REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

TK: obowiązkowy dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów za recydywę jazdy w stanie nietrzeźwości niezgodny z Konstytucją RP

TK: obowiązkowy dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów za recydywę jazdy w stanie nietrzeźwości niezgodny z Konstytucją RP
TK: obowiązkowy dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów za recydywę jazdy w stanie nietrzeźwości niezgodny z Konstytucją RP
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Trybunał Konstytucyjny wydał 4 czerwca 2024 r. wyrok, w którym uznał, że niezgodne z Konstytucją RP jest obligatoryjne zobowiązanie sądu do orzekania dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych wobec sprawcy powtórnie skazanego za przestępstwo prowadzenia auta w stanie nietrzeźwości.

TK: obligatoryjny dożywotni zakazu prowadzenia pojazdów za recydywę jazdy po pijanemu - niekonstytucyjny

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 42 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541), w zakresie, w jakim obliguje sąd do orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 ustawy – Kodeks karny, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Trybunał umorzył postępowanie w pozostałym zakresie. Orzeczenie zapadło większością głosów.

REKLAMA

Ustawodawca za bardzo ograniczył swobodę wymiaru kary przez sąd

REKLAMA

Trybunał uznał, że zamiarem ustawodawcy w przypadku przestępstw wymienionych w art. 42 § 3 k.k. domyślnym rozwiązaniem miało być automatyczne, obligatoryjne orzeczenie przez sąd meriti dożywotniego środka karnego. Odstąpić od niego sąd może jedynie w razie wystąpienia wyjątkowego wypadku, uzasadnionego szczególnymi okolicznościami. Należało zatem przyjąć, że w założeniu ustawodawcy środek ten miał mieć charakter sankcji bezwzględnie oznaczonej.

REKLAMA

W ocenie Trybunału swoboda wymiaru środka karnego przez sąd orzekający została w art. 42 § 3 k.k. w bardzo znaczącym stopniu ograniczona przez ustawodawcę, który – przejmując kompetencje władzy sądowniczej – z góry określił, jaka sankcja ma zostać wymierzona w razie wystąpienia określonych w przepisie okoliczności. Co więcej, ustawodawca sprowadził do wspólnego mianownika sprawców przestępstw materialnych o poważnych skutkach oraz przestępstwa formalnego, tym samym uniemożliwiając sądowi dostosowanie wymiaru środka karnego do charakteru naruszonego dobra oraz do następstw popełnionego czynu. Trybunał uznał, że na etapie orzekania możliwość odstąpienia od wymierzenia dożywotniego zakazu przewidzianego w skarżonym przepisie uzależniona jest wyłącznie od wystąpienia wyjątku opartego o pojęcia niejasne i niezrozumiałe dla przeciętnego odbiorcy.

Zdaniem TK, do naruszenia wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji prawa do sądu dochodzi w sytuacji, gdy na podstawie aktu innej władzy sąd nie może w sposób swobodny – w granicach ustawy – ukształtować sankcji karnej za konkretne przestępstwo czy też dostosować wymiaru reakcji karnej do cech sprawcy, okoliczności czynu oraz do stopnia zawinienia, o którym mowa w art. 53 § 1 k.k.

Ustawodawca, ograniczając możliwość wymierzenia rodzaju środka karnego, zdecydował się na nakierowanie jego wysokości w szczególności na cele w zakresie prewencji ogólnej w ujęciu negatywnym. Zaznaczenia wymaga, że położenie nacisku na taką „odstraszającą” funkcję prawa karnego jest charakterystyczne dla państw niedemokratycznych, zaś w demokratycznym państwie prawnym może być traktowana jako racja dodatkowa, nie zaś główny powód działania wymiaru sprawiedliwości. Należy jednoznacznie wskazać, że racjonalizowanie kary w oparciu o prewencję generalną w rozumieniu negatywnym (czyli funkcję odstraszającą) prowadzi do przedmiotowego traktowania człowieka. Ustawodawca nakazał tymczasem, w celu odstraszenia potencjalnych sprawców, orzeczenie środka karnego, który może przekroczyć swoją surowością stopień winy, o którym mowa w ostatnim zdaniu art. 53 § 1 k.k.

Trybunał Konstytucyjny miał świadomość, że zaskarżona norma prawna – chociaż w nieco innym zakresie – była już przedmiotem jego orzekania (wyrok z 16 grudnia 2020 r., sygn. SK 46/19). Trybunał uznał jednak, że pomiędzy sprawami występowały bardzo istotne różnice związane ze stanem faktycznym oraz zaprezentowaną argumentacją. W efekcie Trybunał uznał, że – pomimo wcześniejszego wyroku – w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ne bis in idem.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Przeprowadzona przez Trybunał przy okazji rozpoznawana sprawy o sygn. SK 46/19 analiza orzecznictwa wykazała, że wyjątek ten jest interpretowany w sposób bardzo ścisły oraz że trudno jednoznacznie wykazać, jakie wypadki mogą być uznane za wyjątkowe i uzasadnione szczególnymi okolicznościami w myśl skarżonego przepisu. Przeprowadzona tam analiza wskazuje, że rozumienie użytych przez ustawodawcę pojęć może nastręczać pewnych problemów. Nie pozwala to na przewidzenie zawczasu, jakie okoliczności będą pozwalały na uniknięcie wyjątkowo dolegliwego środka karnego.

Tym samym Trybunał uznał, że art. 42 § 3 k.k. w określonym w sentencji zakresie jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 42 ust. 3 Konstytucji. Tym samym TK uznał, że zobligowanie sądu do orzeczenia takiego dożywotniego zakazu w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a par. 4 Kodeksu karnego jest niezgodne z konstytucją. Wskazany przepis K.k. mówi o ponownym skazaniu za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości.

Jednocześnie Trybunał umorzył postępowanie w pozostałym zakresie, wskazując w odniesieniu do wzorców kontroli w postaci art. 10 ust. 1, art. 173 i art. 175 Konstytucji, że w istocie mieszczą się w zakresie prawa do sądu normowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji, zaś argumentacja przedstawiona w tym zakresie została uznana za wzmocnienie uzasadnienia dotyczącego niezgodności z tą normą. W odniesieniu do zakresu przedmiotu kontroli Trybunał uznał za konieczne ograniczenie go wyłącznie do przestępstwa bezskutkowego, za które skazano skarżącego, w pozostałym zakresie również umarzając postępowanie.

Orzeczenie zapadło po rozpoznaniu złożonej w 2020 r. skargi konstytucyjnej. TK orzekał w składzie pięciorga sędziów: sędzia TK Krystyna Pawłowicz - przewodniczący, 
sędzia TK Justyn Piskorski - sprawozdawca, 
sędzia TK Zbigniew Jędrzejewski, 
sędzia TK Michał Warciński, 
sędzia TK Andrzej Zielonacki. 

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Trybunał Konstytucyjny

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Renta rodzinna z ZUS. Zmieniły się kwoty graniczne przychodu

Renta rodzinna z ZUS. Od początku czerwca uczniowie i studenci, którzy pobierają rentę rodzinną z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, mogą więcej dorobić do swojego świadczenia. Zmieniły się kwoty graniczne przychodu, które będą obowiązywać do końca sierpnia.

ZUS: Ważne zmiany dla nauczycieli od 1 września 2024 r. Więcej osób skorzysta z tzw. kompensówki i wcześniejszej emerytury stażowej

ZUS informuje, że od 1 września 2024 r. więcej nauczycieli będzie mogło skorzystać z nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego (potocznie zwanego "kompensówką") oraz z wcześniejszej emerytury stażowej. 

Osiem lat więzienia za znęcanie się i usiłowanie zabójstwa ośmiomiesięcznego dziecka

Sąd Apelacyjny w Białymstoku utrzymał w piątek karę ośmiu lat więzienia dla młodego mężczyzny oskarżonego o znęcanie się i usiłowanie zabójstwa dziecka swojej ówczesnej partnerki. Skazany ma też zapłacić 80 tys. zł zadośćuczynienia. Wyrok jest prawomocny.

Głosowanie korespondencyjne dla wszystkich. Wystarczy zamiar zgłosić wójtowi gminy, w której jest ujęty w spisie wyborców do 13 dnia przed dniem wyborów. Sejm uchwalił nowelizację Kodeksu wyborczego

Sejm przyjął w piątek nowelizację Kodeksu wyborczego, autorstwa KO, rozszerzającą uprawnienie do głosowania korespondencyjnego w wyborach prezydenckich, do Sejmu i Senatu oraz do Parlamentu Europejskiego na wszystkich wyborców.

REKLAMA

“Jak uniknąć ogromnych podwyżek energii”. MKiŚ ostrzega

Ministerstwo Klimatu i Środowiska ostrzega przed stronami internetowymi, wiadomościami sms, zdjęciami wykorzystującymi wizerunki znanych osób zawierającymi linki wyłudzające dane. Grafiki i posty wzbudzające zaufanie z hasłem “jak uniknąć ogromnych podwyżek energii” pojawiły się w mediach społecznościowych. MKiŚ przypomina, że od 1 lipca 2024 r. będzie obowiązywała ustawa o czasowym ograniczeniu cen za energię elektryczną, gaz ziemny i ciepło systemowe oraz o bonie energetycznym. Klikanie w niesprawdzone linki i fałszywe informacje na temat sposobów uniknięcia drastycznych podwyżek jest jednym ze sposobów wyłudzania danych, oszustw oraz prowadzenia działań dezinformacyjnych, których celem jest wywołanie paniki.

120,75 zł – o tyle wzrosną emerytury i renty w 2025 r. [Rada Ministrów przyjęła propozycję Ministry Agnieszki Dziemianowicz-Bąk]

W przyszłym roku emerytury i renty wzrosną o co najmniej 6,78%. Rząd zaproponuje Radzie Dialogu Społecznego pozostawienie zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 roku na ustawowym poziomie. Jakie to będą kwoty? 

"Pozbawienie źródła zarobkowania, mobbing, pozbawienie awansu, nagrody czy premii – to działania odwetowe". Ochrona sygnalistów idzie do podpisu Prezydenta

W piątek Sejm przyjął poprawki Senatu do ustawy o ochronie sygnalistów. Te zmiany mają istotny wpływ na zakres ochrony sygnalistów w Polsce. O czym warto wiedzieć?

Renta wdowia już w tym roku. Na początek 15 proc. drugiego świadczenia

Renta wdowia, która ma zostać wprowadzona już w tym roku, ma być krokiem w stronę poprawy sytuacji finansowej wdów i wdowców. Choć na początek będzie to tylko 15 proc. drugiego świadczenia, stopniowy wzrost do 50 proc. ma na celu długoterminowe wsparcie dla osób, które straciły swoich małżonków.

REKLAMA

Wyjazd do pracy za granicą – jak się przygotować?

Wakacje, które już za progiem, to doskonały okres, aby w czasie krótkiego, kilkutygodniowego, zagranicznego wyjazdu podreperować domowy budżet. Dla młodych ludzi może być to z kolei ekscytujące doświadczenie. Niezależnie od tego, z jakich powodów chcemy wyjechać, zawsze warto dobrze się przygotować. Najlepszym rozwiązaniem, zwłaszcza dla osób, które planują wyjechać po raz pierwszy, jest zgłoszenie się do agencji pośrednictwa pracy. Nie tylko pomoże ona w znalezieniu najlepszej oferty, ale też zajmie się wszelkimi formalnościami i dokładnie wyjaśni, jak przygotować się do wyjazdu. 

Jak uniknąć ekościemy (greenwashingu)? System weryfikacji technologii środowiskowych ETV

Innowacyjne technologie środowiskowe to szansa, aby sprostać pilnym wyzwaniom środowiskowym, przed którymi stoją Europa i świat. Jednak stopień ich komercjalizacji i zastosowanie w gospodarce nadal pozostają zaskakująco niskie pomimo  potrzeb rynku i rosnącego popytu. Przyczyną może być potrójne ryzyko niepowodzenia rynkowego: ryzyko związane z wdrażaniem technologii środowiskowej, ryzyko związane z wdrażaniem innowacji oraz ryzyko związane ze zwrotem kosztów inwestycji. Ograniczenie tych ryzyk przez twórców i dostawców technologii jest trudnym wyzwaniem, wymagającym dodatkowych narzędzi. Z pomocą może przyjść system weryfikacji technologii środowiskowych ETV, oparty na normie ISO 14034. 

REKLAMA