Kategorie

Informacja publiczna – podstawowe zagadnienia

Sylwia Uścimiak
Prawnik, specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu prawa i postępowania karnego
Informacja publiczna, która została udostępniona, zawiera dane określające tożsamość osoby, która wytworzyła informację lub odpowiada za treść informacji, danymi określającymi tożsamość osoby, która udostępniła informację, oraz datą udostępnienia /Fot. Shutterstock
shutterstock
Wiedza, kontrola czy ciekawość stanowią główny cel uzyskania informacji publicznej. W praktyce zdarzają się sytuacje, gdy informacja nie zostaje udostępniona z różnych powodów. Czym jest informacja publiczna, kto może jej żądać i jaki jest tryb udostępnienia danych?

Podstawa prawna i definicja

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (dalej: UstInfPubl), informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Niniejsza ustawa reguluje również zasady i tryb dostępu do informacji publicznych, zaś przekazanie informacji publicznej następuje do centralnego repozytorium.

Przepisy innych ustaw mogą odmiennie regulować zasady i tryb dostępu do informacji publicznych (art. 1 ust. 2 UstInfPubl).

Polecamy: INFORLEX Administracja

Wyłączenie stosowania przepisów

W myśl art. 1 ust. 3 UstInfPubl przepisów w zakresie przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium oraz jej udostępniania w repozytorium nie stosuje się do:

- centralnej bazy ksiąg wieczystych,

- Krajowego Rejestru Karnego,

- Krajowego Rejestru Sądowego,

- rejestru zastawów oraz

- Rejestru Należności Publicznych.

Prawo do informacji publicznej i ograniczenia:

Reklama

Prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu (art. 2 ust. 1 UstInfPubl), przy czym podlega ono ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (art. 5 ust.1 UstInfPubl). Niniejsze prawo podlega również ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, z wyłączeniem osób pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnuje z przysługującego mu prawa (art. 5 ust. 2 UstInfPubl).

Nie można, poza wskazanymi wyżej wyjątkami, ograniczać dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu przed organami państwa, w szczególności w postępowaniu administracyjnym, karnym lub cywilnym, ze względu na ochronę interesu strony, jeżeli postępowanie dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne albo osób pełniących funkcje publiczne - w zakresie tych zadań lub funkcji (art. 5 ust. 3 UstInfPubl).

Zgodnie z art. 3 ust 1 i 2 UstInfPubl, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do: uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, wglądu do dokumentów lub dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Nadto należy zwrócić uwagę, iż prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych.

Podmioty udostępniające informację publiczną

W myśl art. 4 UstInfPubl, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, do których zaliczamy:

- organy władzy publicznej,

- organy samorządów gospodarczych i zawodowych,

- podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,

- podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego.

Reklama

- podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Nadto obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego oraz partie polityczne.

Wyżej wymienione organy i podmioty w zależności od swoich właściwości udostępniają informacje (art. 6 UstInfPubl) takie jak np.:

- programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań,

- statusie prawnym lub formie prawnej,

- majątku, którym dysponują,

- trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej,

- naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych,

- stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego,

- informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych,

- majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych,

- długu publicznym itd.

Udostępnianie informacji publicznej

Informacje publiczne są udostępniane w drodze ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej (dalej: BIP). Udostępnienie jest możliwe również w formie wstępu na posiedzenie organów i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, które dokumentują te posiedzenia. Informacja publiczna jest także udostępniona w centralnych repozytorium (art. 7 UstInfPubl).

W przypadku, gdy informacja publiczna nie została udostępniona w BIP-ie lub centralnym repozytorium, to jest ona udostępniana na wniosek (art. 10 ust.1 UstInfPubl). Z kolei, gdy informacja może być udostępniona niezwłocznie w formie ustnej lub pisemnej, to wówczas pisemny wniosek nie jest konieczny (art. 10 ust. 2 UstInfPubl). W przypadku złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wówczas termin udzielenia informacji wynosi 14 dni od dnia złożenia wniosku lub nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 UstInfPubl).

Udostępnienie informacji publicznej, w myśl art. 11 UstInfPubl następuję w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych jak również przez zainstalowanie urządzenia umożliwiającego zapoznanie się z tą informacją.

Informacja publiczna, która została udostępniona, zawiera dane określające tożsamość osoby, która wytworzyła informację lub odpowiada za treść informacji, danymi określającymi tożsamość osoby, która udostępniła informację, oraz datą udostępnienia (art. 12 ust. 1 UstInfPubl).

Podmiot udostępniający informację publiczną jest obowiązany zapewnić możliwość kopiowania informacji publicznej albo jej wydruk lub przesłania informacji publicznej albo przeniesienia jej na odpowiedni, powszechnie stosowany nośnik informacji (art. 12 ust. 1 UstInfPubl).

Opłata za udostępnianie informacji publicznej

Zgodnie z art. 8 ust. 2 UstInfPubl dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny. Jednak, w sytuacji, gdy udostępniając informację na wniosek, podmiot ponosi dodatkowe koszty związane z udzieleniem informacji, to wówczas podmiot udostępniający jest obowiązany pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej poniesionym kosztom (art. 15 ust. 1 UstInfPubl).

Polecamy serwis: Sprawy urzędowe

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    17 maja 2021
    Zakres dat:

    Emerytura bez podatku - od kiedy?

    Emerytura bez podatku to jedno z rozwiązań "Polskiego Ładu". Od kiedy miałyby obowiązywać nowe zasady?

    Dowód osobisty dla seniora ważny bezterminowo?

    Dowód osobisty dla seniorów, którzy ukończyli 70. rok życia ma być ważny bezterminowo. Taką poprawkę wprowadził Senat do nowelizacji ustawy o dowodach osobistych.

    Odsetki ustawowe za opóźnienie w 2021 r.

    Ile wynoszą odsetki ustawowe za opóźnienie w 2021 r.? Jaka jest aktualna wysokość maksymalnych odsetek za opóźnienie?

    500 plus nadal bez kryterium dochodu

    Świadczenie 500 plus przysługuje bez kryterium dochodowego. Minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg zapewnia, iż to się nie zmieni.

    Krajowy Rejestr Zadłużonych - termin może być przesunięty

    Termin uruchomienia Krajowego Rejestru Zadłużonych może ponownie zostać przesunięty. Jakie dane będzie zawierał rejestr?

    500 plus dla seniora - czy wlicza się do dochodu?

    „500 plus dla seniora" wlicza się do dochodu przy niektórych świadczeniach z pomocy społecznej. Czy te przepisy się zmienią?

    Nowy standard telewizji naziemnej w 2022 r. - co oznacza?

    Nowy standard naziemnej telewizji cyfrowej w 2022 r. rodzi wiele pytań. Czy będzie trzeba wymienić telewizor?

    Alimenty na dziecko – do kiedy [ZMIANY]

    Alimenty na dziecko. Do kiedy rodzice mają płacić świadczenia alimentacyjne? Zmiany przygotowało Ministerstwo Sprawiedliwości.

    Testament notarialny – cena, zmiana, wskazówki [WYWIAD]

    Testament notarialny pomaga uniknąć problemów związanych z jego zaginięciem– przekonują notariusze Maciej Celichowski i Joanna Zawrotniak.

    Bezpłatne leki dla kobiet w połogu?

    Bezpłatne leki dla kobiet w połogu? Nad takim rozwiązaniem pracuje Senat. Obecnie uprawnienie to przysługuje kobietom w ciąży.

    Alimenty natychmiastowe. Ministerstwo Sprawiedliwości o reformie

    Alimenty natychmiastowe zdaniem Ministerstwa Sprawiedliwości mają poprawić sytuację dzieci. Ile będą wynosiły takie alimenty?

    Od kiedy bez maseczek na powietrzu?

    Od kiedy bez maseczek na powietrzu? To pytanie pojawia się często w związku z wejściem w życie nowego rozporządzenia dotyczącego obostrzeń.

    Jak radzić sobie z komornikiem?

    Jak radzić sobie z komornikiem? Co w chwili, kiedy dłużnik stał się kompletnie niewypłacalny?

    Bon turystyczny - czy termin ważności zostanie wydłużony?

    Bon turystyczny z dłuższym terminem ważności? Analizy dotyczące wprowadzenia takiego rozwiązania prowadzi resort rozwoju.

    Fundusz kompensacyjny - co z projektem ustawy?

    Co z ustawą, która wprowadza fundusz kompensacyjny? Kiedy projekt trafi do Sejmu? Kto będzie mógł uzyskać rekompensatę?

    Ile może zająć komornik z emerytury w 2021 r.?

    Ile może zająć komornik z emerytury w 2021 r.? Jakie są aktualne kwoty świadczeń wolnych od egzekucji i potrąceń?

    Dzieciobójstwo w polskim prawie karnym

    Dzieciobójstwo w praktyce stanowi uprzywilejowany typ zabójstwa. Kto może być sprawcą dzieciobójstwa i co za nie grozi?

    Świadek koronny, czyli jaki?

    „Świadek koronny” jest pojęciem dość znanym. Zazwyczaj ludziom kojarzy się, że przysługują mu „jakieś korzyści”.

    Kiedy Boże Ciało w 2021 r.?

    Kiedy wypada Boże Ciało w 2021 r.? Czy jest to dzień wolny od pracy? Co z długim weekendem i zakupami?

    W pandemii konsumenci częściej zgłaszają problemy

    W pandemii konsumenci częściej zgłaszają się o pomoc w rozwiązywaniu transgranicznych problemów. Czego dotychczas dotyczyły skargi?

    ETPCz o wyborze polskiego TK

    Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPCz) uznał, iż wybór polskiego Trybunału Konstytucyjnego był nieprawidłowy, co spowodowało niezgodność z prawem składu orzekającego.

    Bon turystyczny. Czym jest Certyfikat Dobrych Praktyk?

    Podmiot realizujący bon turystyczny może otrzymać Certyfikat Dobrych Praktyk. Co to oznacza dla turysty?

    Maseczki na świeżym powietrzu? Zmiany od 15 maja 2021 r.

    Maseczki na świeżym powietrzu nie będą obowiązkowe od 15 maja 2021 r. pod warunkiem zachowania odpowiedniego dystansu.

    Emerytury stażowe. Prezydent powołał Radę ds. Społecznych

    Wypracowanie propozycji tzw. emerytury stażowej ma być jednym z zadań Rady ds. Społecznych, którą powołał prezydent.

    Czy biuro podróży może wymagać od turysty szczepienia?

    Szczepień przeciw COVID-19 może wymagać organizujące wyjazd biuro podróży, przyjmujący turystę hotel czy przewoźnik. Czy jest to zgodne z prawem?