Kategorie

Zwrot odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość

Karolina Muzyczka
Doktor nauk prawnych; adiunkt w Kolegium Jagiellońskim - Toruńskiej Szkole Wyższej w Toruniu; ekspert w dziedzinach: postępowanie administracyjne, sądowoadministracyjne, egzekucyjne postępowanie administracyjne
Zwrot odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość/Fot. Shutterstock
shutterstock
Decyzja o zwrocie nieruchomości powinna orzekać o zwrocie Skarbowi Państwa lub określonej jednostce samorządu terytorialnego wypłaconego odszkodowania, w tym nieruchomości zamiennej, w przypadku jej przyznania w ramach odszkodowania.

Zwrot wywłaszczonej nieruchomości

Przedmiot i konstrukcję sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wyznaczają podstawowe elementy hipotezy normy prawnej z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej jako: u.g.n.) w zw. z art. 216 u.g.n. (określenie nieruchomości objętych instytucją zwrotu sensu largo, przesłanki zwrotu oraz krąg podmiotów, które mogą się domagać zwrotu nieruchomości, a więc mają czynną legitymację procesową w sprawie o zwrot). Sprawa zwrotu nieruchomości wywłaszczonej stanowi jedną i nierozerwalną całość. Podstawowym elementem ustalenia, że nieruchomość, której dotyczy wniosek o zwrot, mieści się w kategorii nieruchomości objętych zakresem roszczenia z art. 136 ust. 3 u.g.n. Stwierdzenie, że wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel, na jaki została wywłaszczona, nie stanowi sprawy administracyjnej, która mogłaby być przedmiotem rozstrzygnięcia odrębną decyzją administracyjną, tylko przesłanką faktyczną decyzji o zwrocie nieruchomości, która musi zostać ustalona w toku postępowania administracyjnego przed wydaniem decyzji w przedmiocie zwrotu nieruchomości.

Wysokość odszkodowania

Zgodnie z art. 140 ust. 1 i art. 142 u.g.n. decyzja o zwrocie nieruchomości powinna orzekać o zwrocie Skarbowi Państwa lub określonej jednostce samorządu terytorialnego wypłaconego odszkodowania, w tym nieruchomości zamiennej, w przypadku przyznania w ramach odszkodowania. Niedopuszczalne jest rozstrzygnięcie tylko w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i pozostawienie dokonania rozliczeń w odrębnym postanowieniu po uzyskaniu cech ostateczności przez decyzję o zwrocie nieruchomości. Wysokość odszkodowania po waloryzacji nie może by wyższa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, to wówczas nie może być wyższa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, to wówczas nie może być wyższa niż jej wartość odtworzona. W myśl art. 140 ust. 2 oraz 217 ust. 2 u.g.n., gdy wywłaszczenia dokonano przed 5 grudnia 1990 r., odszkodowanie nie może przekroczyć 50% aktualnej wartości nieruchomości. W przypadku zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości zwracana kwota jest równa różnicy wartości określonej na dzień zwrotu. Należy tu pamiętać, że w określeniu wartości nieruchomości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu, przy czym nie uwzględnia się skutków wynikających ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomości.

Rozpatrzenie wniosku

Organ rozpatrujący wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości stwierdza, stosownie do normy zawartej w art. 137 u.g.n., że nieruchomość stała się zbędna na cel publiczny wywłaszczenia. Na podstawie art. 136 u.g.n. dokonuje analizy wniosku, czy pochodzi od podmiotu uprawnionego, następnie czy dotyczy wywłaszczonej nieruchomości, a także czy nie ma przeszkód do prowadzenia postępowania, co do zbędności na cel wywłaszczenia, wskazanych w art. 229 u.g.n. Tym samym takie żądanie zwrotu nie powinno powodować wszczęcia postępowania, ale jeśli organ mimo tej przeszkody wszczął postępowanie, podlega ono umorzeniu, jako bezprzedmiotowe (art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Niekiedy zdarza się, że organy administracji publicznej nie umarzają postępowania, lecz orzekają o odmowie zwrotu nieruchomości. Niewątpliwie, jest to uchybienie, które nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż umorzenie postępowania, jak i odmowa jego zwrotu sprowadzają się do tego, że dana osoba nie może otrzymać wywłaszczonej nieruchomości. Podstawowym warunkiem dopuszczalności wystąpienia z roszczeniem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest fakt bycia stroną w danym postępowaniu.

Źródło:

  1. T. Woś, Wywłaszczenie nieruchomości i ich zwrot. Warszawa 2011;
  2. K. Muzyczka, Zwrot wywłaszczonej nieruchomości, Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy 2016;
  3. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego, t. j. Dz. U. z 2021, poz. 187 (k.p.a.);
  4. Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, t. j. Dz. U. z 2021, poz. 234 (u.g.n.).
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    6 maja 2021
    Zakres dat:

    Bezpieczne hasło - czyli jakie?

    Bezpieczne hasło jest pierwszą linią obrony przed cyberprzestępcami. Jak skutecznie tworzyć hasło i nie dać się hakerom?

    Szczepienia w zakładach karnych - projekt

    Szczepienia w zakładach karnych zakłada projekt rozporządzenia, który przygotowało Ministerstwo Zdrowia. To nie jedyne miejsce, o które zostanie rozszerzony katalog miejsc, w których będą wykonywane szczepienia.

    SMS-y z pytaniem o alimenty nękaniem? SN uchylił wyrok

    SMS-y z pytaniem o alimenty zostały przez męża uznane za nękanie. Zdaniem Sądu Najwyższego nie można bez wątpliwości uznać, iż doszło do popełnienia występku.

    Zadłużeni emeryci. Co mogą zrobić w ciężkiej sytuacji finansowej?

    Emeryci znajdują się w coraz gorszych sytuacjach finansowych. Według danych Krajowego Rejestru Długów, zadłużonych w tej grupie przybywa.

    Po roku większa liczba bezrobotnych – porównanie [TABELA]

    Liczba bezrobotnych w Polsce w 2021 r. wzrosła w porównaniu do roku ubiegłego. Jak wygląda porównanie w poszczególnych województwach?

    Z jakich wydatków zrezygnują konsumenci w II kwartale 2021 r.?

    Wydatki zakupowe planuje ograniczyć 40% Polaków. Z deklaracji konsumentów wynika, że głównym powodem ograniczeń są rosnące ceny.

    Rejestracja na szczepienie COVID - 4 sposoby

    Rejestracja na szczepienie COVID może odbyć się na 4 sposoby - infolinia, online, SMS i kontakt z konkretnym punktem szczepień. Jak zapisać się na szczepienie?

    Od osób starszych łatwiej wyłudzić dane osobowe

    Osoby po 45. roku życia są bardziej podatne na wyłudzenie danych osobowych. Tak wynika z raportu przeprowadzonego pod patronatem UODO.

    Karta EKUZ z dłuższym terminem ważności

    Karta EKUZ ma dłuższy termin ważności. Nowe zasady obowiązują od 28 kwietnia 2021 r. Co się zmieniło?

    Fałszywe e-sklepy w pandemii częstym problemem

    Na fałszywy e-sklep w pandemii nietrudno się natknąć. Czy potrafimy je rozpoznawać?

    Jak nocować w lesie w 2021 r.?

    Jak nocować w lesie? Od 1 maja 2021 r. można wybrać jedno z ponad czterystu nadleśnictw, realizujących program „Zanocuj w lesie”.

    Skrócenie izolacji dla chorych z COVID-19 – projekt zmian

    Skrócenie izolacji dla chorych z COVID-19 zakłada aktualnie rozpatrywany projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia. Co to może oznaczać dla pacjentów?

    Wyrok TSUE w sprawie kredytów frankowych

    TSUE wydał wyrok w sprawie kredytów we frankach szwajcarskich. Jakie stanowisko zajął trybunał?

    Majówka - czego unikać? [ranking szkód]

    Majówka wyróżnia się większą ilością zgłaszanych szkód. Co może się przytrafić podczas długiego weekendu?

    Na co emeryci wydadzą trzynastki?

    Z danych GUS wynika, że comiesięczne wydatki emeryta pochłaniają średnio ¾ dochodów. Na co warto przeznaczyć trzynastą emeryturę, by zadbać o swoje bezpieczeństwo finansowe?

    Zasady kwarantanny granicznej po majówce

    Zasady kwarantanny granicznej po majówce nie zmienią się . Nadal obejmowani nią będą wszyscy przekraczający granicę Polski - przybywający zarówno z państw Strefy Schengen, jak i pozostałych.

    Spis powszechny – loteria

    Spis powszechny i loteria? To możliwe w przypadku samospisu. Podpowiadamy co i jak można wygrać.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnych - co się zmieni?

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnych ma być łatwiejsze do uzyskania. Czy nowe przepisy rozwieją dotychczasowe wątpliwości?

    Obostrzenia maj 2021

    Obostrzenia na maj 2021 r. zostały przedstawione podczas środowej konferencji prasowej. Które branże zostaną otwarte?

    Problematyka żołnierza OT na gruncie Kodeksu karnego

    Czy żołnierze OT są funkcjonariuszami publicznymi w rozumieniu ustawy karnej? Co ze szczególną ochroną przewidzianą dla służb mundurowych?

    Przetwarzanie danych biometrycznych w dowodach osobistych

    Kwestie przetwarzania danych biometrycznych w nowych dowodach osobistych ureguluje rozporządzenie Ministra Cyfryzacji, które zostało skierowane do opiniowania.

    Opłaty za wstęp do parków narodowych

    Opłaty za wstęp do parków narodowych nie muszą uiszczać określone grupy osób. Komu przysługuje bilet ulgowy?

    Minimalna emerytura nie dla każdego

    Minimalna emerytura dla każdego bez względu na posiadany okres składkowy? Obecnie ministerstwo rodziny nie pracuje nad takimi rozwiązaniem.

    Ograniczenia w działalności hoteli a obowiązki likwidacyjne

    Ograniczenia w działalności hoteli mogą utrudnić ubezpieczycielom wykonywanie obowiązków likwidacyjnych. Dlaczego?

    Pozostałe wypłaty trzynastek przed majówką [AUDIO]

    Pozostałe do wypłaty trzynastki seniorzy otrzymają jeszcze przed majówką. Chodzi o trzynastki pobierane z zasiłkami i świadczeniami przedemerytalnymi.