Druga waloryzacja emerytur i rent we wrześniu 2026 – ważny komunikat GUS nie pozostawia wątpliwości. Seniorzy mogą liczyć na kolejną podwyżkę świadczeń?

• Na jakich zasadach przebiega waloryzacja emerytur i rent – zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami?
• Ile wyniosła waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych w 2026 r. i jakie są aktualnie kwoty najniższej emerytury i renty?
• Druga waloryzacja emerytur i rent we wrześniu 2026 r. – jest projekt rządowy i co dalej?
• Ważny komunikat GUS w sprawie wskaźnika cen towarów u usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu 2026 r. – czy będzie druga waloryzacja emerytur i rent w 2026 r. (tzw. waloryzacja wrześniowa)? Czy seniorzy mogą liczyć na kolejną podwyżkę świadczeń?

Na jakich zasadach przebiega waloryzacja emerytur i rent – zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami?

Waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych jest odpowiedzią na spadek siły nabywczej pieniądza spowodowany głównie przez inflację. Ma ona na celu urealnienie wartości wypłacanych świadczeń w odniesieniu do wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, dostosowując – w sposób ciągły – wartość wypłacanych świadczeń do zmian cen.

Emerytury i renty (oraz niektóre dodatki do nich, jak np. dodatek pielęgnacyjny czy dodatek dla sierot zupełnych oraz świadczenia i zasiłki przedemerytalne) podlegają corocznej waloryzacji od dnia 1 marca. Waloryzacja polega na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru przez wskaźnik waloryzacji. Wskaźnik ten - zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ustawa FUS) – odpowiada średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym, zwiększonemu o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.

Zwiększenie o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia jest przedmiotem corocznych negocjacji w ramach Rady Dialogu Społecznego. W przypadku braku porozumienia w ramach tych negocjacji – wysokość zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent, w danym roku, określa rozporządzenie Rady Ministrów.

W 2026 r. – wysokość zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent, rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2025 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. – została ustalona na poziomie 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.

Rzeczywisty wskaźnik rocznej waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych opiera się na danych dotyczących faktycznego wykonania w zakresie inflacji i realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym (ogłaszanych w komunikatach Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego). Do jego wyliczenia – potrzebne są zatem dane z dwóch komunikatów Prezesa GUS:

1. dotyczące faktycznego wykonania w zakresie inflacji oraz
2. dotyczące realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.

Ile wyniosła waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych w 2026 r. i jakie są aktualnie kwoty najniższej emerytury i renty?

W 2026 r. ww. dane GUS, potrzebne do wyliczenia rzeczywistego wskaźnika rocznej waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych, wynikały odpowiednio z:

1. komunikatu Prezesa GUS z dnia 15 stycznia 2026 r. w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2025 r. – średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2025 r. w stosunku do 2024 r. wyniósł 104,2 (wzrost cen o 4,2%) oraz
2. komunikatu Prezesa GUS z dnia 9 lutego 2026 r. w sprawie realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2025 r. w stosunku do 2024 r. – w zakresie realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym, zgodnie z którym – realny wzrost przeciętnego wynagrodzenia w 2025 r., w stosunku do 2024 r., wyniósł 5,5%.

W związku z tym, że wskaźnik waloryzacji emerytur i rent to: średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym (a zatem wspomniane powyżej 4,2%), zwiększony o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym (a zatem – zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2025 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. – o równe 20% ze wspomnianego powyżej 5,5%) – wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2026 r., wyniósł 5,3% (tj. 4,2%+1,1%). Zgodnie z art. 89 ust. 6 ustawy FUS – został on ogłoszony w komunikacie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 lutego 2026 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. i opiewa on na 105,3%. Ww. komunikat ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego (którym aktualnie jest – Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej) musi bowiem zostać, co roku, ogłoszony w Dzienniku Urzędowym RP „Monitor Polski”, nie później niż w ciągu 3 dni roboczych od dnia ogłoszenia przez Prezesa GUS komunikatu w sprawie realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.

Waloryzacja emerytur i rent przeprowadzana jest z urzędu, co oznacza, że beneficjenci ww. świadczeń nie muszą składać w tej sprawie żadnego wniosku do ZUS. W następstwie dokonanej waloryzacji – każdy emeryt i rencista otrzymuje z ZUS decyzję z informacją o nowej wysokości swojego świadczenia. W 2026 r. – łączny koszt waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych, MRPiPS oszacowało na ok. 24,8 mld zł.

Najniższe gwarantowane emerytury i renty - w wyniku przeprowadzonej waloryzacji - od 1 marca 2026 r., wzrosły natomiast do następujących kwot:

• najniższa emerytura – 1 978,49 zł (podwyżka o 99,58 zł w stosunku do kwoty, która obowiązywała od 1 marca 2025 r.¹),
• najniższa renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy – 1 978,49 zł (podwyżka o 99,58 zł¹),
• najniższa renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy – 1 483,87 zł (podwyżka o 74,69 zł²),
• najniższa renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową – 2 374,19 zł (podwyżka o 119,5 zł),
• najniższa renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową – 1 780,64 zł (podwyżka o 89,62 zł),
• najniższa renta rodzinna – 1 978,49 zł (podwyżka o 99,58 zł zł¹) oraz
• najniższa renta socjalna – 1 978,49 zł (podwyżka o 99,58 zł¹).

Druga waloryzacja emerytur i rent we wrześniu 2026 r. – jest projekt rządowy i co dalej?

Pod koniec 2024 r. Rada Ministrów zaakceptowała projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (dodatkowa waloryzacja) (nr w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów: UA6), który – celem zabezpieczenia w większym stopniu sytuacji finansowej osób starszych i zapewnienia im stabilności finansowej w trakcie roku – zakłada drugą waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych, w przypadku gdy wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu danego roku w stosunku do poprzedniego okresu (drugiego półrocza poprzedniego roku) przekroczy 105%. Owa dodatkowa waloryzacja (tzw. interwencyjna/okresowa) miałaby być działaniem mającym na celu ochronę świadczeniobiorców (przede wszystkim emerytów i rencistów pobierających najniższe świadczenia) przed skutkami wysokiego wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych w trakcie roku.

Miałaby ona zostać przeprowadzana od 1 września – tak jak zostało już wspomniane – w sytuacji, jeżeli wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu danego roku w stosunku do poprzedniego okresu (drugiego półrocza poprzedniego roku) przekroczyłby 105%. Analogicznie, jak ma to miejsce w przypadku waloryzacji rocznej, która odbywa się 1 marca każdego roku – dodatkowa waloryzacja miałaby przy tym polegać na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru, w wysokości przysługującej dnia 31 sierpnia danego roku (w którym przeprowadzana jest ta waloryzacja), przez wskaźnik dodatkowej waloryzacji. Waloryzacja wrześniowa miałaby obejmować emerytury i renty przyznane przed terminem tej waloryzacji, a w jej wyniku – kwota świadczenia nie mogłaby ulec obniżeniu.

Należy jednak pokreślić, że druga (tzw. wrześniowa) waloryzacja nie miałaby stanowić dodatkowej podwyżki świadczeń emerytalno-rentowych, a być tylko przyspieszoną wypłatą części podwyżki, która wynika ze wskaźnika waloryzacji z marca następnego roku, opartego na rocznym wskaźniku inflacji z roku poprzedniego, ze względu na wyższą niż 5% inflację w pierwszym półroczu danego roku w stosunku do drugiego półrocza poprzedniego roku. Czyli – wyższe świadczenia we wrześniu, miałyby być wypłacane niejako na poczet przyszłorocznej, standardowej (marcowej) waloryzacji świadczeń.

Do dnia dzisiejszego – projekt ten nie został skierowany przez Radę Ministrów do Sejmu, ale rząd (po jego zatwierdzeniu pod koniec 2024 r.) zapowiadał, że uczyni to (tj. nada projektowi dalszy bieg w ramach procesu legislacyjnego), jeżeli wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu danego roku, przekroczy 105%. W dniu 15 lipca br. – GUS podał do publicznej wiadomości wartość wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych za pierwsze półrocze 2026 r., a zatem – z dużym prawdopodobieństwem, wiemy już, czy emeryci i renciści mogą liczyć na wrześniową waloryzację świadczeń.

Ważny komunikat GUS w sprawie wskaźnika cen towarów u usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu 2026 r. – czy będzie druga waloryzacja emerytur i rent w 2026 r. (tzw. waloryzacja wrześniowa)? Czy seniorzy mogą liczyć na kolejną podwyżkę świadczeń?

W dniu 15 lipca 2026 r. GUS wydał komunikat w sprawie wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu 2026 r. w stosunku do pierwszego półrocza 2025 r., który wyniósł – 102,7% (wzrost cen o 2,7%).

Wracając do projektu MRPiPS w sprawie wrześniowej waloryzacji emerytur – z proponowanego brzmienia art. 89a ust. 1 – mogłoby się wydawać, że znamy już zatem odpowiedź na pytanie – czy będzie miała miejsce wrześniowa waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych, bowiem:

„Jeżeli wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu danego roku przekracza 105, emerytury i renty podlegają dodatkowej waloryzacji od dnia 1 września, na poczet kolejnej waloryzacji.”

Z ww. komunikatu GUS – wiemy już natomiast, że wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu 2026 r. – wyniósł 102,7%, a zatem – nie przekroczył 105%.

Ostateczne dane w zakresie:

• stosunku cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu roku 2026, w stosunku do drugiego półrocza roku 2025 ogółem, jak również
• stosunku cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu roku 2026, w stosunku do drugiego półrocza roku 2025 dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów

– poznamy, z pewnością, już niebawem. Na podstawie komunikatu GUS z 15 lipca 2026 r. można jednak już dzisiaj – z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić, że w 2026 r. – na drugą waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych we wrześniu 2026 r., emeryci i renciści nie mają co liczyć.

Należy również podkreślić, że nawet jeżeli doszłoby do przekroczenia progu 105 (zgodnie z projektowanym art. 89a ust. i 5 ustawy FUS) – nie ma 100 proc. gwarancji, że rząd – pomimo zapowiedzi (która padła już jakiś czas temu) – ostatecznie zdecydowałby się na jej przeprowadzenie. Z wypowiedzi ekspertów zaprezentowanych w 2025 r. podczas Forum Ekonomicznego w Sopocie wynika, że nawet niewielki wzrost wydatków emerytalnych (o zaledwie 0,5 punku procentowego) – mógłby bowiem negatywnie wpłynąć na poziom deficytu publicznego.

¹ Od 1 marca 2025 r. obowiązywała bowiem kwota 1 878,91 zł na podstawie pkt 1 lit. a) komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 lutego 2025 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych, kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent oraz kwot emerytur i rent wolnych od egzekucji i potrąceń (M.P. z 2025 r., poz. 152)

² Od 1 marca 2025 r. obowiązywała bowiem kwota 1 409,18 zł podstawie pkt 1 lit. b) komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 lutego 2025 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych, kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent oraz kwot emerytur i rent wolnych od egzekucji i potrąceń (M.P. z 2025 r., poz. 152)

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1749 z późn. zm.)
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2025 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. (Dz.U. z 2025 r., poz. 1048)
• Komunikat Prezesa GUS z dnia 15 stycznia 2026 r. w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2025 r.
• Komunikat Prezesa GUS z dnia 9 lutego 2026 r. w sprawie realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2025 r. w stosunku do 2024 r.
• Komunikat Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 lutego 2026 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. (M.P. z 2026 r., poz. 202)
• Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lutego 2026 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych, kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent oraz kwot emerytur i rent wolnych od egzekucji i potrąceń (M.P. z 2026 r., poz. 220)
• Komunikat Prezesa GUS z dnia 15 lipca 2026 r. w sprawie wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu 2026 r.