Prawo

W mediach pojawiają się co jakiś czas informacje trwożące mieszkańców bloków, którzy postanowili zabudować sobie balkon. Czy faktycznie muszą się bać, że nie wystąpili o pozwolenie na budowę, czy rozbudowę? Czy muszą obawiać się nakazu usunięcia tej zabudowy (rozbiórki) na własny koszt? Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - wyrażonym w cytowanym niżej wyroku - zabudowa balkonu witryną szklaną w ramach PCV nie daje podstaw do kwalifikacji robót do rozbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane. NSA uznał, że tego typu konstrukcji nie regulują wprost przepisy Prawa budowlanego. A zatem - zdaniem sądu - nie trzeba występować o pozwolenie na budowę ani zgłaszać takich prac do nadzoru budowlanego. Ponadto § 14a ust. 2 rozporządzenia MSWiA w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych dopuszcza wprost instalowanie na budynku mieszkalnym wielorodzinnym urządzeń związanych z użytkowaniem budynku lub mieszkania, jak: kraty, żaluzje, rolety, zabudowy balkonów i loggii. Jak rozumie tę kwestię Ministerstwo Rozwoju i Technologii, do którego właściwości należy m.in. nadzór architektoniczno-budowlany - uzyskaliśmy stanowisko resortu w tym zakresie.

Znamy ceny benzyny i oleju napędowego, które będą obowiązywać we wtorek. W najnowszym obwieszczeniu minister energii określił maksymalne ceny detaliczne paliwa obowiązujące w dniu 9 czerwca. Sprawdzamy, ile kierowcy zapłacą jutro na stacjach benzynowych.

Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad alimentami natychmiastowymi – sąd wyda nakaz zapłaty w ciągu 7 dni od pozwu, kwota będzie wyliczona automatycznie (liczba dzieci × procent minimalnej krajowej), a nakaz będzie od razu tytułem wykonawczym. Koniec miesięcy oczekiwania na alimenty i sporów o kwotę. Sprawdź, jak ma działać nowa instytucja i kiedy wejdzie w życie.

Jakie ceny benzyny i oleju napędowego obowiązują w poniedziałek? Minister energii wydał obwieszczenie, w którym określił maksymalne ceny detaliczne paliwa obowiązujące w dniu 8 czerwca. Sprawdzamy, ile trzeba będzie zapłacić na stacjach benzynowych.

Rząd chce uregulować status artystów i zapewnić części z nich wsparcie w opłacaniu składek oraz dostęp do minimalnej emerytury. Krytycy projektu alarmują jednak, że nowe przepisy mogą stworzyć podział na uprzywilejowanych i pominiętych twórców. Pojawia się fundamentalne pytanie: kim właściwie jest artysta i czy państwo ma prawo decydować, które formy twórczości zasługują na uznanie?

ZUS radzi, by zanim złoży się wniosek emerytalny - sprawdzić prognozowaną wysokość emerytury. To ważne, by decyzję o zakończeniu aktywności zawodowej podejmować świadomie. Jeżeli prognozowana emerytura jest dla nas za mała trzeba wiedzieć, że osiągnięcie wieku emerytalnego wcale nie oznacza rezygnacji z pracy. A - jak wyjaśnia ZUS - dłuższa praca się opłaca, bo każdy rok aktywności zawodowej po osiągnięciu wieku emerytalnego to wzrost świadczenia o 8-12 proc.

Od lutego 2026 r. trwają rządowe prace legislacyjne nad projektem nowelizacji ustawy o własności lokali. Głównym celem tej nowelizacji jest dostosowanie działalności wspólnot mieszkaniowych do zmian, jakie zaszły na rynku zarządzania wspólnotami w ciągu ostatnich 30 lat, tj. od wejścia w życie tej ustawy. Jak wyjaśnia Minister Finansów i Gospodarki (odpowiedzialny za przygotowanie projektu zmian przepisów), zmiany te są podsumowaniem zapadłego na tym tle orzecznictwa, praktyki zarządców nieruchomości, rozwoju technologii budownictwa wielorodzinnego oraz zmian w innych aktach prawnych dotyczących działalności wspólnot. Poniżej prześledzimy najważniejsze zmiany jakie przynieść ma ta nowelizacja.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określa dopuszczalną długość i wysokość budynku gospodarczego (do którego zalicza się również szopy ogrodowe/domki narzędziowe) oraz garażu, posadowionego na nieruchomości przeznaczonej pod zabudowę jednorodzinną, jeżeli jest on usytuowany przy granicy działki lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy. Wielkości te, mają ulec zmianie od 20 września 2026 r., w związku z trwającymi w rządzie pracami nad nowym rozporządzeniem w powyższym przedmiocie (tj. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie).

Ministerstwo Rozwoju i Technologii informuje, że przepisy Prawa budowlanego nie regulują kwestii dotyczących roślin, nasadzeń i żywopłotów, w tym wysokości roślinności rosnącej na terenie nieruchomości, odległości roślinności od budynków, obiektów budowlanych, czy granic nieruchomości. Zaś wyroki sądów na podstawie art. 144 kodeksu cywilnego są bardzo różne. W niektórych sytuacjach faktycznych sąd uznawał, że trzeba przyciąć żywopłot do wysokości 2 m, a w innych przypadkach nawet rośliny o wysokości ponad 6 metrów były dla sądu akceptowalne. A zatem nieprawdziwe są pojawiające się w przestrzeni medialnej informacje (powołujące się m.in. na te przepisy), że dopuszczalna wysokość żywopłotu, to 2,2 metra.

W rozporządzeniu z 13 maja 2026 r. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji określiła, że od 1 stycznia 2027 r. wzrosną opłaty abonamentowe za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (tzw. abonament RTV). Stawki tych opłat wyniosą: 10,80 zł – za jeden miesiąc używania odbiornika radiofonicznego oraz 34,50 zł – za jeden miesiąc używania odbiornika telewizyjnego albo radiofonicznego i telewizyjnego. Jak wskazała KRRiT, podwyżka tych stawek (o ok. 13% w porównaniu do stawek z 2026 r.) wynika z konieczności waloryzacji w każdym roku średniorocznym wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, ustalonym w ustawie budżetowej. Konieczność waloryzacji wynika z art. 3 ust. 1a ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych.

Coraz więcej osób w Polsce żyje samotnie i nie posiada żadnych dzieci. Co się stanie z ich majątkiem po śmierci? Testament jest dokumentem, który pozwala samodzielnie zdecydować, kto odziedziczy dorobek życia i uniknąć wielu rodzinnych problemów.

Do tej pory podstawą skierowania - przez lekarzy ZUS osoby niepełnosprawnej, niezdolnej do samodzielnej egzystencji albo pracy - na dodatkowe badania albo obserwację w szpitalu było rozporządzenie (np. Ministra Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niezdolności do pracy). Jeżeli wnioskujący o rentę nie pojawił się np. w szpitalu, to ZUS odstępował od postępowania o np. przyznanie renty. Tak poważna sankcja nie powinna być wprowadzana rozporządzeniem. Dlatego od 1 stycznia 2027 r. będzie to regulowała ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych.

Nabycie sprawdzające, czyli instytucja, która – choć określana jest jako „nowa” – została wprowadzona do ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej od 1 stycznia 2022 r i – jak wyjaśnia KAS – polega na nabyciu towarów lub usług przez pracownika organu podatkowego w celu sprawdzenia wywiązywania się przez przedsiębiorcę z obowiązków prawa podatkowego. Uprawniony pracownik urzędu skarbowego lub funkcjonariusz służby celno-skarbowej „podszywa się” pod klienta lokalu handlowego lub usługowego, celem weryfikacji czy sprzedaż ewidencjonowana jest przy użyciu kasy fiskalnej, a nabywcy towaru lub usługi wydawany jest paragon.

Czy palenie tytoniu (np. papierosów) na własnym balkonie lub tarasie w budynku wielorodzinnym (bloku mieszkalnym), pomimo sprzeciwu zgłaszanego przez innych mieszkańców tego budynku (sąsiadów), może zostać uznane za wybryk, co może rodzić odpowiedzialność za wykroczenie z art. 51 § 1 Kodeksu wykroczeń (np. mandat a nawet areszt)? Takie pytanie zadała Ministrowi Sprawiedliwości jedna z posłanek w interpelacji poselskiej nr 3429 z 15 czerwca 2024 r. Minister Sprawiedliwości odpowiedział.

Od 3 czerwca 2026 r. zredukowanie liczby punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem – w związku z wejściem w życie nowego rozporządzenia rządowego (autorstwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji) – nie jest już możliwe na dotychczasowych zasadach. Dzięki szkoleniu (tzw. kursowi reedukacyjnemu), kierowcy mogą „pozbyć się” (i tym samym – zmniejszyć ryzyko utraty prawa jazdy) już tylko punktów karnych za niektóre, ściśle określone naruszenia. To istotna informacja zwłaszcza dla tych osób, które wybierają się w dłuższą trasę (co zawsze wiąże się z większym ryzykiem otrzymania mandatu karnego), w długi weekend Bożego Ciała.

W roku szkolnym 2026/2027 w szkołach będą trzy nowe przedmioty. Nie ma dla nich nauczycieli. Ministerstwo rozwiązało problem dopuszczając do nauczania nauczycieli przedmiotów pokrewnych. Odpowiedni projekt rozporządzenia przewiduje, że np. przyrody będą uczyli nauczyciele biologii, geografii, fizyki lub chemii (ministerstwo nie uzasadniło w projekcie dlaczego jest to możliwe bez studiów podyplomowych). W przypadku edukacji zdrowotnej tego przedmiotu może nauczać nauczyciel posiadający kwalifikacje w zakresie edukacji dla bezpieczeństwa lub kształcenia obronnego. Dla laika takiego jak ja nauczanie obronności nijak nie przekłada się na kwestie zdrowia. Ministerstwo widzi to inaczej i argumentuje: "Osoby posiadające kwalifikacje do nauczania tych przedmiotów posiadają wiedzę i umiejętności w zakresie zagadnień związanych ze zdrowiem fizycznym, pierwszą pomocą przedmedyczną, przygotowaniem i efektywnym korzystaniem z apteczki, zagrożeniami społecznymi i środowiskowymi oraz cyberbezpieczeństwem." I zastrzega, że ci nauczyciele nie będą nauczać w ramach przedmiotu "edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne".

Osoby, które pobierają rentę rodzinną po zmarłym rodzicu i oboje rodzice nie żyją (albo zmarła im tylko matka a ojciec jest nieznany), mogą ubiegać się w ZUS o dodatek dla sierot zupełnych. Dodatek ten nie przysługuje wdowom, które pobierają rentę rodzinną po mężu - informuje Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie podlaskim. I objaśnia dlaczego.

Coraz więcej Polaków decyduje się na sporządzenie testamentu u notariusza. Dane pokazują wyraźny wzrost zarówno liczby testamentów notarialnych, jak i wpisów do Notarialnego Rejestru Testamentów. Eksperci zwracają uwagę, że dla wielu osób to już nie tylko formalność, ale sposób na uniknięcie rodzinnych sporów i uporządkowanie spraw majątkowych za życia. Ile kosztuje spisanie testamentu u notariusza i wpis do Notarialnego Rejestru Testamentów w 2026 roku?

Od 3 czerwca obowiązują nowe przepisy nakładające obowiązek noszenia kasku przez dzieci podczas jazdy rowerem, hulajnogą elektryczną czy urządzeniem transportu osobistego. Za brak kasku ochronnego rodzice zapłacą 100 zł grzywny.

Choć z założenia to pracownik jest słabszą stroną stosunku pracy, to w niektórych przypadkach to pracodawcom przydałaby się ochrona przed niezgodnymi z prawem działaniami zatrudnionych. To rozwiązanie z 2023 roku budzi kontrowersje. Nic jednak nie wskazuje na to, aby miało się zmienić.

Parlamentarny Zespół ds. Zakończenia Bezdomności chce zalegalizować żebranie w miejscu publicznym. Wkrótce mają być zbierane podpisy pod nowym projektem.

ZUS informuje, że emeryci i renciści, których roczne dochody nie przekraczają 30 tys. zł, mogą uniknąć potrącania zaliczek na podatek od dodatkowych świadczeń. Złożenie odpowiedniego formularza w ZUS sprawi, że 13. i 14. emerytura wpłyną na konto w wyższej kwocie netto. Jednak dla części seniorów takie rozwiązanie może oznaczać konieczność dopłaty podatku w rozliczeniu rocznym.

W 2025 roku kobiety założyły w Polsce 102,8 tys. jednoosobowych działalności gospodarczych, co stanowiło 39% wszystkich nowo powstałych JDG – wynika z danych Polskiego Instytutu Ekonomicznego i CEIDG. Własna firma daje niezależność, ale wymaga też przemyślanego planowania – zwłaszcza gdy przedsiębiorczyni jest już mamą lub planuje nią zostać.

Od maja ubiegłego roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaca dodatek dopełniający do renty socjalnej dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Kto ma prawo do tego dodatku i jak go uzyskać? Ile wynosi ten dodatek po waloryzacji od 1 marca 2026 r.

Ustawa z 11 marca 2026 r., którą znowelizowano ustawę o Państwowej Inspekcji Pracy, wprowadziła swoisty przepis abolicyjny (art. 16). Tylko pozornie jest to przywilej. Faktycznie jest pułapką dla naiwnych – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.