Kategorie

Pracownik czy osoba pracująca na własny rachunek w Niemczech?

Paul Ostrowski
Adwokat i notariusz
Od dnia 30.04.2011r. zniesione będą w Niemczech ograniczenia swobody zatrudniania pracowników z Polski (tzw. Arbeitnehmerfreizügigkeit). Zasadniczo nie obowiązują żadne terminy przejściowe dla osób prowadzących działalność gospodarczą na własny rachunek, którzy korzystają z prawa do posiadania siedziby firmy w Niemczech lub do świadczenia usług.

Dla wyjaśnienia problemu:

Niemiecki kodeks karny (StGB) w § 266 przewiduje m.in. kary pozbawienia wolności do pięciu lat albo grzywnę w wypadku, gdy pracodawca nie odprowadza składek na ubezpieczenie społeczne pracowników.

Reklama

W rozpatrywanym w ostatniej instancji przez Trybunał Związkowy (Bundesgerichtshof, Az.: 1 StR 478/09) przypadku oskarżony rozprowadzał prospekty za pomocą 90 polskich obywateli, przy czym każdy z nich prowadził działalność gospodarczą na własny rachunek i był zameldowany jako roznosiciel prospektów. Oskarżony nie odprowadzał z tego powodu ani podatków od wynagrodzenia ani składek na ubezpieczenie społeczne. Sąd Krajowy Monachium II skazał go z tego powodu m. in. za oszustwo podatkowe i z powyższego § 266a StGB.

Sąd stwierdził, że oskarżony był pracodawcą. Nie jest przy tym miarodajne w jaki sposób strony umownie regulowały swoją współpracę, ale to, czy także w rzeczywistości prowadzili oni działalność gospodarczą na własny rachunek. Sąd stwierdził, że roznosiciele prospektów byli całkowicie zintegrowani w zakładzie oskarżonego.

Oskarżony ustalał czas pracy, przydzielał wózki do rozwożenia prospektów i gazet i zawoził pracowników do przeznaczonych dla nich okręgów roznoszenia. Polscy obywatele pracowali na pełnym etacie tak, że nie mieli oni nawet możliwości pracowania u innych zleceniodawców. Ich praca została wynagradzana w godzinnych stawkach.

Reklama

Roznosiciele prospektów nie mieli własnych pomieszczeń firmowych i w większości wypadków nie znali wystarczająco języka niemieckiego, aby prowadzić samodzielnie działalność gospodarczą na terenie Niemiec. Przy tej okazji wskazujemy na § 7a Kodeksu Socjalnego IV (Sozialgesetzbuch IV), który przewiduje możliwość sprawdzenia przez urząd pracy (Agentur für Arbeit) czy wykonywana praca jest samodzielną czy zależną. Osoba zatrudniająca samodzielne jednoosobowe firmy może zatem -  żeby uniknąć konfliktów z prawem karnym i podatkowym - zwrócić się z odpowiednim zapytaniem do urzędu pracy.

Od dnia 30.04.2011r. zniesione będą w Niemczech ograniczenia swobody zatrudniania pracowników z Polski (tzw. Arbeitnehmerfreizügigkeit). Zasadniczo nie obowiązują żadne terminy przejściowe dla osób prowadzących działalność gospodarczą na własny rachunek, którzy korzystają z prawa do posiadania siedziby firmy w Niemczech lub do świadczenia usług.

Według jurysdykcji Trybunału Europejskiego osiedlenie się firmy oznacza faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej poprzez firmę, posiadającą stałą siedzibę w innym państwie członkowskim przez czas nieokreślony. Jednakże dla wykorzystania własnych pracowników w niemieckiej siedzibie (z wyjątkiem tzw. personelu kluczowego) obowiązują powyższe ograniczenia do dnia 30.042011r. dotyczące swobody zatrudniania pracowników (Podstawa prawna: Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, E, 236 z 23.09.2003).

Tak więc ograniczenia przejściowe nie obowiązują dla firm samodzielnych (bez pracowników).

Zobacz również: Majątkowe prawo małżeńskie w Niemczech

Kto pracuje na własny rachunek?

Nieporozumienia mogą bowiem prowadzić, zarówno dla zleceniodawcy jak i dla samodzielnego zleceniobiorcy (podwykonawcy), do negatywnych skutków. Przede wszystkim chodzi o rozgraniczenie pomiędzy samodzielnym podwykonawcą a zatrudnionym pracownikiem.

Zgłoszenie działalności gospodarczej (Gewerbe) nie jest samo w sobie dowodem prowadzenia samodzielnej działalności gospodarczej w sensie prawnym. Najważniejszym założeniem dla działalności samodzielnej jest prowadzenie jej na własny rachunek, a więc na własne ryzyko, odpowiedzialność i z własnej inicjatywy.

Najważniejsze warunki oceny pracy przez niemieckie urzędy jako „samodzielny podwykonawca”:
- niepodleganie nadzorowi i wskazówkom zleceniodawcy w taki sposób jak
zatrudniony pracownik,
- określanie miejsca i czasu pracy (nie obowiązują stałe godziny pracy) należy do podwykonawcy,
- podwykonawca nie może być zintegrowany w zakładzie pracy zleceniodawcy, więc nie może być z natury rzeczy jego pracownikiem,
- niedozwolone jest zatrudnienie na stałe,
- niedozwolony jest zakaz wykonywania pracy dodatkowej i w konkurencyjnych firmach,
- zleceniobiorca nie musi wykonać zleconej pracy samodzielnie.

Poza tym:
- podwykonawca wystawia po zakończeniu prac rachunek i wykazuje oddzielnie VAT,
- zleceniobiorca nie ma prawa do wynagrodzenia w czasie choroby i urlopu,
- podwykonawca musi mieć zameldowaną działalność gospodarczą.

Rozgraniczenie pomiędzy samodzielnym podwykonawcą a zatrudnionym pracownikiem mogą być w konkretnym przypadku bardzo trudne. Możliwe jest zatem, że różne urzędy (Urząd Finansowy, Kasa Chorych  np. AOK, Urząd Pracy lub Urząd Celny), które sprawują w tym zakresie kontrolę, przy ocenie „zależny pracownik” albo „samodzielny podwykonawca” mogą stosować różne kryteria.

Powyższe podane kryteria rozgraniczające podwykonawcę od zatrudnionego pracownika zostały ustalone przez jurysdykcję niemieckich sądów pracy, ds. socjalnych i ds. finansowych.

Przy ocenie, czy dana osoba pracuje na własny rachunek, chodzi też przede wszystkim o uwzględnienie całokształtu okoliczności konkretnego przypadku.

Wskazówki do ubezpieczenia zdrowotnego

Od 01.01.2009 dla wszystkich osób, posiadających stałe miejsce zamieszkania na terenie Niemiec, istnieje obowiązek ubezpieczenia na wypadek choroby.

Wskazówki do ustawowego ubezpieczenia emerytalnego

Zgodnie z § 2 ust. 1 nr 9 SGB VI (niemiecki Kodeks Socjalny) do ubezpieczenia emerytalnego zobowiązani są samodzielni przedsiębiorcy, którzy w związku ze swoją samodzielną działalnością nie zatrudniają regularnie pracowników, podlegających obowiązkowi ubezpieczenia i którzy pracują przez cały czas i przede wszystkim dla jednego zleceniodawcy.

Zobacz również serwis: Praca za granicą

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    14 cze 2021
    Zakres dat:

    Kara pozbawienia wolności nie tylko w zakładzie karnym

    Osoby, które zostały skazane na karę pozbawienia wolności, mają do wyboru dwie instytucje prawne, które dają im możliwość odbycia tej kary poza zakładem karnym.

    Gdzie zrealizowano najwięcej bonów turystycznych? [AUDIO]

    W województwie mazowieckim aktywowano ponad 241 tys. bonów turystycznych i dokonano płatności na kwotę przeszło 65 mln zł. To najwięcej w Polsce.

    Abonament RTV w 2022 r. - stawki

    Stawki opłat za abonament RTV w 2022 r. nie ulegną zmianie. Tak wynika z nowego rozporządzenia KRRiT.

    Unieważnienie małżeństwa z powodu choroby psychicznej

    Unieważnienie małżeństwa to instytucja uregulowana w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, polegająca na unieważnieniu ślubu cywilnego.

    Wzrosła liczba dzieci zmuszonych do pracy [RAPORT]

    Liczba dzieci zmuszonych do pracy wzrosła po raz pierwszy od dwóch dekad. Tak wynika z raportu opublikowanego przez UNICEF i Międzynarodową Organizację Pracy.

    Jakie obostrzenia na wakacje 2021 r.?

    Jakie obostrzenia przewidziano na wakacje w 2021 r. Co z hotelami i obiektami kultury?

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci. Po przedłużonym lockdownie i związanych z pandemią obostrzeniach zbliżające się lato 2021 jest jednym z najbardziej wyczekiwanych okresów od kilku lat. Mimo że w ubiegłym roku zmuszeni byliśmy zmienić wiele wakacyjnych planów podróży (według badań CBOS zrobiła to ponad jedna trzecia z nas[1]), część rodaków wybrała się na wypoczynek – w kraju lub za granicą. Spora część z nas urlop planuje również w nadchodzących miesiącach. Czy jesteśmy teraz skłonni bardziej zadbać o swoje bezpieczeństwo podczas wyjazdów i jakie mamy w tym zakresie priorytety?

    Alimenty, kredyty, koszty sądowe - jakie długi w 2021 r.?

    Wartość nieopłaconych w terminie bieżących rachunków, alimentów czy kosztów sądowych oraz rat kredytów po I kwartale 2021 r. wynosi prawie 80 mld zł.

    Dr Anna Stasiak-Apelska: Hejt jest wszechobecny

    „Hejtowanie w Internecie ma negatywne i poważne konsekwencje dla obydwu stron” – przekonuje dr Anna Stasiak-Apelska – radca prawny.

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów w 2021 r.?

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów od września 2021 r. - to zmiany, które poparła senacka komisja ustawodawcza.

    Senat za zasiłkiem pogrzebowym dla nowej grupy uprawnionych

    Zasiłek pogrzebowy miałby przysługiwać nowej grupie uprawnionych. Senackie komisje poparły projekt, zakładający wsparcie rodziców dziecka martwo urodzonego, którego płci nie da się ustalić..

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii [BADANIE]

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii - badanie wykazało, że cudzoziemcy chętnie przedłużają pobyt i pracę w Polsce na czas pandemii. Pojawia się jednak pytanie - co potem?

    Czy konsumenci rozróżniają oryginalne i podrobione towary?

    Konsumenci nadal mają trudności z rozróżnieniem towarów oryginalnych i podrobionych. Na problem zwraca uwagę Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej.

    Prawnik do porodu? Pomocy szukamy nie tylko przy rozwodzie

    Prawnik do porodu czy mediator to coraz częstsze oczekiwania osób szukających pomocy prawnej. Prawnicy rodzinni zajmują się już nie tylko rozwodami czy alimentami.

    Świadczenia rodzinne bez zmian przynajmniej do 2024 r.?

    Świadczenia rodzinne zostaną utrzymane na dotychczasowym poziomie. Dotyczy to zarówno kryteriów, jak i kwot. Tak wynika z propozycji Rady Ministrów.

    Kiedy jest Dzień Ojca w 2021 r.?

    Dzień Ojca w Polsce będziemy obchodzić 23 czerwca 2021 r. To dobry moment na poznanie praw taty w pracy.

    Świadczenie wyrównawcze - zmiany od czerwca 2021 r. [AUDIO]

    Świadczenie wyrównawcze od 1 czerwca 2021 r. przysługuje również wtedy, gdy działacz opozycji komunistycznej ma przyznaną rentę rodzinną.

    Kiedy dziecko może jechać z przodu i kiedy bez fotelika?

    Jak do jazdy dzieci w przodzie oraz do jazdy bez fotelika odnosi się prawo o ruchu drogowym? Oto aktualne zasady.

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym?

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym? Na to pytanie odpowie Sąd Najwyższy.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r. zostały w określonych przypadkach złagodzone. Co zmieniło nowe rozporządzenie?

    Mecenas Pruszyńska: Rolą mediacji jest wygaszanie konfliktu

    „Mediacje sprawdzają się zarówno w prawie gospodarczym, jak i cywilnym” – przekonuje radca prawny Iwona Pruszyńska.

    Alimenty natychmiastowe a dłużnicy alimentacyjni

    Alimenty natychmiastowe to rozwiązanie zaproponowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Czy po wprowadzeniu przepisów zaległości dłużników wzrosną?

    Obostrzenia czerwiec 2021

    Obostrzenia na czerwiec 2021 r. przedstawił podczas konferencji prasowej minister zdrowia Adam Niedzielski. Co z weselami?

    Rekrutacja przez sztuczną inteligencję oczami kandydatów [BADANIE]

    Rekrutacja z wykorzystaniem sztucznej inteligencji? Dla większości kandydatów nie stanowiłoby to problemu. Tak wynika z badania przeprowadzonego przez Pracuj.pl.

    Jak założyć Internetowe Konto Pacjenta?

    Jak założyć Internetowe Konto Pacjenta dla siebie i dla dziecka? Co daje posiadanie takiego konta?