| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Infor.pl > Prawo > Sprawy urzędowe > Pomoc prawna > Sądy > Inspektor Ochrony Danych w sądach

Inspektor Ochrony Danych w sądach

Obowiązujące od 25 maja 2018 r. akty prawne regulujące kwestie związane z ochroną danych osobowych określają zasady wyznaczania, kompetencje i zadania oraz status inspektora ochrony danych (dalej jako IOD). Osoba wyznaczona do pełnienia tej roli ma szczególny obowiązek czuwania nad przestrzeganiem w organizacji przepisów o ochronie danych oraz udzielania zaleceń co do oceny skutków danych. W przypadkach wskazanych w poszczególnych aktach normatywnych określone podmioty są zobligowane do wyznaczenia IOD z uwagi na charakter wykonywanych zadań oraz zakres i rodzaj przetwarzanych danych. Wśród tych podmiotów wskazać należy na sądy, przy czym regulacje prawne związane z obowiązkiem wyznaczenia IOD i jego zadaniami rozproszone są w kilku aktach prawnych.

Przepisy regulujące status IOD w sądach

W ujęciu chronologicznym pierwszym przepisem nakładającym obowiązek wyznaczenia przez sądy IOD jest art. 37 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzanie danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (dalej jako Rozporządzenie). Przywołana regulacja przewiduje, że administrator i podmiot przetwarzający wyznaczają IOD, zawsze gdy „przetwarzania dokonują organ lub podmiot publiczny, z wyjątkiem sądów w zakresie sprawowania przez nie wymiaru sprawiedliwości”. Unijny prawodawca w analizowanym przepisie wskazał zarówno na zasadę, jak i wyjątek w kontekście obowiązku powołania IOD w sądownictwie.

Zasadniczo sądy – jako podmioty publiczne w rozumieniu omawianego przepisu Rozporządzenia – są zobligowane do wyznaczenia IOD w zakresie działalności innej niż związana ze sprawowaniem wymiaru sprawiedliwości. Należy mieć na uwadze, że działalność sądów obejmuje szereg innych pól niż realizacja zadań z zakresu ochrony prawnej – wspomnieć należy chociażby o działalności administracyjnej, wykonywaniu obowiązków pracodawcy wobec zatrudnianego personelu czy funkcjonowaniu sądu w obrocie gospodarczym jako strony zobowiązań.

Z kolei wprowadzony wyjątek w postaci sprawowania wymiaru sprawiedliwości motywowany jest oczywistą potrzebą zagwarantowania sądom niezawisłości i niezależności w ramach orzekania.       

Drugiej grupy przepisów normujących powołanie IOD w sądach należy doszukiwać się w ustawie z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (dalej jako uodo). Mniejsze znaczenie w tej materii ma art. 8 uodo, który należy rozpatrywać jako swego rodzaju superfluum wobec postanowień art. 37 Rozporządzenia. Dużo istotniejsza jest natomiast treść art. 9 uodo, który nakazuje interpretować pojęcie „organy i podmioty publiczne obowiązane do wyznaczenia inspektora, o których mowa w art. 37 ust. 1 lit. a) Rozporządzenia” m.in. jako jednostki sektora finansów publicznych. W myśl art. 9 pkt 1) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych „sektor finansów publicznych tworzą organy władzy publicznej (…) oraz sądy i trybunały”.

Wreszcie istotne z punktu widzenia wymiaru sprawiedliwości są regulacje ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości (dalej jako ustawa z dnia 14 grudnia 2018 r.). Wspomniana ustawa, która weszła w życie 6 lutego 2019 r., stanowi odrębną podstawę powołania IOD przez sądy, a także prokuratury oraz wskazane służby, straże i urzędy. Warto w tym miejscu wspomnieć, że dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/680 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylająca decyzję ramową Rady 2008/977/WSiSW, która jest wdrażana do polskiego porządku prawnego ustawą z dnia 14 grudnia 2018 r. daje państwom członkowskim możliwość zwolnienia sądów i innych niezawisłych organów sądowych z obowiązku powołania IOD.

Polski ustawodawca z tej możliwości nie skorzystał. Omawianą ustawą dokonano także nowelizacji przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, które doprecyzowują kto, w jakim zakresie i w odniesieniu do jakiego kręgu osób jest administratorem danych osobowych. Sytuacja ta jest o tyle szczególna, że w ramach jednej jednostki organizacyjnej administratorem może być: prezes sądu, dyrektor sądu oraz sąd. Każdy z tych podmiotów jest zobligowany do wyznaczenia IOD.

Czy w sądzie może funkcjonować kilku inspektorów ochrony danych?

Mając na uwadze mnogość regulacji normujących status IOD, zróżnicowany zakres zadań stawianych inspektorom oraz wielość administratorów w sądzie powstaje zagadnienie dopuszczalności i zasadności powołania kilku IOD w ramach jednej jednostki organizacyjnej. O ile brak jest podstaw do negowania samej możliwości wyznaczenia IOD przez każdego administratora, o tyle argumenty natury celowościowej i funkcjonalnej przemawiają za wyznaczeniem jednej (tej samej) osoby jako IOD dla sądu, prezesa sądu oraz dyrektora sądu. Podstawę normatywną wyznaczenia jednej osoby dla kilku administratorów można odnaleźć zarówno w Rozporządzeniu (art. 37 ust. 3), jak i ustawie z dnia 14 grudnia 2018 r. (art. 46 ust. 3).

W takim przypadku szczególnej uwagi wymaga jednakże wybór odpowiedniej osoby – kandydat do pełnienia funkcji IOD musi spełniać wymagania określone we wszystkich wskazanych wyżej przepisach. Zwłaszcza ustawa z dnia 14 grudnia 2018 r. przewiduje zaostrzone kryteria wyboru IOD – funkcję tę może sprawować osoba posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzystająca z pełni praw publicznych, która nie była skaza prawomocnym wyrokiem orzeczonym za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione z winy umyślnej. Nie wystarczy zatem spełnienie przez potencjalnego IOD ogólnie zarysowanych wymagań, przewidzianych w art. 37 ust. 5 Rozporządzenia.     

Polecamy: INFORLEX Ekspert

NOWOŚĆ na Infor.pl: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

Czytaj także

Narzędzia

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Eksperci portalu infor.pl

TAXWISE Michał Zdyb

TAXWISE Michał Zdyb jest nowoczesną kancelarią doradztwa podatkowego.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »