REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Przewóz z grzeczności

Aleksandra Pajewska
 Przewóz z grzeczności jest nieodpłatny i dobrowolny. /Fot. Fotolia
Przewóz z grzeczności jest nieodpłatny i dobrowolny. /Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Przewóz z grzeczności to nieodpłatne i dobrowolne świadczenie uregulowane na mocy ustawy – Kodeks cywilny. Polski ustawodawca zdecydował się na złagodzenie reżimu odpowiedzialności w sytuacji przewozu z grzeczności. Jak kształtują się relacje podmiotów biorących udział w przewozie grzecznościowym?

W dwóch przypadkach: zderzenia się pojazdów mechanicznych oraz przewozu z grzeczności posiadacze pojazdów mogą wzajemnie żądać naprawienia poniesionych szkód tylko na zasadach ogólnych (tj. na zasadzie winy).

REKLAMA

Grzeczność

Pojęcie „grzeczności” nie posiada ustawowej definicji legalnej. Zgodnie z doktryną i orzecznictwem należy rozumieć je w potocznym znaczeniu, zgodnie z codziennym, towarzyskim brzmieniem. Grzeczność definiowana jest więc jako pewna uprzejmość, która nie wynika z nałożonego na przewożącego obowiązku prawnego. Nie jest też związana z ekwiwalentem po jego stronie.

Przewóz z grzeczności to m.in. przewóz znajomych, przyjaciół, gości czy autostopowiczów.  

Przewóz grzecznościowy charakteryzuje się dwoma podstawowymi cechami. Jest jednocześnie nieodpłatny i dobrowolny. Potwierdza to wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 23 listopada 2006 roku (sygnatura akt I ACa 768/06), w którym SA stwierdził, że przewóz grzecznościowy nie jest identyczny z pojęciem przewozu nieodpłatnego. Przewóz z grzeczności ma miejsce tylko wówczas, gdy osoba przewożąca kieruje się poczuciem grzeczności w potocznym tego słowa znaczeniu.

Nieodpłatny charakter

Nieodpłatność przewozu z grzeczności rozumiana jest szeroko. Definiowana jest jako brak jakiejkolwiek korzyści po stronie przewożącego. Dotyczy to zarówno zapłaty w sensie materialnym (pieniężnym) jak i korzyści niemajątkowej. O nieodpłatnym charakterze przewozu decyduje już sam zamiar stron w chwili rozpoczęcia jazdy. Dokonanie faktycznej zapłaty, niezgodnej z pierwotnym zamiarem, po skorzystaniu z grzeczności, nie ma wpływu na zmianę jego charakteru. Możliwa jest więc sytuacja, w której podmioty zdecydowały się na brak zapłaty a przewożony spontanicznie, po dokonaniu przewozu, wręczył upominek. Nadal mamy do czynienia z nieodpłatnym przewozem z grzeczności. Zgodnie bowiem ze zdaniem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 11 stycznia 1978 roku (sygnatura akt II CR 487/44) przewóz z grzeczności ma miejsce tylko wówczas, gdy zamiarem przewożącego jest świadczenie przewozu bezinteresownie. W związku z powyższym nie jest traktowany jako przewóz grzecznościowy przewóz przechodnia, który wskaże kierowcy właściwą drogę czy przewóz lekarza do domu kierowcy, którego dziecko wymaga badania lekarskiego. Przewożący odnosi swoistą korzyść, mianowicie przy pomocy przewozu realizuje własne interesy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jako świadczenie nieodpłatne nie jest rozumiana jazda bez wymaganego biletu ani sytuacja, w której przewożący odnosi korzyść, stanowiąca tylko część kosztów przewozu.

Dobrowolność

Przewóz z grzeczności ma być świadczony wyłącznie z dobrej woli przewożącego. Oceniane jest to przez pryzmat faktu skorzystania z jego uprzejmości.

Nie jest przewozem z grzeczności darmowy przewóz autobusami komunikacji miejskiej dzieci i emerytów ani przewóz chorego karetką pogotowia czy więźnia samochodem więziennym. Na przewoźniku ciąży obowiązek przewozu.

Nie jest korzystającym z przewozu grzecznościowego – pasażer na gapę, czyli osoba podróżująca pojazdem bez wiedzy i zgody jego posiadacza. Wyklucza to dobrowolny charakter świadczenia.

Kazus pracowników

Nieodpłatny transport pracowników do miejsca pracy świadczony przez pracodawcę nie ma charakteru grzecznościowego, ponieważ nie realizuje cechy nieodpłatności. Podobnie jak w sytuacji lekarza, pracodawca dowożąc pracowników, realizuje własny interes. Jeśli transport taki realizuje podmiot inny niż pracodawca, to ciąży na nim obowiązek transportowania pracowników. Nie realizowana jest cecha dobrowolności, nie ma więc mowy o przewozie grzecznościowym.

Zobacz również: Karta warszawiaka - krok po kroku

Brak umowy

W przypadku przewozu grzecznościowego podmioty biorące w nim udział nie są związane żadną umową, nie łączą ich żadne stosunki prawne. Podmioty powiązane są tylko na mocy zobowiązania o naturze czysto towarzyskiej. Umowa przewozu uregulowana jest w art. 774 kodeksu cywilnego. Jednak zawarcie takiej umowy wyłącza ewentualny grzecznościowy charakter. Cechą umowy przewozu z art. 774 jest odpłatność, co stoi w opozycji do charakteru przewozu grzecznościowego.

Odpowiedzialność

Konstrukcja odpowiedzialność posiadacza przewożącego grzecznościowo oparta jest o konstrukcję działania przez przewożonego na własne ryzyko, świadomie naraża się on na ryzyko wystąpienia niebezpieczeństwa. Jest to rozwiązanie krytykowane, z uwagi na fakt, że sytuacja przewożonego nie różni się tu niczym od sytuacji pasażera przy przewozie odpłatnym. W obu przypadkach możliwość i ryzyko nastąpienia wypadku wygląda z punktu widzenia osoby przewożonej tak samo. Odpowiedzialność odnosi się także do zasad słuszności. Osoba wyświadczająca z własnej woli drugiemu uprzejmość, nie powinna ponosić surowej odpowiedzialności. W doktrynie podkreśla się także fakt, że osoba ta niejako godzi się na utratę uprawnień powiązanych z odpowiedzialnością na zasadzie ryzyka. Rekompensuje jej to korzyść uzyskana z przewozu grzecznościowego.

Polecamy serwis: Komunikacja

Podstawa prawna:

  • ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku - Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93),
  • wyrok SN z dnia 11 stycznia 1978 roku (sygnatura akt II CR 487/44),
  • wyrok SA w Poznaniu z dnia 23 listopada 2006 roku (sygnatura akt I ACa 768/06).
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Konfiskata auta za alkohol będzie fakultatywna - projekt zmian

Sąd nie zawsze orzeknie przepadek pojazdu nietrzeźwego kierowcy. Konfiskata auta za alkohol będzie fakultatywna - projekt nowelizacji Kodeksu karnego został opublikowany w RCL.

Zmiany w testamentach 2024 - będzie testament w formie nagrania wideo, nowy testament wojskowy i co jeszcze?

Zmiany w testamentach w 2024 roku przewidują nowy testament w formie nagrania wideo (testament audiowizualny) i nowy testament wojskowy. Będą większe wymagania dla sporządzenia testamentu ustnego. Likwiduje się testament podróżny i wydłuża katalog osób, które nie mogą być świadkami testamentu.

Zmiany w prawie spadkowym. Komunikat Ministerstwa Sprawiedliwości

Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad zmianami w prawie spadkowym. Zmiany te obejmują m.in. przesłanki sporządzenia testamentu ustnego, uregulowanie testamentu wojskowego w Kodeksie cywilnym oraz rozszerzenie katalogu podmiotów, które nie mogą być świadkami testamentu.

Ważna wiadomość dla kredytobiorców. Chodzi o wakacje kredytowe

Senacka Komisja Budżetu i Finansów Publicznych nie zgłosiła poprawek do ustawy o wakacjach kredytowych. Teraz trafi ona pod obrady Senatu. Według Ministerstwa Finansów, z wakacji kredytowych na zasadach opisanych w ustawie będzie mogło skorzystać 562 tys. kredytobiorców, podczas gdy kredytów w Polsce jest prawie 2 mln.

REKLAMA

WOS w klasach pierwszych w roku szkolnym 2024/2025. Jest wniosek ZNP

ZNP zwrócił się do MEN o przywrócenie WOS-u w klasach pierwszych w roku szkolnym 2024/2025. W związku z zapowiedzią likwidacji przedmiotu historia i teraźniejszość ZNP zaproponował przywrócenie wiedzy o społeczeństwie w klasach pierwszych szkół ponadpodstawowych w roku szkolnym 2024/2025. Związkowcy obawiają się, że bez tego nauczyciele mogą tracić zatrudnienie.

Dodatek 100 zł z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego także w zerówkach

Komu przysługuje dodatek 100 zł z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego? Taka kwota należy się także w zerówce. Sprawdź, ile osób może wnioskować o dodatkowe 100 zł.

Prawie 300,00 zł dodatku dyferencyjnego na jedno dziecko. Na pełnoletniego ucznia i studenta prawie 1100,00 zł. Sprawdź, dla kogo.

Aby móc skorzystać z dodatku dyferencyjnego, dziecko nie musi mieszkać na terenie Niemiec, a jego rodzice nie muszą być małżeństwem. Wystarczające jest to, że jedno z rodziców jest aktywne zawodowo na terenie Niemiec.

ZNP apeluje do MEN: przywróćmy WOS w miejsce HiT - tylko na przyszły rok szkolny

MEN zapowiedział już likwidację przedmiotu historia i teraźniejszość (HiT). Związek Nauczycielstwa Polskiego proponuje aby w to miejsce MEN przywrócił przedmiot wiedza o społeczeństwie (popularny WOS) w klasach pierwszych szkół ponadpodstawowych w roku szkolnym 2024/2025. Związkowcy z ZNP obawiają się, że bez tej "podmiany" przedmiotów część nauczycieli może stracić zatrudnienie.

REKLAMA

"Edukacja z wojskiem" - 6 maja wystartuje pilotażowy program dla uczniów. Zajęcia z żołnierzami odbędą się w blisko 3,5 tys. szkół podstawowych i ponadpodstawowych

"Edukacja z wojskiem", czyli pilotażowy program dla uczniów, potrwa od 6 maja do 20 czerwca. Zajęcia z żołnierzami odbędą się w blisko 3,5 tys. szkół podstawowych i ponadpodstawowych. List intencyjny w tej sprawie podpisali minister edukacji Barbara Nowacka i wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz w Szkole Podstawowej nr 323 im. Polskich Olimpijczyków na warszawskim Ursynowie.

1000 zł na kolonie letnie dla dzieci i młodzieży urodzonych od 01 stycznia 2007 roku do 31 grudnia 2018 roku w 2023 r. Co w 2024 r.?

W 2023 r. dzieci i młodzież, które urodziły się między 01 stycznia 2007 roku a 31 grudnia 2018 roku mogły liczyć na dofinansowanie w wysokości 1000 zł. Taki wypoczynek finansowany był ze środków Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników. Co z 2024 r.?

REKLAMA