Kategorie

Nieruchomość na cel publiczny a zasiedzenie służebności

Michał Górski
Adwokat, doktor nauk prawnych, absolwent prawa i historii na Uniwersytecie Warszawskim
Nieruchomość na cel publiczny a zasiedzenie służebności/Fot. Fotolia
Nieruchomość na cel publiczny a zasiedzenie służebności/Fot. Fotolia
Czy można nabyć przez zasiedzenie służebność przejazdu na nieruchomości przeznaczonej na cel publiczny? Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, samo przeznaczenie nieruchomości na cel publiczny nie skutkuje automatycznie w braku możliwości zasiedzenia służebności gruntowej na tej nieruchomości. Czym jest nieruchomość przeznaczona na cel publiczny?

Nieruchomość przeznaczona na cel publiczny - definicja

W art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zdefiniowano jakie nieruchomości przeznaczane są na cele publiczne. Zgodnie z tym przepisem, celami publicznymi w rozumieniu ustawy są m. in.:

1) wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji;

(…)

7) budowa i utrzymywanie obiektów oraz urządzeń niezbędnych na potrzeby obronności państwa i ochrony granicy państwowej, a także do zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, w tym budowa i utrzymywanie aresztów śledczych, zakładów karnych oraz zakładów dla nieletnich.

Zasiedzenie służebności na gruncie należącym do zakładu karnego

W praktyce sądowej pojawił się problem, czy przeznaczenie gruntu na cel publiczny uniemożliwia nabycie w drodze zasiedzenia służebności przejazdu przez samoistnego posiadacza na części tego gruntu. Konkretnie chodziło o przejazd gruntem przekazanym na cel publiczny na potrzeby zakładu karnego. Wnioskodawca, który wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia służebności przejazdu twierdził, że stale korzystał z przejazdu, utwardzał go i utrzymywał w odpowiednim stanie technicznym. Sąd Rejonowy oddalił to żądanie wniosku, a sąd okręgowy oddalił apelację wnioskodawcy kwestionującą to rozstrzygnięcie sądu rejonowego. Z uzasadnienia orzeczenia sądu drugiej instancji wynika, że jego podstawą było stanowisko prawne, zgodnie z którym niedopuszczalne jest nabycie przez zasiedzenie służebności przejazdu na gruncie przeznaczonym na cel publiczny.

Postanowienie Sądu Najwyższego w sprawie służebności

Na skutek skargi kasacyjnej od tego orzeczenia, Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 20 grudnia 2019 r., II CSK 510/18 uchylił je i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, zajmując odmienne stanowisko prawne, wyrażone w następującej tezie”

Samo przeznaczenie nieruchomości na cel publiczny nie wyłącza jej z obrotu cywilnoprawnego i nie stanowi przeszkody do nabycia w drodze zasiedzenia służebności gruntowej obciążającej tę nieruchomość.

Zdaniem Sądu Najwyższego, brak jest podstaw prawnych do wyrażenia poglądu, jakoby samo przeznaczenie nieruchomości na cel publiczny w rozumieniu art. 6 u.g.n. wyłączało tę nieruchomość z obrotu cywilnoprawnego i stanowiło przeszkodę do nabycia w drodze zasiedzenia służebności gruntowej obciążającej tę nieruchomość. Sąd Najwyższy podkreślił, że pewność obrotu cywilnoprawnego wymaga uznania, iż jedyną drogą wyłączenia rzeczy z obrotu jest regulacja ustawowa wprost wyłączająca możliwość zasiedzenia określonej rzeczy lub ograniczająca krąg podmiotów, którym własność lub inne prawo rzeczowe może wobec określonej rzeczy przysługiwać. Jako zasadę przyjąć zatem należy, że rzeczy mogą stanowić przedmiot obrotu, a ewentualne ograniczenia w tej mierze muszą wynikać z woli ustawodawcy wyrażonej w przepisach ustawowych. Skoro zaś brak jest ustawowego wyłączenia możliwości nabycia przez zasiedzenie służebności przejazdu na gruncie oddanym na cel publiczny, należy przyjąć, że zasiedzenie takiej służebności jest dopuszczalne.

Michał Górski
Autor jest adwokatem współpracującym z Kancelarią Adwokacką Jana Górskiego, doktorem nauk prawnych, współautorem blogów: zasiedzenie nieruchomości oraz o odszkodowaniu od Skarbu Państwa

Polecamy serwis: Nieruchomości

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    22 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?