Jakie szczepienia są obowiązkowe. Nowe rozporządzenie w tej sprawie weszło w życie

• Szczepienia obowiązkowe dla wszystkich
• Szczepienia obowiązkowe dla dzieci i młodzieży
• Szczepienia obowiązkowe w związku z przeszczepami
• Szczepienia obowiązkowe przeciwko zakażeniom Streptococcus pneumoniae
• Szczepienia obowiązkowe przeciwko ospie wietrznej
• Szczepienia obowiązkowe przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B
• Obowiązkowe szczepienia poekspozycyjne

Obowiązkowe szczepienia ochronne to szczepienia ochronne przeciwko chorobom zakaźnym, którym niektóre osoby muszą się poddać. Zgodnie z przepisami ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Minister Zdrowia w drodze rozporządzenia, uwzględniając zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia i cele nadzoru epidemiologicznego określa: 

• wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych oraz 
• osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, a także wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby. 

Rozporządzenie w tej sprawie wydane przez minister Katarzynę Sójkę weszło w życie 1 października 2023 r.

Szczepienia obowiązkowe dla wszystkich

Obowiązkiem szczepień ochronnych są objęte następujące choroby zakaźne:

• błonica;
• gruźlica;
• inwazyjne zakażenia Haemophilus influenzae typu b;
• inwazyjne zakażenia Streptococcus pneumoniae;
• krztusiec;
• nagminne zapalenie przyusznic (świnka);
• odra;
• ospa wietrzna;
• ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis);
• różyczka;
• tężec;
• wirusowe zapalenie wątroby typu B;
• wścieklizna;
• zakażenia powodowane przez rotawirusy.

Szczepienia obowiązkowe dla dzieci i młodzieży

Następujące grupy osób mają obowiązek poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek:

• dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia – szczepieniom przeciw gruźlicy,
• dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia – szczepieniom przeciw:
  • błonicy,
  • krztuścowi,
  • tężcowi,
• dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia – szczepieniom przeciw:
  • inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b,
  • inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae,
• dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia – szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis),
• dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia – szczepieniom przeciw:
  • odrze,
  • nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince),
  • różyczce,
• dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia – szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy,
• dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia – szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.

Szczepienia obowiązkowe w związku z przeszczepami

Osoby, które są przed lub po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych, narządów wewnętrznych, splenektomii, albo z asplenią, z zaburzeniami czynności śledziony podlegają obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw:

• błonicy;
• inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b;
• inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae;
• krztuścowi;
• nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince);
• odrze;
• ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis);
• różyczce;
• tężcowi;
• wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.

Szczepienia obowiązkowe przeciwko zakażeniom Streptococcus pneumoniae

Obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae podlegają osoby do ukończenia 19 roku życia:

• po urazie lub z wadą ośrodkowego układu nerwowego, przebiegającą z wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego,
• przed wszczepieniem lub po wszczepieniu implantu ślimakowego,
• przed lub po leczeniu immunosupresyjnym lub biologicznym,
• z wrodzonymi lub nabytymi niedoborami odporności, z nowotworami, małopłytkowością idiopatyczną, sferocytozą wrodzoną,
• z wrodzonymi wadami serca i przewlekłymi chorobami serca,
• z przewlekłą niewydolnością nerek lub zespołem nerczycowym,
• z chorobami metabolicznymi, w tym cukrzycą,
• z przewlekłymi chorobami płuc, w tym astmą

– które nie były szczepione przeciw inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae.

Szczepienia obowiązkowe przeciwko ospie wietrznej

Obowiązkowym szczepieniom przeciw ospie wietrzej podlegają:

• dzieci i młodzież do ukończenia 19. roku życia, które nie chorowały na ospę wietrzną:
  • z upośledzeniem odporności wrodzonym lub nabytym o wysokim ryzyku ciężkiego przebiegu choroby,
  • przed planowanym leczeniem immunosupresyjnym lub chemioterapią;
• dzieci i młodzież do ukończenia 19. roku życia, które nie chorowały na ospę wietrzną, z otoczenia osób wskazanych powyżej;
• dzieci i młodzież do ukończenia 19. roku życia, które nie chorowały na ospę wietrzną, przebywające albo zakwalifikowane do pobytu w:
  • zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych,
  • zakładach opiekuńczo-leczniczych,
  • rodzinnych domach dziecka,
  • domach dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży,
  • domach pomocy społecznej,
  • placówkach opiekuńczo-wychowawczych,
  • regionalnych placówkach opiekuńczo-terapeutycznych,
  • interwencyjnych ośrodkach preadopcyjnych,
  • żłobkach lub klubach dziecięcych.

Szczepienia obowiązkowe przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B

Obowiązkowym szczepieniom przeciw wirusowemu zapalaniu wątroby typu B podlegają:

• uczniowie szkół medycznych lub innych szkół prowadzących kształcenie związane z wykonywaniem zawodów w zakresie nauk medycznych lub nauk o zdrowiu, którzy nie byli szczepieni przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B;
• studenci uczelni prowadzących kształcenie na studiach na kierunkach związanych z kształceniem w zakresie nauk medycznych lub nauk o zdrowiu, którzy nie byli szczepieni przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B;
• osoby szczególnie narażone na zakażenie w wyniku styczności z osobą zakażoną wirusem zapalenia wątroby typu B, które nie były szczepione przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B;
• osoby zakażone wirusem zapalenia wątroby typu C;
• osoby wykonujące zawód medyczny narażone na zakażenie, które nie były szczepione przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B;
• osoby w fazie zaawansowanej choroby nerek z filtracją kłębuszkową poniżej 30 ml/min oraz osoby dializowane;
• osoby przed lub po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych, narządów wewnętrznych, splenektomii, albo z asplenią, z zaburzeniami czynności śledziony;
• kobiety planujące ciążę, które nie były szczepione przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.

Obowiązkowe szczepienia poekspozycyjne

Obowiązkowym szczepieniom przeciw:

• błonicy podlegają osoby narażone na zakażenie, które miały styczność z chorym na błonicę,
• tężcowi podlegają osoby zranione, narażone na zakażenie,
• wściekliźnie podlegają osoby mające styczność ze zwierzęciem chorym na wściekliznę lub podejrzanym o zakażenie wirusem wścieklizny