REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wstrzymanie biegu terminów przedawnienia i terminów sądowych z powodu epidemii koronawirusa

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Wstrzymanie biegu terminów przedawnienia i terminów sądowych z powodu epidemii koronawirusa
Wstrzymanie biegu terminów przedawnienia i terminów sądowych z powodu epidemii koronawirusa
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiedziało wprowadzenie nadzwyczajnych zmian prawa dotyczących postępowań sądowych. Planowane jest wstrzymanie biegu wszystkich terminów materialnoprawnych i terminów sądowych oraz zmiana organizacji pracy sądownictwa.

19 marca 2020 r. Ministerstwo Sprawiedliwości („MS”) wydało komunikat w sprawie nadzwyczajnych przepisów ustawowych dla wymiaru sprawiedliwości. Z komunikatu wynika, że przygotowano projekt zmian ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych („Specustawa”), przewidujący szereg nadzwyczajnych zmian dotyczących terminów materialnoprawnych i sądowych oraz pracy sądów.

Projekt obejmujący całość zapowiadanych zmian nie jest jeszcze publicznie dostępny, w związku z  czym nie jest znany dokładny kształt nowych regulacji.

REKLAMA

Wstrzymanie biegu terminów przedawnienia i terminów sądowych

REKLAMA

Projekt zmian przygotowany przez MS przewiduje wstrzymanie nierozpoczętego i zawieszenie rozpoczętego biegu: terminów prawa cywilnego, od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem; terminów przedawnienia karalności czynu oraz przedawnienia wykonania kary w sprawach o przestępstwa, przestępstwa i wykroczenia skarbowe oraz w sprawach o wykroczenia oraz terminów procesowych i sądowych we wszystkich postępowaniach sądowych i  innych postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy.

Wstrzymanie terminów cywilnych ma znaczenie przede wszystkim dla biegu terminów przedawnienia roszczeń, a więc jest istotne dla osób, które dopiero zamierzają dochodzić swych praw w sądzie. W  praktyce, przedawnienie roszczenia oznacza brak możliwości skutecznego poszukiwania ochrony prawnej. Proponowane zmiany oznaczają, że jeżeli termin przedawnienia roszczenia przypada akurat w czasie epidemii, to jego bieg ulegnie automatycznemu zawieszeniu, a więc gdy epidemia się zakończy, będzie można poszukiwać ochrony prawnej, bez ryzyka przegrania sprawy ze względu na przedawnienie. Z kolei wstrzymanie biegu terminów procesowych i sądowych na czas stanu epidemii jest kluczowe dla stron toczących się postępowań. Chodzi tu o wszystkie sytuacje, w  których stronie biegnie termin na wniesienie pisma procesowego lub dokonanie innej czynności w  postępowaniu. W przypadku wprowadzenia proponowanych zmian, termin na wniesienie pisma lub dokonanie innej czynności procesowej ulegnie zawieszeniu (nie upłynie), w związku z czym będzie można tej czynności dokonać po zakończeniu stanu epidemii – mówi Mikołaj Zdyb, radca prawny w kancelarii prawnej D. Dobkowski sp. k. stowarzyszonej z KPMG w Polsce

Nadzwyczajne zmiany w organizacji pracy sądów

MS postuluje aby wprowadzić możliwość przekazywania najbardziej pilnych zadań do innego sądu w  przypadku całkowitego zaprzestania czynności przez sąd z powodu COVID-19. Ponadto proponuje wprowadzenie uproszczonych mechanizmów delegowania sędziów tam, gdzie ze względu na epidemię są największe braki kadrowe.

Nieprzeprowadzanie rozpraw i posiedzeń z udziałem stron

REKLAMA

12 marca 2020 r. MS wydało komunikat w sprawie organizacji pracy sądów w okresie do 31 marca 2020 r., w którym zaleciło sądom przesunięcie  wszystkich rozpraw i posiedzeń z udziałem stron za wyjątkiem spraw najbardziej pilnych. Przygotowywana nowelizacja ma szczegółowo określać rodzaj spraw, które uznaje się za pilne. Mają to być m.in. sprawy dotyczące nieletnich, przemocy w rodzinie czy o tymczasowe aresztowanie. Z dostępnych informacji wynika, że co do zasady sprawy gospodarcze nie będą uznawane za pilne, a więc nie będą się w nich odbywały rozprawy (prawdopodobnie wyjątkiem będą sprawy o udzielenie zabezpieczenia, które mają być uznane za pilne).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Sposób praktycznej realizacji zaleceń MS zależy od decyzji Prezesów sądów, jednak sądy powszechnie się do nich stosują. Na stronach internetowych większości sądów pojawiły się informacje, iż odwołane zostają wszystkie rozprawy i posiedzenia jawne, poza sprawami najpilniejszymi. W wielu sądach ograniczono także możliwość korzystania z czytelni akt sądowych oraz wprowadzono ograniczenia funkcjonowania Biura Obsługi Interesantów i biura podawczego. Zmiana organizacji pracy sądów nie dotyczy postępowań, w których nie przeprowadza się rozpraw, ani posiedzeń jawnych, w tym postępowań rejestrowych oraz wieczystoksięgowych.

Z informacji dostępnych w domenie publicznej wynika, że w MS  trwają obecnie zaawansowane prace nad projektem zmian do Specustawy, który nadawałby dotychczasowym zaleceniom MS rangę bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa i rozciągał ich zastosowanie aż do czasu zakończenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Oznacza to, że aż do czasu ustania zagrożenia epidemicznego w sądach nie będą odbywały się rozprawy, za wyjątkiem ściśle określonych sprawa z  tzw. listy spraw pilnych oraz ew. rozpraw i posiedzeń jawnych przeprowadzanych przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie ich na odległość.

Zgodnie z przepisami prawa zdecydowana większość spraw sądowych jest obligatoryjnie rozpoznawana na rozprawie. Brak możliwości przeprowadzania rozpraw oznacza, że wszystkie sprawy, w których przeprowadzenie rozprawy jest obowiązkowe, a więc ich zdecydowana większość, zostaną rozpoznane z opóźnieniem. Sąd będzie mógł w tych postępowaniach wydawać zarządzenia lub postanowienia na posiedzeniach niejawnych, jednak samo zakończenie postępowania nie będzie możliwe aż do momentu przeprowadzenia rozprawy. Jest bardzo prawdopodobne, że rozprawy, które będą obecnie odwoływane nie będą w przyszłości rozpatrywane w pierwszej kolejności, lecz trafią na koniec kolejki i odbędą się po wielu miesiącach od momentu wznowienia normalnej pracy przez sądy – mówi Mikołaj Zdyb, radca prawny w kancelarii prawnej D. Dobkowski sp. k. stowarzyszonej z KPMG w Polsce.

Możliwość wnoszenia pism procesowych drodze elektronicznej

W czasie trwania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii albo w przypadku zaprzestania działania operatora pocztowego ma być możliwe wniesienie do sądu lub komornika sądowego pisma opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym przy użyciu platformy e-PUAP lub poczty elektronicznej, lub przesłanie pocztą elektroniczną odwzorowania cyfrowego pisma opatrzonego odręcznym podpisem (skanu podpisanego pisma).

NOWOŚĆ na Infor.pl: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

Polecamy: INFORLEX Biznes

Zmiany w systemie penitencjarnym

Ministerstwo Sprawiedliwości przewiduje także zmiany w Kodeksie karnym wykonawczym, które rozszerzają dotychczasowe zastosowanie Systemu Dozoru Elektronicznego („SDE”). Proponuje się podwyższenie górnej granicy orzeczonych kar warunkującej możliwość odbycia kary z  zastosowaniem SDE do 18 miesięcy (zamiast obecnych 12). Z informacji przekazywanych przez MS wynikałoby, że krąg osób objętych tym sposobem odbywania kary może rozszerzyć się maksymalnie do 12 tys., z czego 9 tys. kwalifikuje się do SDE już na mocy obecnych przepisów.

Rozważane jest również wprowadzenie nadzwyczajnej możliwości udzielania skazanym przerwy w  wykonaniu kary pozbawienia wolności, nie dłużej niż do zakończenia stanu epidemii, przy czym indywidualne decyzje w sprawie każdego więźnia miałyby być podejmowane każdorazowo przez sądy penitencjarne, na wniosek dyrektora zakładu karnego, zatwierdzony przez Dyrektora Generalnego Służby Więziennej. Wniosek o udzielanie przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności nie mógłby dotyczyć skazanego za przestępstwo umyślne zagrożone surowszą karą niż 3 lata pozbawienia wolności ani skazanego za przestępstwa popełnione w ramach recydywy, zorganizowanej przestępczości albo przestępstwa stanowiące stałe źródło dochodu.

Wydaje się, że z punktu widzenia zaleceń GIS, zmiany proponowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości idą w dobrym kierunku, gdyż w razie konieczności umożliwiałyby tymczasowe obniżenie zagęszczenia osadzonych w zakładach karnych, oczywiście każdorazowo tylko po indywidualnej ocenie, czy w stosunku do konkretnego skazanego nie zachodzi obawa, że poza zakładem nie będzie przestrzegał porządku prawnego. Z dostępnych informacji wynika, że rozwiązania te miałyby charakter wyjątkowy, znajdowałyby potencjalne zastosowanie tylko w stosunku do bardzo ograniczonej liczby więźniów skazanych na niższe kary i nie wiązałyby się z ich masowym zwalnianiem z zakładów karnych – byłaby to jedynie ewentualna opcja, na wypadek gdyby sytuacja epidemiologiczna w zakładach karnych uległa znacznemu pogorszeniu – mówi Mikołaj Zdyb, radca prawny w kancelarii prawnej D. Dobkowski sp. k. stowarzyszonej z KPMG w Polsce.

Mikołaj Zdyb, radca prawny w kancelarii prawnej D. Dobkowski sp. k. stowarzyszonej z KPMG w Polsce

KPMG Sp. z o.o.
Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i członek sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative (“KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego
Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Jak uniknąć niechcianego spadku – poradnik na 2025 r.

Niechciany spadek kojarzy się przede wszystkim z dziedziczeniem długów i innych kłopotliwych zobowiązań. W polskim prawie spadkobierca dziedziczy zarówno prawa, jak i obowiązki majątkowe. Obejmują one m.in. kredyty, zaległe alimenty i inne długi. Aby uniknąć przejęcia cudzych zobowiązań, trzeba w odpowiednim terminie podjąć świadomą decyzję. Poniżej przedstawiamy najważniejsze sposoby uniknięcia niechcianego spadku w świetle aktualnych przepisów obowiązujących w 2025 r.

Sądy kwestionują WIBOR w umowach kredytowych i pożyczkowych. Kluczowe orzeczenia o braku transparentności klauzul zmiennego oprocentowania

Pojawiły się nowe rozstrzygnięcia sądów powszechnych, w których to sędziowie, nie czekając na zbliżające się rozstrzygnięcie TSUE, zakwestionowali odesłanie do wskaźnika WIBOR w umowach kredytowych i pożyczkowych. Orzeczenia te, wydane w sprawach konsumenckich oraz między przedsiębiorcami, wskazują na istotne naruszenia obowiązków informacyjnych banków i pożyczkodawców, skutkujące uznaniem klauzul oprocentowania za nieważne lub abuzywne. Te omawiane niżej orzeczenia rzucają nowe światło na problem stosowania wskaźnika WIBOR w umowach finansowych, wskazując na konieczność zapewnienia pełnej transparentności przez instytucje finansowe w toku zawierania umowy kredytu bądź pożyczki.

Nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn 2025 – rząd szykuje rewolucję: łatwiejsze zasady dziedziczenia, przywracanie terminów i koniec z pułapkami podatkowymi

Rząd planuje istotne zmiany w podatku od spadków i darowizn. Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt nowelizacji, który ma wprowadzić większą przejrzystość, uproszczenie procedur oraz ochronę spadkobierców przed utratą zwolnień podatkowych. Najważniejsze rozwiązania to możliwość przywrócenia terminu na zgłoszenie spadku oraz doprecyzowanie momentu powstania obowiązku podatkowego, co ma zakończyć wieloletnie wątpliwości i pułapki prawne.

Przepisy nie przewidują jednoznacznych zasad umożliwiających bliskim dostęp do dokumentacji osobistej zmarłych

Przepisy nie przewidują jasnych i jednoznacznych zasad dostępu do dokumentów osobistych zmarłych przez ich bliskich. Powoduje to problemy osób, które chcą poznać przeszłość swoich najbliższych. Rzecznik Praw Obywatelskich występuje do MSWiA o podjęcie prac legislacyjnych ws. jednoznacznych przesłanek takiego dostępu do historycznych dokumentów ewidencji ludności osób zmarłych - czytamy w komunikacie biura RPO.

REKLAMA

W Sejmie: Przepadły pieniądze dla osób niepełnosprawnych. Rząd zapomniał zapisać art. 136 ustawy emerytalnej

Posłanka Iwona Hartwich próbowała załatwić sprawę dodatku dopełniającego, który przepadł w efekcie śmierci osoby niepełnosprawnej. Osoba ta nabyła prawo do dodatku w styczniu 2025 r. Ponieważ dodatek wypłacano (z wyrównaniem od stycznia) dopiero w maju 2025 r. pieniądze przepadły (np. za styczeń i luty, kiedy osoba niepełnosprawna zmarła w marcu).

Apelują: dziadkowie i babcie nie róbcie tego swoim wnukom. Jak uchronić przed niechcianym spadkiem?

Wydawało się, że dziedziczenie przynosi przede wszystkim zysk - no nie zawsze. Dla pewnego młodego mężczyzny okazało się jednak, że spuścizna może mieć zupełnie inny wymiar. Gdy jego dziadek zmarł, nastoletni wówczas wnuk zdawał się jedynym spadkobiercą – i jednocześnie dłużnikiem. Taka właśnie sprawa (zresztą już nie pierwsza tego typu) rozegrała się w polskim sądzie i de facto zmusiła Rzecznika Praw Obywatelskich do interwencji. W komunikacie RPO czytamy: "Jako dziecko odziedziczył dług dziadka - po latach sąd nakazał mu spłatę. Zasadna skarga nadzwyczajna RPO". Poniżej szczegóły tego interesującego przypadku.

Fiskus wszczyna coraz mniej kontroli podatkowych. Mimo to zyskuje na skuteczności [DANE MF]

W pierwszej połowie 2025 roku liczba wszczętych kontroli podatkowych spadła o ponad 16% w porównaniu z analogicznym okresem ub.r. Spośród tego typu działań, zakończonych od stycznia do czerwca tego roku, w przeszło 99% stwierdzono nieprawidłowości. Ostatnio uszczuplenia wyniosły prawie 769 mln zł, a wpłaty pokontrolne – niespełna 208 mln zł. Część ekspertów przekonuje, że dla organów podatkowych wygodniejsze są czynności sprawdzające. Nie brakuje też opinii, że po stronie podatników zmniejsza się zjawisko nieprawidłowości.

Jawność transakcji kryptowalutowych. Jakie dane trafią do fiskusa? Czy mniejsza anonimowość to mniejsza innowacyjność?

Świat kryptowalut zawsze balansował pomiędzy wolnością a kontrolą. Dopóki branża nie stała się dochodowa, waluty wirtualne można było uznać za ciekawostkę. To właśnie wtedy jeszcze kilka lat temu były anonimowe. Z jednej strony technologia blockchain została stworzona po to, aby dawać niezależność i przejrzystość bez konieczności angażowania instytucji centralnych. Z drugiej, coraz częściej pojawiają się przepisy, które wymagają raportowania transakcji do organów podatkowych. W Polsce już wiadomo, że kolejne zmiany w tym obszarze są nieuniknione. Warto w tym zakresie odpowiedzieć sobie na kilka pytań. Czy większa jawność oznacza krok naprzód w profesjonalizacji rynku? Czy może jednak ograniczenie anonimowości jest raczej zagrożeniem dla innowacyjności? Dowiedz się więcej na ten temat właśnie w tym artykule.

REKLAMA

Rząd informuje Polaków co mają robić, jak wybuchnie wojna – „Poradnik bezpieczeństwa” trafi do każdego domu w Polsce [udostępniamy wersję PDF]. „Ten poradnik ma czynić nas bezpieczniejszymi”

W dniu 28 sierpnia 2025 r. na stronie internetowej Rządowego Centrum Bezpieczeństwa (RCB) został opublikowany „Poradnik bezpieczeństwa” dla wszystkich Polaków, który został opracowany wspólnie przez MON, MSWiA oraz RCB. Ma on pełnić funkcję praktycznego poradnika, umożliwiającego każdemu obywatelowi skuteczne przygotowanie i działania w sytuacjach kryzysowych, takich jak wojna, klęski żywiołowe czy awarie infrastruktury. Już wkrótce, ma on trafić do wszystkich gospodarstw domowych w Polsce.

MOPS: utrata zasiłku przez rentę wdowią [Przykład]

W przypadku gdy uzyskanie dochodu z tytułu części emerytury spowoduje przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłku rodzinnego i utratę prawa do świadczeń, to w omawianym w artykule przykładzie zasiłki rodzinne z dodatkami nie będą przysługiwać już od 1 września 2025 r. (źródło: MRPiPS).

REKLAMA