muszą dostosować procesy kredytowe, marketingowe i ubezpieczeniowe do nowych wymogów. Z jednej strony zmiany zwiększają ochronę konsumentów i przejrzystość rynku, z drugiej jednak skutkują większymi kosztami operacyjnymi, koniecznością zatrudnienia dodatkowego personelu, wydłużeniem procesów decyzyjnych oraz zwiększeniem ryzyka prawnego.

W wykazie prac legislacyjnych rządu opublikowano informację o projekcie ustawy o likwidacji barier utrudniających funkcjonowanie jednostek samorządu terytorialnego. Nowe przepisy mają wdrożyć kompetencje, które w ostatnich latach zostały utracone przez samorządy i poprawić jakość usług publicznych.

Funkcjonariusze Służby Więziennej uzyskają świadczenie mieszkaniowe. Jego wysokość będzie uzależniona od miejsca pełnienia służby. W największych miejscowościach nowe świadczenie wyniesie 1800 zł.

Indywidualne interpretacje podatkowe, dotyczące podatków lokalnych i wydawane przez organy samorządów, będą publikowane przez Krajową Informację Skarbową. Tak wynika z opublikowanej w środę na stronach kancelarii premiera informacji o planowanej nowelizacji Ordynacji podatkowej.

Przedłużające się procedury związane z wycinką drzew to problem wielu właścicieli nieruchomości. Nowe przepisy mają przeciwdziałać przewlekaniu postępowań poprzez wprowadzenie nowego 60-dniowego terminu w procedurze zgłoszenia wycinki. W tym czasie organ będzie musiał przeprowadzić oględziny drzewa i zgłosić ewentualny sprzeciw.

Zniknie obowiązek przechowywania przez okres 5 lat pisemnego zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych. Projekt w tej sprawie trafił właśnie do konsultacji i opiniowania.

Pracownicy często zastanawiają się nad tym kiedy przysługuje im 20, a kiedy 26 dni urlopu wypoczynkowego w ciągu roku. Od czego zależy ten wymiar? Co ma się zmienić od 1 stycznia 2026 r.?

Co już wiemy o projektach ustaw kierowanych do osób z niepełnosprawnościami? Czy w 2026 r. wzrosną kwoty świadczeń? Prezentujemy odpowiedzi na ważne pytania. Pamiętajmy, iż aktualne przepisy mogą się jeszcze zmienić, o czym będziemy informowali na bieżąco.

Do sejmowych konsultacji trafił projekt nowelizacji ustawy deweloperskiej. Posłowie (Polska 2050 -Trzecia Droga) chcą, by konsumenci uzyskali rzetelną i aktualną informację o cenach oferowanych przez deweloperów. Obecnie jest to utrudnione, zwłaszcza na początkowym etapie zainteresowania ofertą.

Według badania przeprowadzonego przez Fundację GrowSPACE – w ponad połowie polskich szkół obowiązuje zakaz korzystania przez uczniów z telefonów komórkowych na terenie szkoły i/lub podczas zajęć lekcyjnych. Zgodnie z informacją podaną przez Rzecznika Praw Obywatelskich – niezgodny z prawem, może natomiast okazać się sposób egzekwowania ww. zakazu przez placówkę oświatową. Problem nadużywania przez uczniów urządzeń cyfrowych – wymaga również szerszego spojrzenia.

Asystencja osobista ma umożliwić precyzyjne kierowanie usług do osób z niepełnosprawnościami, tak aby były one adekwatnie do potrzeb. Prace nad projektem nie zostały jednak jeszcze ukończone. Część proponowanych założeń budzi wątpliwości.

Zasiłki pogrzebowe przyznaje Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ośrodki pomocy społecznej mogą wypłacać zasiłki celowe na m.in. na pokrycie kosztów pogrzebu. Uzyskanie takiego świadczenia zależy jednak od wielu czynników. Trwają też prace legislacyjne nad modyfikacją tych kryteriów.

Pozbawione podstaw jest przyjmowanie założenia, iż osoby powołane na stanowiska sędziowskie od 2018 r. nie są sędziami, a wydawane przez nich orzeczenia są orzeczeniami nieistniejącymi - napisał Rzecznik Praw Obywatelskich prof. Marcin Wiącek w stanowisku przesłanym do premiera Donalda Tuska.

W związku z pewnym już wzrostem płacy minimalnej od 1 stycznia 2025 r. – wzrosną również kary za brak obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Spóźnialski posiadacz samochodu osobowego, będzie mógł zostać obciążony karą sięgającą nawet 9250 zł. Ostatnią szansą na zahamowanie ich wzrostu, jest interwencja Rzecznika Praw Obywatelskich.

Wkrótce rząd opublikuje rozporządzenie, w którym ustali wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokość minimalnej stawki godzinowej na 2025 r. Na następne lata wysokość minimalnej płacy i stawki godzinowej będą ustalane w inny sposób.

W Sejmie znajdują się dwa projekty dotyczące emerytur stażowych. Projekty zostaną rozpatrzone przez Komisję Polityki Społecznej i Rodziny pod koniec lipca.

Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad ważnymi zmianami w prawie spadkowym. Mają one odpowiadać aktualnym potrzebom społecznym. Od kiedy nowe przepisy miałyby wejść w życie i co zakładają?