Ustawa o dostępności niektórych towarów i usług - projekt

• Ustawa o dostępności niektórych towarów i usług – ułatwienia nie tylko dla niepełnosprawnych
• Kompleksowe ułatwienia dla niepełnosprawnych w innych krajach
• Ustawa o dostępności niektórych towarów i usług – na kogo nakłada obowiązki
• Ustawa o dostępności niektórych towarów i usług – zakres przedmiotowy
• Obowiązki po stronie przedsiębiorców
• Ustawa o dostępności niektórych towarów i usług - nowe możliwości po stronie konsumentów

Ustawa o dostępności niektórych towarów i usług – ułatwienia nie tylko dla niepełnosprawnych

Najważniejszym celem unijnej dyrektywy jest likwidowanie barier w codziennym życiu osób niepełnosprawnych. Dyrektywa używa jednak pojęcia szerszego - „osoby z ograniczeniami funkcjonalnymi”. Regulacje mają dotyczyć również osób starszych, kobiet w ciąży oraz osób podróżujących z małymi dziećmi.

Implementująca unijną  dyrektywę ustawa o dostępności niektórych towarów i usług posługuje się z kolei pojęciem „osoba ze szczególnymi potrzebami”, co również jest pojęciem szerszym niż „niepełnosprawny”.

Kompleksowe ułatwienia dla niepełnosprawnych w innych krajach

Uzasadnienie do projektu ustawy podaje przykład Stanów Zjednoczonych, gdzie regulacje mające na celu ułatwienia dla niepełnosprawnych są uregulowane bardzo szeroko i kompleksowo . Dotyczą również kwestii takich jak rynek pracy, administracja samorządowa, transport publiczny i telekomunikacja. Ustawowe obowiązki  obejmują przykładowo specjalny transport, godziny pracy dostosowane do potrzeb lub szczególne rozwiązania architektoniczne. Amerykańska legislacja w tym temacie jest regulowana przez cały szereg aktów prawnych.

Nieco inaczej wygląda prawo Wielkiej Brytanii, gdzie omawiane regulacje koncentrują się w jednej ustawie (Ustawa o równości, Equality Act). Szczególną cechą ustawodawstwa brytyjskiego jest bardzo szerokie zdefiniowanie niepełnosprawności, które obejmuje ok. 11 mln obywateli Zjednoczonego Królestwa. Wygląda na to, że unijna dyrektywa w jakimś stopniu czerpie inspiracje z Londynu.

Ustawa o dostępności niektórych towarów i usług – na kogo nakłada obowiązki

Ustawa o dostępności niektórych towarów i usług nakłada obowiązki (w zakresie oferowanych produktów) na:

• producentów,
• upoważnionych przedstawicieli,
• importerów,
• dystrybutorów

Obowiązki obejmą także usługodawców dostarczających niektóre usługi. Regulacje ustawowe nie będą jednak dotyczyć mikroprzedsiębiorców.

Ustawa o dostępności niektórych towarów i usług – zakres przedmiotowy

Największą nowością wydaje się  obowiązek wyposażenia terminali samoobsługowych i czytników książek elektronicznych w generator syntezy mowy. Zmiany dotyczyć będą również:

• bankomatów,
• automatów biletowych,
• urządzeń do odprawy samoobsługowej,
• interaktywnych terminali samoobsługowych przeznaczonych do udzielania informacji
• urządzeń telekomunikacyjnych i audiowizualnych

Ułatwienia dla osób ze szczególnymi potrzebami obejmą ponadto całe sektory usług takich jak:

• telekomunikacja i audiowizualne usługi medialne
• bankowość detaliczna
• handel detaliczny
• książki elektroniczne
• transport osobowy w odniesieniu do m.in. stron internetowych, urządzeń mobilnych, biletów elektronicznych

Obowiązki po stronie przedsiębiorców

Ustawa nakłada szereg obowiązków na producentów, importerów, dystrybutorów i usługodawców (art. 23 – 32). Mówiąc ogólnie, przedsiębiorcy są zobowiązani do oferowania produktów zgodnych z wymogami ustawowymi , a także do spełniania określonych obowiązków dokumentacyjnych.

Ustawa o dostępności niektórych towarów i usług - nowe możliwości po stronie konsumentów

Przedsiębiorcy zostaną zobowiązani do utworzenia procedury reklamacyjnej w celu zagwarantowania konsumentom realizacji obowiązków ustawowych (art. 33-35 ustawy).

Reklamacja będzie mogła być złożona nie tylko w formie pisemnej ale również elektronicznie lub ustnie do protokołu danej jednostki gospodarczej. Przedsiębiorca zostanie zobligowany do udzielenia odpowiedzi w terminie 30 dni (lub 60 dni w szczególnie skomplikowanych przypadkach). Nieudzielenie wyczerpującej odpowiedzi w tym terminie zostanie potraktowane jak pozytywne rozpatrzenie reklamacji zgodnie z żądaniami klienta.

Należy jednocześnie podkreślić,  że przepisów ustawy nie stosuje się do produktów wprowadzonych do obrotu przed dniem 28 czerwca 2025 r. Umożliwi to przedsiębiorcom przygotowanie odpowiednich procedur.

Projekt ustawy o dostępności niektórych towarów i usług