Trybunał Konstytucyjny, Renta

Odmowna decyzja ZUS-u nie musi oznaczać zakończenia sprawy. Każda osoba, która nie zgadza się z decyzją wydaną w swojej sprawie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (np. co do emerytury lub renty), może się od niej odwołać do sądu. Musi jednak zmieścić się w ściśle określonym terminie.

Kto po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. ma szansę na wyższą emeryturę i wyrównanie? Na pewno ZUS z urzędu tego sam nie zrobi. Adwokat Konrad Giedrojć wyjaśnia co zrobić, by w praktyce wykorzystać ten wyrok. Jaki wniosek sformułować do ZUS-u, jak odwołać się do sądu i na jakie argumenty ZUS trzeba się przygotować.

Renta z tytułu niezdolności do pracy lub renta socjalna to nie są jedyne świadczenia przysługujące osobom niepełnosprawnym. Te z nich, które spełniają określone warunki, mogą ubiegać się o dodatkowe świadczenia. Zaliczają się do nich m.in. dodatek dopełniający, świadczenie wspierające czy zasiłek pielęgnacyjny. Świadczenia te przysługują w określonej wysokości. Jakiej?

Prezydent Karol Nawrocki zabrał głos w sprawie przyszłości Trybunału Konstytucyjnego. W liście z okazji 40-lecia działalności orzeczniczej TK ocenił, że potrzebna jest głęboka reforma konstytucyjna, która pozwoli odbudować pozycję, niezależność i społeczne poważanie Trybunału. Prezes TK Bogdan Święczkowski mówił natomiast o znaczeniu konstytucji i ochronie praw obywatelskich.

Na początku stycznia 2027 roku wejdzie w życie kilka ważnych nowości dotyczących orzecznictwa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Na które zmiany warto zwrócić uwagę? Jakie świadczenia może otrzymać osoba posiadająca orzeczenie ZUS? Wybraliśmy 5 istotnych elementów reformy.

ZUS wypłaca blisko 2000 zł miesięcznie osobom, które przez stan zdrowia musiały zrezygnować z pracy. Choć renta z tytułu niezdolności do pracy kojarzy się głównie z chorobami serca czy nowotworami, lista schorzeń jest o wiele dłuższa. Pieniądze możesz otrzymać także na codzienne, popularne dolegliwości, takie jak ciężka depresja czy zaawansowane problemy ze skórą. Największą przeszkodą bywają jednak surowe formalności urzędowe.

Wielu małżonków żyje w przekonaniu, że po śmierci męża żona automatycznie przejmuje jego świadczenia emerytalne lub rentowe. To błąd, który może drogo kosztować. Przepisy w Polsce są rygorystyczne, a ZUS bez wahania wyda decyzję odmowną, jeśli wdowa nie spełni konkretnych kryteriów wieku, stanu zdrowia lub statusu prawnego.

Czy pracownik, z którym pracodawca rozwiązał umowę bez wypowiedzenia bez winy pracownika ma prawo do odprawy, jeśli renta zostanie mu przyznana dopiero po pewnym czasie? Czy związek czasowy między tymi zdarzeniami zawsze musi wystąpić?

Utrata zdrowia uniemożliwiająca dalszą pracę w dotychczasowym zawodzie to ogromny cios, ale nie musi oznaczać końca aktywności zawodowej. ZUS przypomina o istnieniu renty szkoleniowej. To wyjątkowe i mało znane świadczenie, które nie tylko gwarantuje comiesięczny zastrzyk gotówki, ale przede wszystkim finansuje naukę nowego fachu. Kto może ubiegać się o te pieniądze, ile dokładnie wynosi wypłata i jak długo ZUS pozwala z niej korzystać?

Problemy zdrowotne nie oznaczają automatycznie prawa do renty z ZUS. Aby otrzymać świadczenie, trzeba spełnić kilka warunków, a sam wiek 50+ nie daje żadnych dodatkowych uprawnień. Wyjaśniamy, komu przysługuje renta chorobowa, ile wynosi w 2026 roku, jakie dokumenty trzeba złożyć i czy można dorabiać do świadczenia.

Od 1 marca 2026 r. wzrosły limity przychodu dla pracujących wcześniejszych emerytów i rencistów. Dopuszczalne progi dorabiania w porównaniu z wcześniej obowiązującymi kwotami zwiększyły się o 298,30 zł oraz o 553,90 zł. Kolejny raz te limity zwiększyły się od 1 czerwca 2026 r. - o ponad 255 zł.

Po ponad kilkunastu miesiącach obowiązywania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. w sprawie SK 140/20 można już pokusić się o pewne podsumowania, a także wskazać, jak w praktyce powinien funkcjonować ten wyrok - pisze adwokat Konrad Giedrojć.

ZUS wprowadził najbardziej rewolucyjne zmiany w systemie orzecznictwa lekarskiego od dekad. Nowe przepisy gruntownie zmieniają sposób, w jaki urzędnicy oceniają stan zdrowia osób starających się o rentę chorobową. Głównym celem reformy jest skrócenie gigantycznych kolejek oraz uproszczenie skomplikowanych procedur biurokratycznych. Dla pacjentów kluczową informacją jest likwidacja dotychczasowych, wieloosobowych komisji lekarskich oraz dopuszczenie do wydawania orzeczeń nowych zawodów medycznych, w tym pielęgniarek i fizjoterapeutów.

W związku z wysokimi kosztami doręczenia emerytur i rent w formie gotówkowej (tj. przekazem pocztowym), które znacznie podwyższają łączne koszty działalności Zakładu – ZUS zawnioskował o całkowite wycofanie tej formy wypłaty świadczeń, poprzez uchylenie przepisu ustawy o FUS, który taką możliwość dopuszcza. Dla emerytów i rencistów oznaczałoby to, że listonosz już więcej nie doręczyłby świadczenia w kopercie, a forma gotówkowa wypłaty emerytur i rent, która – według badania przeprowadzonego przez ZUS – zapewniała niektórym seniorom poczucie kontroli – przeszłaby do przeszłości. Do postulatu Zakładu (wycofania gotówkowej formy wypłaty świadczeń) ustosunkowało się Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS).

Choć w polskim prawie termin "renta alkoholowa" oficjalnie nie istnieje, osoby zmagające się z poważnymi skutkami choroby alkoholowej mogą ubiegać się o świadczenia z ZUS. Sprawdź, jakie warunki trzeba spełnić, aby otrzymać rentę z tytułu niezdolności do pracy wywołanej nadużywaniem alkoholu.

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez ZUS, po śmierci osoby pobierającej emeryturę lub rentę, instytucja wstrzymuje wypłatę świadczenia, ponieważ prawo do niego wygasa. Jednak jeśli emerytura lub renta została wypłacona po śmierci, ale w miesiącu, w którym ta śmierć miała miejsce, nie zawsze trzeba zwracać te środki. W niektórych sytuacjach rodzina może zatrzymać ostatnią wypłatę.

Prezydent Karol Nawrocki zaskarżył do TK kluczowe przepisy ustawy o bezpieczeństwie ruchu drogowego, która obecnie karze za nielegalne wyścigi, drift, jazdę na kole i zloty motoryzacyjne niezgłoszone w gminie. A RPO się przyłączył do sprawy. Czy przepisy, które miały zwiększyć bezpieczeństwo na drogach, są bublem prawnym? Sprawdzamy, czy rzeczywiście są powody do ich uchylenia.

Zgodnie z komunikatem ZUS z 12 maja br. – od 1 czerwca 2026 r. zmianie ulegają limity dorabiania do emerytury (lub renty), których przekroczenie powoduje zmniejszenie świadczenia, a w określonych okolicznościach nawet całkowite zawieszenie jego wypłacania. Należy jednak podkreślić, że od powyższych zasad, ustawodawca przewidział pewne wyjątki i – co do zasady – dorabiać bez ograniczeń, może każdy senior, który osiągnął powszechny wiek emerytalny, chyba, że kontynuuje on zatrudnienie u swojego dotychczasowego pracodawcy.

Legitymacja emeryta i rencisty, z której korzysta ponad 8 milionów osób, ma się zmienić w lipcu 2026 r. Rząd chce, by dokument był bardziej odporny na fałszerstwa i lepiej rozpoznawalny w codziennym użyciu. Czy to oznacza obowiązkową wymianę? Niekoniecznie. Projekt przewiduje rozwiązanie, które dla wielu może być zaskoczeniem.

Zniżki na przejazdy, tańsze leki czy zwolnienie z abonamentu RTV to tylko część przywilejów dostępnych po okazaniu legitymacji emeryta-rencisty. W 2026 roku dokument ten nadal daje dostęp do wielu ulg i zniżek, a od lipca planowane są zmiany w jego wyglądzie i zabezpieczeniach.

Seniorzy wygrywają z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w sądach. Coraz więcej osób, które najpierw skorzystały z wcześniejszej emerytury, a później miały obniżone docelowe świadczenie, decyduje się na walkę o swoje prawa — i często odnosi sukces. W części spraw zapadają wyroki zobowiązujące do wypłaty nawet 30 tys. zł wyrównania.

Śmierć rodzica to nie tylko tragedia emocjonalna, ale często także finansowa, zwłaszcza gdy zmarły był jedynym żywicielem rodziny. W takich sytuacjach kluczowym wsparciem staje się renta rodzinna. Jednak w 2026 roku wielu wnioskodawców przeżywa rozczarowanie, gdy ZUS odrzuca ich wnioski. Najwięcej wątpliwości budzą sytuacje, w których zmarły rodzic w chwili śmierci nie posiadał zatrudnienia. Czy fakt bycia bezrobotnym przekreśla szanse dzieci na pieniądze?

W aktualnym stanie prawnym orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie jest wystarczające, by Zakład Ubezpieczeń Społecznych mógł przyznać świadczenie rentowe. Potrzebne jest do tego odrębne postępowanie orzecznicze.

Kancelaria Prezydenta ostro zareagowała na zapowiedź złożenia ślubowania sędziów Trybunału Konstytucyjnego poza udziałem głowy państwa, co też się wydarzyło. W oficjalnym stanowisku wskazano, że takie działania „nie wywołują skutków prawnych” i mogą zostać uznane za odmowę objęcia urzędu.

Do 31 grudnia 2023 r. świadczenie pielęgnacyjne przysługiwało również opiekunom dorosłych osób z niepełnosprawnościami, ale jednym z warunków była rezygnacja przez nich z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W wyroku z dnia 25 marca 2026 r. Trybunał Konstytucyjny uznał powyższą przesłanką za niegodną z Konstytucją, w związku z czym – istnieje teraz możliwość wznowienia postępowań w sprawie świadczenia, w których doszło do odmowy jego przyznania w oparciu o ww. niekonstytucyjny przepis. I o ww. wznowienie (i wypłatę świadczenia) mogą starać się nie tylko rodzice i opiekunowie niepełnosprawnych dzieci, ale również – opiekunowie dorosłych osób z niepełnosprawnościami. Na wystąpienie z wnioskiem jest jednak niewiele czasu.