Nowy bon nie dla każdego seniora. Jest sporo kryteriów i limitów

• Bon senioralny. Co to za świadczenie i dlaczego jest wprowadzane?
• Kto będzie mógł skorzystać z bonu senioralnego? Kryteria dochodowe i punktowe
• Ile będzie wynosił bon senioralny w 2026 r.?
• Czy świadczenie wspierające wyklucza bon senioralny?
• Kto i kiedy przyjmie wnioski o bon senioralny?

Bon senioralny. Co to za świadczenie i dlaczego jest wprowadzane?

Bon senioralny ma być zupełnie nowym rodzajem usług, które obejmując seniorów, pomogą ich rodzinom w zachowaniu aktywności zawodowej.

„Umożliwienie dostępu do usług wsparcia w ramach bonu senioralnego dla osób w wieku 75 lat lub więcej, pozwoli ich pracującym małżonkom lub zstępnym na łatwiejsze godzenie życia zawodowego z prywatnym, a w wielu przypadkach umożliwienie kontynuowania czy podjęcia pracy. W ten sposób realizowany będzie główny cel ustawy w postaci aktywizacji zawodowej członków rodzin seniorów wymagających opieki” – podkreśla Minister Polityki Senioralnej w uzasadnieniu projektu ustawy.

Kto będzie mógł skorzystać z bonu senioralnego? Kryteria dochodowe i punktowe

Co już wiemy o bonie senioralnym? Nowe świadczenie polega na tym, że aktywni zawodowo członkowie rodzin otrzymają wsparcie w opiece nad seniorem, który:

• ukończył 75. rok życia;

• ma niezaspokojone potrzeby w zakresie podstawowych czynności życia codziennego,

• posiada małżonka lub co najmniej jednego zstępnego oraz jej średni miesięczny dochód w ostatnich trzech miesiącach poprzedzających złożenie wniosku oraz w każdych trzech miesiącach w trakcie pobierania bonu senioralnego nie przekracza kwoty 3410 złotych.

Kwota kryterium dochodowego seniora będzie co roku waloryzowana począwszy od marca 2027 r.

Z kolei bon otrzyma uprawniony krewny seniora. On też będzie musiał spełnić szereg wymogów. Bon ma otrzymać małżonek albo zstępny (np. dziecko, wnuk), na którym zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny oraz który od co najmniej 3 miesięcy przed złożeniem wniosku o przyznanie bonu senioralnego:

• pozostaje w zatrudnieniu na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego lub umowy o pracę nakładczą lub

• prowadzi niezawieszoną działalność gospodarczą lub

• świadczy usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zlecenia lub

• prowadzi działalność rolniczą lub jest pomocnikiem rolnika lub

• przebywa na urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, uzupełniającym urlopie macierzyńskim, urlopie rodzicielskim lub urlopie ojcowskim.

Poza powyższymi wymogami dla osoby uprawnionej są jeszcze „widełki” dochodowe.

Gdy uprawniony prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe to jego dochód przeciętnie w okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie bonu senioralnego nie może być niższy niż 3500 złotych oraz wyższy niż 6700 złotych.

Z kolei gdy uprawniony prowadzi wieloosobowe gospodarstwo domowe, to jego dochód przeciętnie w okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie bonu senioralnego, łącznie z dochodami pozostałych członków gospodarstwa domowego nie może być niższy niż 3500 zł oraz nie może przekraczać 10 000 złotych.

Chodzi tu o dochód w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Kryteria dochodowe dla członka rodziny będą podlegały corocznej weryfikacji, która będzie miała związek z podwyżką płacy minimalnej. Pierwsza weryfikacja kryteriów dochodowych dla osób uprawnionych będzie miała miejsce 1 stycznia 2028 r.

Projekt ustawy o bonie senioralnym przewiduje jeszcze jeden wymóg, tym razem punktowy. Bon senioralny gmina przyzna seniorowi, który otrzymał w ramach oceny poziomu niezaspokojonych potrzeb w zakresie podstawowych czynności życia codziennego od 11 do 60 punktów.

Ile będzie wynosił bon senioralny w 2026 r.?

Ta punktacja będzie też miała znaczenie dla wartości bonu, a ona z kolei przełoży się na ilość godzin usług wsparcia. Wartość bonu senioralnego ma wynosić maksymalnie 2150 złotych miesięcznie (z możliwością podwyższenia przez Radę Ministrów). Projekt przewiduje tu odpowiednie zakresy dla poszczególnych grup wiekowych i potrzeb seniorów.

Wartość bonu nie może być zamieniona na gotówkę. W ramach bonu senior otrzyma:

• wsparcie w codziennych czynnościach życiowych oraz

• wsparcie korzystania ze świadczeń zdrowotnych lub

• opiekę higieniczno-pielęgnacyjną lub

• zapewnienie kontaktów z otoczeniem, w tym aktywizację intelektualną lub ruchową.

Czy świadczenie wspierające wyklucza bon senioralny?

Trzeba jednak podkreślić, iż w projekcie ustawy znalazło się też kilka wyłączeń.

W pierwszej wersji projektu z możliwości przyznania bonu zostały wyłączone również osoby uprawnione do świadczenia uzupełniającego. Teraz takiego obostrzenia nie ma. W praktyce również pobieranie dodatku pielęgnacyjnego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie będzie stanowiło przeszkody do przyznania bonu, jednak takie świadczenie wpłynie na dochód seniora. Otrzymywanie zasiłku pielęgnacyjnego nie ograniczy możliwości korzystania z bonu.

Bon senioralny nie będzie przysługiwał uprawnionemu w przypadku, gdy na seniora jest ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna.

Bon nie będzie też przysługiwał, gdy senior korzysta:

• ze specjalistycznych usług opiekuńczych w ośrodkach wsparcia lub

• z usług opiekuńczych dofinansowanych z programów rządowych lub programów resortowych lub

• z całodobowej opieki świadczonej w domu pomocy społecznej lub

• z całodobowej opieki stacjonarnej świadczonej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub

• z całodobowej opieki świadczonej osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku na podstawie ustawy o pomoc społecznej lub

• z całodobowej opieki świadczonej przez inny podmiot niż wskazane powyżej lub

• z instytucjonalnej opieki dziennej.

Jeżeli usługa lub opieka ma charakter doraźny i jednorazowo trwa nie dłużej niż 14 dni, to będzie można przyznać bon. Wyjątek ten nie obejmuje seniorów, korzystających ze świadczenia wspierającego.

Kto i kiedy przyjmie wnioski o bon senioralny?

Wnioski o bon (w formie papierowej lub elektronicznej) przyjmą gminy, które będą mogły przekazać to zadanie ośrodkom pomocy społecznej (tzw. MOPS). Osobą uprawniona do wniosku o bon dołączy zgodę seniora na złożenie wniosku i wypełniony kwestionariusz oceny poziomu niezaspokojonych potrzeb.

W 2026 r. wnioski o przyznanie bonu senioralnego będą składane od 1 września do 30 września. W 2027 r. i 2028 r. termin te będzie nieco dłuższy i wcześniejszy, ponieważ rozpocznie się 1 lutego i potrwa do dnia 31 marca.

O zmianach będziemy informowali na bieżąco.

Polecamy: Pomoc społeczna. Komentarz do ustawy