Od 1 września 2024 r. wchodzą w życie przepisy o emeryturze stażowej. Kto skorzysta?

• Warunki przejścia na wcześniejszą emeryturę stażową, ważny jest staż pracy na stanowisku nauczyciela
• Emerytura stażowa może być znacznie niższa od świadczenia kompensacyjnego
• Uprawnienia do świadczenia kompensacyjnego można nabyć do 2032 r. Gwarantowana jest minimalna wysokość emerytury

Przepisy znowelizowanej Karty Nauczyciela dotyczące wcześniejszych emerytur stażowych wchodzą w życie od 1 września 2024 roku. Związek Nauczycielstwa Polskiego porównał nowe przepisy z obowiązującymi regulacjami wynikającymi z ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych. W zestawieniu ZNP wskazano, że w przypadku obliczania wysokości świadczenia kompensacyjnego stan konta dzielony jest przez średnią trwania życia dla osób w wieku 60 lat. Przy emeryturze stażowej stan konta dzielony jest przez średnią trwania życia od wieku przejścia na wcześniejszą emeryturę.

Warunki przejścia na wcześniejszą emeryturę stażową, ważny jest staż pracy na stanowisku nauczyciela

W przypadku emerytur stażowych warunkiem koniecznym jest rozpoczęcie pracy na stanowisku nauczyciela przed 1999 r. Staż pracy wynosi 30 lat składkowych, w tym co najmniej 20 lat faktycznego wykonywania pracy na stanowisku nauczyciela, wychowawcy lub innego pracownika pedagogicznego, o których mowa w art. 1 Karty Nauczyciela w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć. Konieczne jest też posiadania środków na co najmniej minimalną emeryturę.

Nauczyciel, który przejdzie na wcześniejszą stażową emeryturę nauczycielską może podjąć pracę w placówkach, o których mowa w art. 1 Karty Nauczyciela na stanowisku nauczyciela do 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć za zgodą kuratora. Przy podjęciu pracy bez zgody kuratora lub powyżej 1/2 wymiaru czasu pracy, emerytura ulega zawieszeniu. Natomiast prawo do świadczenia kompensacyjnego ulega zawieszeniu w każdym przypadku podjęcia przez nauczyciela pracy w placówkach, o których mowa w art. 1 Karty Nauczyciela.

Emerytura stażowa może być znacznie niższa od świadczenia kompensacyjnego

W porównaniu przygotowanym przez Związek Nauczycielstwa Polskiego czytamy, że „Emerytura może być niższa o 20 proc. od świadczenia kompensacyjnego. Przejście na wcześniejszą emeryturę pomniejsza stan konta emerytalnego, dlatego emerytura naliczona w wieku powszechnym może być niższa o kolejne 20 proc. Skorzystanie z wcześniejszej emerytury oznacza przeniesienie środków z OFE i subkonta na konto podstawowe w ZUS co oznacza, że rodzina nie dziedziczy po przedwcześnie zmarłym nauczycielu. Nauczycielki tracą prawo do przeliczenia emerytury w wieku 65 lat, ponieważ przeniosły środki z OFE i subkonta do ZUS”.

ZNP stwierdza też, że przejście na świadczenie kompensacyjne nie pomniejsza stanu konta emerytalnego. Natomiast środki z OFE i subkonta przedwcześnie zmarłego nauczyciela podlegają dziedziczeniu. Nauczycielki mogą też przeliczyć emeryturę w wieku 65 lat. 

Uprawnienia do świadczenia kompensacyjnego można nabyć do 2032 r. Gwarantowana jest minimalna wysokość emerytury

W porównaniu Związku Nauczycielstwa Polskiego wskazano, że uprawnienia do świadczenia kompensacyjnego można nabyć do 2032 roku. Przysługuje ono kobietom od 55 do 59 roku życia i mężczyznom od 60 do 64 roku życia. Wymagany jest co najmniej 30-letni staż pracy (okres składkowy i nieskładkowy), w tym 20 lat wykonywania pracy w charakterze nauczyciela w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć. Gwarantowana jest minimalna wysokość emerytury, nawet jeśli nie zostały zgromadzone odpowiednie środki.