Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Upadłość konsumencka

HILLS Legal & Tax Solutions S.A
Upadłość konsumencka osoby fizycznej. /Fot. Fotolia
Upadłość konsumencka osoby fizycznej. /Fot. Fotolia
Jakie warunki należy spełnić aby ogłosić upadłość konsumencką?

Ogłoszenie upadłości przez niewypłacalną spółkę, to nic nowego. Ustawodawca w 2009 roku wprowadził do polskiego porządku prawnego nową, długo wyczekiwaną instytucję upadłości konsumenckiej. Niestety po czterech latach należy stwierdzić, że wprowadzona nowelizacja Prawa upadłościowego i naprawczego dotycząca upadłości konsumenckiej nie spełniła pokładanych w niej oczekiwań.

Ogłoszenie upadłość konsumenckiej, to nic innego jak możliwość umorzenia części zobowiązań osoby fizycznej. W tym celu ustawodawca w 2009 roku wprowadził do Prawa upadłościowego i naprawczego (dalej pr.up. i n.) „tytuł V postępowanie upadłościowe wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej.” Oczywiście wprowadzone przepisy dają formalnie szansę ogłoszenia upadłości przez osobę fizyczną nie prowadzącą działalności gospodarczej, jednakże ustawodawca postawił trudne do spełnienia wymogi formalne.

Po pierwsze, ustawodawca zakreślił dość wąskie grono osób fizycznych, które mogą ogłosić upadłość. Na podstawie art. 4911 pr.up. i n. upadłość mogą ogłosić:

  1. osoby fizyczne, które nie są przedsiębiorcami (nie prowadzą we własnym imieniu działalności gospodarczej lub zawodowej);
  2. wspólnicy osobowych spółek handlowych ponoszących ograniczoną odpowiedzialność za zobowiązania spółki, taką jak komandytariusze w spółkach komandytowych, akcjonariusze w spółkach komandytowo-akcyjnych;
  3. akcjonariusze w spółkach akcyjnych bez względu na liczbę i rodzaj posiadanych akcji, jak również udziałowcy spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i to także wtedy, gdy są jedynymi akcjonariuszami lub udziałowcami, jeśli nie są przedsiębiorcami;
  4. osoby fizyczne prowadzące gospodarstwo rolne, jeżeli obok gospodarstwa rolnego nie prowadzą innego przedsiębiorstwa.

Ustawa przewiduje, że w przeciwieństwie do osób prawnych, wniosek o upadłość osoby fizycznej może zostać złożony wyłącznie przez samego dłużnika. Osoby wskazane powyższej mogą złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości w sądzie rejonowym (sądzie gospodarczym) właściwym do rozpatrywania spraw upadłościowych z obszaru miejsca zamieszkania osoby składającej wniosek. Należy wskazać, że wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej może złożyć konsument, który jest zadłużony u dwóch lub więcej wierzycieli, a zadłużenie nie powstało z jego winy, ale w wyniku zewnętrznych i niemożliwych do przewidzenia okoliczności (np. utrata możliwości zarobkowania w wyniku ciężkiej lub długotrwałej choroby albo nieszczęśliwego wypadku, czy też niezawiniona utrata pracy, etc.). Kluczowe dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku jest wykazanie braku winy w powstaniu zadłużenia. Sąd zapewne oddali wniosek konsumenta o ogłoszenie upadłości w przypadku gdy zadłużenie powstało w wyniku utraty pracy − zwolnienia dyscyplinarnego pracownika lub gdy sam pracownik wypowiedział umowę lub rozwiązał stosunek pracy w wyniku porozumienia stron, a także w przypadku gdy konsument „bezmyślnie” zaciąga kolejne zobowiązania na spłatę już istniejącego zadłużenia.

Zobacz: Konsument w sądzie

Wniosek osoby fizycznej o ogłoszenie upadłości powinien zawierać przede wszystkim imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania konsumenta składającego wniosek, oznaczenie miejsca, w którym znajduje się majątek konsumenta (np. adres położenia nieruchomości – domu lub mieszkania), a także wskazanie okoliczności, które uzasadniają składany wniosek oraz ich uprawdopodobnienie. Do wniosku koniecznie należy załączyć między innymi:

  1. aktualny wykaz posiadanego całego majątku, jednocześnie wskazując wartość wymienionych w wykazie składników tego majątku;
  2. spis wszystkich wierzycieli z podaniem ich adresów i wysokości zobowiązań wobec każdego z nich oraz terminy ich zapłaty;
  3. wykaz osób, które mają zobowiązania majątkowe wobec konsumenta składającego wniosek;
  4. wykaz tytułów egzekucyjnych oraz tytułów wykonawczych wydanych przeciwko konsumentowi składającemu wniosek (np. wyroki sądu, nakazy zapłaty, bankowe tytuły egzekucyjne);
  5. wykaz toczących się postępowań w celu ustanowienia na majątku konsumenta wszelkiego rodzaju obciążeń (np. złożone wnioski o ustanowienie hipoteki lub zastawu);
  6. oświadczenie wnioskodawcy potwierdzające, że dane zawarte we wniosku o ogłoszenie upadłości są prawdziwe.

Po złożeniu wszystkich niezbędnych dokumentów Sąd sprawdza wniosek pod kątem formalnym, a następnie przystępuje do rozpatrzenia wniosku. Procedurę ogłoszenia upadłości można podzielić na trzy etapy:

  1. likwidacji (sprzedaży) majątku dłużnika i zaspokojenia wierzycieli ze środków uzyskanych z likwidacji,
  2. realizacji przez dłużnika ustalonego przez sąd planu spłaty określonej części jego pozostałych zobowiązań,
  3. umorzenia przez sąd części pozostałych zobowiązań dłużnika po rzetelnym wykonaniu planu spłaty.

Sąd powinien rozpoznać wniosek konsumenta w ciągu dwóch miesięcy od dnia jego złożenia, jednakże sąd odmówi ogłoszenia upadłości, jeżeli uzna, że jego zadłużenie nie powstało na skutek wyjątkowych i niezależnych okoliczności, a także w przypadku gdy majątek wnioskodawcy nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania (opłaty sądowe, koszty licytacji majątku, wynagrodzenie syndyka lub biegłych).

Jak wspomniałem powyżej pierwszym etapem postępowania upadłościowego jest likwidacja majątku dłużnika. W tym celu po wszczęciu postępowania likwidacyjnego sędzia-komisarz wyznacza syndyka, któremu upadły jest zobowiązany wydać cały majątek. W razie ewentualnych wątpliwości, które z przedmiotów należących do upadłego wejdą w skład masy upadłości rozstrzyga sędzia-komisarz na wniosek syndyka lub upadłego. Zgodnie z art. 4966 ust. 1 pr.up. i n. „jeżeli w skład masy upadłości wchodzi lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny, w którym zamieszkuje upadły, z sumy uzyskanej z jego sprzedaży wydziela się upadłemu kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego za okres dwunastu miesięcy”. Po likwidacji majątku („ustaleniu ostatecznego planu podziału”), sąd wydaje postanowienie o ustaleniu planu spłaty wierzycieli upadłego, określając w nim w jakim zakresie i w jakim czasie (nie dłuższym niż pięć lat, który później może zostać wydłużony o kolejne dwa lata) upadły jest zobowiązany spłacać należności niezaspokojone na podstawie planu podziału oraz jaka część zobowiązań upadłego, po wykonaniu planu spłaty wierzycieli, zostanie umorzona. Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o ustaleniu spłaty wierzycieli powołanie syndyka wygasa z mocy prawa. Upadły jest zobowiązany składać sądowi corocznie (do końca kwietnia) sprawozdanie z wykonania planu spłaty wierzycieli za poprzedni rok kalendarzowy. Nadto, warto zaznaczyć, że w okresie planu spłaty wierzycieli, upadły nie może dokonywać czynności prawych przekraczających granicę zwykłego zarządu, a także dokonywać zakupów na raty lub zakupów z odroczoną płatnością. W przypadku niewykonania przez upadłego obowiązków ustalonych w planie spłaty wierzycieli sąd na wniosek wierzyciela, po przeprowadzeniu rozprawy, uchyla plan spłaty wierzycieli i umarza postępowanie. Jednakże w sytuacji gdy upadły wykona obowiązki określone w planie spłaty, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu niezaspokojonych zobowiązań upadłego oraz o zakończeniu postępowania upadłościowego.

Zobacz serwis: Prawa konsumenta

Opisane powyżej postępowanie upadłościowe osób fizycznych jest zbyt skomplikowane. Przede wszystkim osoby fizyczne zainteresowane tą procedurą nie potrafią sprostać wymaganiom formalnym i materialnym. Dokumentację jaką musi złożyć wnioskodawca (niewypłacalna osoba fizyczna) jest bardzo złożona. Jak wspomniałem wcześniej, wniosek o upadłość może złożyć dłużnik, który jest niewypłacalny, a w związku z czym nie powinien korzystać z żadnej płatnej profesjonalnej pomocy prawnej. Nadto, samo postępowanie upadłościowe jest bardzo kosztowne, biorąc pod uwagę koszty postępowania oraz koszty syndyka – może to być koszt nawet kilkunastu tysięcy złotych (samo złożenie wniosku nie jest kosztowne i wynosi 200,00 zł). Biorąc pod uwagę, że wniosek składa osoba niewypłacalna, koszty postępowania oraz koszty syndyka są zdecydowanie zbyt wygórowane, wręcz absurdalne w tym przypadku. W innych krajach europejskich postępowanie upadłościowe kosztuje znacznie mniej, np. w Wielkiej Brytanii jest to koszt 50 funtów. Uznać należy również za błędne brak ustalenia w ustawie, jaka część zobowiązań zostanie umorzona dłużnikowi. Ustawa nie przewiduje również możliwości złożenia wniosku o upadłość przez małżonków, w wyniku czego z chwilą ogłoszenia upadłości przez któregoś z małżonków w skład masy upadłościowej wchodzi cały wspólny majątek. W takiej sytuacji, drugi małżonek może dochodzić swojej części majątku wspólnego na takich samych zasadach jak reszta wierzycieli. Ustawodawca powinien również wziąć pod uwagę zmianę restrykcyjnych przepisów dotyczących braku winy w powstaniu zadłużenia, dzięki czemu osoby, które wpadły w „spiralę zadłużenia/kredytową” również mogłyby skorzystać z przedmiotowej instytucji.

Podsumowując, ustawodawca powinien znowelizować przepisy dotyczące upadłości konsumentów. W obecnym kształcie można powiedzieć, że są to przepisy martwe. Od dnia wejścia w życie przepisów o upadłości osób fizycznych, czyli od dnia 31 marca 2009 roku do końca 2011 roku do sądów wpłynęło 1.875 wniosków o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Uwzględniono jedynie 36. W 2012 roku, niestety również nie było lepiej.

Autor: Marcin Zadrożny

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Czas pracy 2022
Czas pracy 2022
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Wypłaty czternastych emerytur ruszą w sierpniu
    Wypłaty czternastych emerytur ruszą w sierpniu, seniorzy nie będą musieli składać żadnych wniosków. Szacujemy, że uprawnionych do świadczenia jest około 9 mln osób – poinformowała we wtorek w Świerczach (woj. mazowieckie) minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.
    Premier: rozważamy przedłużenie tarczy antyinflacyjnej 2.0. w całości lub części
    Premier zapowiada przedłużenie tarczy antyinflacyjnej 2.0. - rząd rozważa możliwość przedłużenia obowiązującej do końca lipca tego roku tarczy antyinflacyjnej w całości lub części - powiedział we wtorek podczas konferencji prasowej premier Mateusz Morawiecki.
    Oznaczenie treści reklamowych przez influencerów - UOKiK opracowuje zasady
    Oznaczenie treści reklamowych przez influencerów jest problemem związanym z intensywnie rozwijającym się rynkiem mediów społecznościowych i brakiem transparentnych zasad. Dlatego Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów kończy przygotowania nad zbiorem zasad związanych z treściami sponsorowanymi. Jakie to będą zasady?
    Wniosek o „żłobkowe” do 31 maja 2022 r. - czy warto złożyć?
    31 maja 2022 r. upływa ważny termin dla rodziców wnioskujących o tzw. świadczenie żłobkowe. Czy warto się spieszyć?
    Bilet z drugiej ręki - jak uniknąć problemów?
    O czym pamiętać kupując bilet z drugiej ręki? Na jakie przepisy dotyczące odsprzedaży biletów warto zwrócić uwagę?
    Kredyt sędziego a sprawa "frankowa" - uchwała SN
    Sędzia, który zawarł z bankiem będącym stroną postępowania umowę kredytu frankowego nie jest z tej przyczyny wyłączony z mocy ustawy ze sprawy dotyczącej roszczeń wynikających z umowy zawartej przez ten bank z innym podmiotem - wynika z uchwały Sądu Najwyższego.
    Koniec stanu epidemii w Polsce od poniedziałku 16 maja
    Koniec stanu epidemii w Polsce następuje z dniem 16 maja. Zostaje zastąpiony stanem zagrożenia epidemicznego - wynika z rozporządzenie ministra zdrowia w tej sprawie opublikowano w Dzienniku Ustaw. Co się zmienia?
    Krajowy Plan Odbudowy. Ustawa o SN wypełnia kamienie milowe uzgodnione z KE
    KPO dla Polski. Czekamy na formalną akceptację kolegium unijnych komisarzy, to jest kwestia kilku, kilkunastu dni - powiedział rzecznik rządu Piotr Müller pytany o Krajowy Plan Odbudowy. Podkreślił, że projekt dotyczący likwidacji Izby Dyscyplinarnej SN wypełnia kamienie milowe uzgodnione z KE.
    Zmiany w Polskim Ładzie od lipca 2022 - wątpliwości konstytucyjne wobec ustawy
    Zmiany w Polskim Ładzie. Koalicja Obywatelska wstrzymała się w Sejmie od głosu w głosowaniu nad nowelą ustawy, która obniża dolną stawkę PIT z 17 na 12 procent, bo nie zostały przyjęte poprawki zgłoszone przez nasz klub - mówi poseł Jarosław Urbaniak. Jak ponadto ocenił, nowela ustawa może być sprzeczna z konstytucją.
    MS: sądy znacznie przyspieszyły
    Średni czas postępowań w 2022 r. skrócił się o prawie dwa miesiące - informuje Ministerstwo Sprawiedliwości. Co wpływa na przyspieszenie pracy sądów?
    Dodatkowy termin na pierwsze przesłanie prądu z OZE do sieci [Sejm]
    Sejm uchwalił nowelizację ustawy Prawo ochrony środowiska z poprawką, która wydłuża do 16 lipca 2024 r. termin pierwszego wprowadzenia energii do sieci przez nowych wytwórców prądu z OZE.
    Frankowicze - SN uwzględnił skargi nadzwyczajne Prokuratora Generalnego
    Sąd Najwyższy uwzględnił 2 z 15 dotychczas skierowanych przez Prokuratora Generalnego skarg nadzwyczajnych w obronie frankowiczów i uchylił w całości zaskarżone nakazy zapłaty Sądu Okręgowego w Białymstoku oraz Sądu Okręgowego we Wrocławiu.
    KE proponuje nowe przepisy chroniące dzieci przed wykorzystaniem seksualnym
    Komisja Europejska uważa, że obecny system oparty na dobrowolnym wykrywaniu i zgłaszaniu takich przypadków przez przedsiębiorstwa okazał się niewystarczający, aby zapewnić dzieciom dostateczną ochronę.
    Pandemia już nie chroni przed eksmisją - powrót eksmisji lokatorów
    Od kiedy obowiązuje zniesienie zakazu eksmisji? Co to oznacza dla właścicieli i lokatorów? Jakie są najczęstsze powody postępowania eksmisyjnego?
    Wadliwie zwołane zebranie wspólnoty mieszkaniowej. Czy uchwała jest ważna?
    Orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że błędy w zakresie zwołania i przeprowadzenia zebrania wspólnoty mieszkaniowej są istotne, jeśli miały one wpływ na wynik głosowania oraz przyjęte uchwały. Osoba zainteresowana podważeniem uchwał powinna np. wykazać, że wadliwe zwołanie zebrania wspólnoty miało związek z wynikiem późniejszego głosowania. Trzeba pamiętać, że oprócz uchylenia uchwały na podstawie art. 25 ustawy o własności lokali, możliwe jest też złożenie pozwu o stwierdzenie nieważności uchwały (z wykorzystaniem art. 189 kodeksu postępowania cywilnego).
    Makijaż permanentny lub tatuaż z odpowiednim tuszem - radzi GIS
    Główny Inspektorat Sanitarny przypomina, iż wymagania dla tuszy do tatuażu i makijażu permanentnego zostały określone w rozporządzeniu Komisji Europejskiej.
    Kiedy 14. emerytura w 2022 r.?
    Kiedy zostanie wypłacona 14. emerytura w 2022 r.? Kto otrzyma świadczenie? Zasady dotyczące przyznawania czternastek emerytom i rencistom zawiera projekt wpisany do wykazu prac legislacyjnych rządu.
    Kiedy obywatel Ukrainy powinien zgłosić w ZUS wyjazd z Polski?
    Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina o ważnych zasadach dotyczących obywateli Ukrainy, którzy otrzymają wsparcie w ramach programów 500+ i rodzinnego kapitału opiekuńczego.
    Taksa notarialna
    Taksa notarialna to opłata pieniężna, którą notariusz pobiera za dokonanie czynności notarialnej.
    Skala podatkowa
    Skala podatkowa w ogólnym znaczeniu, to rodzaj zapisanego w przepisach podatkowych wzoru matematycznego, który wskazuje sposób obliczenia podatku. Ze skalą podatkową w przepisach podatkowych mamy do czynienia z reguły wtedy, gdy różne stawki podatku dotyczą określonych przedziałów wartości podstawy opodatkowania (np. dochodu). Ze skalą podatkową nierozerwalnie wiąże się też pojęcie „progów podatkowych”, a także pojęcie "kwoty wolnej (od podatku)". W polskich przepisach podatkowych mamy skalę podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych (skala podatkowa PIT) oraz skale podatkowe w podatku od spadków i darowizn.
    Spadek po osobie żyjącej - czy to możliwe?
    Ministerstwo sprawiedliwości proponuje uchylenie jednego z przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Czy u notariusza będzie można złożyć oświadczenie o przyjęciu spadku po osobie żyjącej?
    Wcześniejsza spłata lub nadpłata kredytu hipotecznego - postępowania UOKiK
    Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął postępowania wyjaśniające wobec 17 banków w sprawie spłat kredytów hipotecznych. Co sprawdza urząd?
    Konflikt z kontrolerami nie został całkiem zażegnany
    Wznowienie protestu kontrolerów ruchu lotniczego mogłoby uderzyć w całą branżę turystyczną. Do kiedy obowiązuje porozumienie? Co z lotami w wakacje?
    UE: embargo na ropę z Rosji. Trudne negocjacje, trwa szukanie kompromisu
    Od kilku dni UE bezskutecznie próbuje uzgodnić szósty pakiet sankcji wobec Rosji za inwazję na Ukrainę, który zakłada unijne embargo na rosyjską ropę. Część krajów UE jest krytyczna wobec tej propozycji. „To rozbijanie solidarności unijnej” – powiedział PAP unijny dyplomata. Przyjęcie sankcji wymaga jednomyślności państw Wspólnoty, tymczasem na razie na całkowite embargo na rosyjską ropę gotowych jest zgodzić się tylko około 20 krajów członkowskich
    Paszportowe problemy. MSWiA odpowiada RPO
    Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji odniosło się do sygnalizowanych przez Rzecznika Praw Obywatelskich trudności w uzyskaniu paszportów. Jakie rozwiązania zastosowały urzędy? Co z uruchomieniem Rejestru Dokumentów Paszportowych?