Lekarz POZ - czym się zajmuje? Jakie badania może zlecić?

• Czym się różni lekarz POZ od lekarza rodzinnego? 
• Wybór lekarza podstawowej opieki zdrowotnej
• Zmiana lekarza POZ
• Lekarz POZ - czym się zajmuje? 
• Lekarz POZ - jakie badania może zlecić?

Lekarz POZ (podstawowej opieki zdrowotnej) zajmuje się nie tylko leczeniem i diagnozowaniem, ale także promocją zdrowia i profilaktyką. Do jego obowiązków należą także badania bilansowe dzieci i młodzieży oraz wystawianie orzeczeń i zaświadczeń o stanie zdrowia. 

Czym się różni lekarz POZ od lekarza rodzinnego? 

Lekarz rodzinny to nazwa specjalizacji (specjalista medycyny rodzinnej) określającej wykształcenie danego lekarza. Termin „lekarz POZ” to określenie pełnionej funkcji w systemie ochrony zdrowia.

Lekarzem POZ może być:

• specjalista medycyny rodzinnej
• specjalista chorób wewnętrznych (internista)
• specjalista pediatrii (w przypadku dzieci)
• lekarz bez specjalizacji - posiadający uprawnienia do udzielania świadczeń w ramach podstawowej opieki zdrowotnej.

Zadaniem lekarza POZ jest ocena stanu zdrowia pacjenta, po uprzednim wywiadzie z nim i po analizie przeprowadzonych w razie potrzeby badań. 

Wybór lekarza podstawowej opieki zdrowotnej

Wybrać lekarza POZ można na kilka sposobów:

• składając pisemną deklarację u lekarza, pielęgniarki, położnej POZ w wybranej przez Ciebie przychodni;
• wysyłając deklarację w formie elektronicznej, podpisaną kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym;
• poprzez Internetowe Konto Pacjenta.

Zmiana lekarza POZ

Aby zmienić dotychczasowego lekarza POZ wystarczy wypełnić deklarację u nowo wybranego. Nie ma obowiązku zgłaszania zmiany z w poprzedniej placówce. Bezpłatnie zmienić lekarza, pielęgniarkę lub położną POZ można dwukrotnie w roku kalendarzowym. Każda kolejna zmiana kosztuje 80 zł. 

Dodatkowa zmiana deklaracji wyboru lekarza jest bezpłatna:

• przy zmianie miejsca pobytu;
• jeśli lekarz POZ przestał pracować w danej przychodni;
• jeśli przychodnia została zamknięta;
• z innych przyczyn, które powstały po stronie lekarza lub przychodni.

Lekarz POZ - czym się zajmuje? 

Zakres pomocy, jakiej może udzielić lekarz podstawowej opieki zdrowotnej jest bardzo szeroki. 

Lekarz POZ m.in.:

• ustala leczenie farmakologiczne i monitoruje je
• ustala i wykonuje zabiegi medyczne
• wystawia recepty i zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne
• wystawia zwolnienia lekarskie
• zajmuje się profilaktyką chorób, w tym wieku rozwojowego
• kieruje na obowiązkowe szczepienia ochronne i okresowe badania kontrolne
• ocenia stan zdrowia w ramach badań bilansowych
• kieruje na diagnostykę laboratoryjną oraz obrazową i nieobrazową (EKG, RTG, USG), w tym również na test w kierunku COVID-19
• interpretuje wyniki badań i konsultacji wykonane w innych placówkach medycznych
• kieruje na leczenie uzdrowiskowe i rehabilitacyjne
• kieruje do lekarzy specjalistów, dietetyków lub szpitala
• kieruje do pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej
• kieruje na zabiegi w gabinecie zabiegowym i w domu pacjenta
• kieruje na zabiegi fizjoterapeutyczne
• kwalifikuje do transportu sanitarnego
• wystawia zlecenia na transport sanitarny i na świadczenia pielęgniarki POZ oraz zaświadczenia i orzeczenia dotyczące stanu zdrowia pacjenta
• realizuje programy zdrowotne i profilaktyczne
• wystawia kartę diagnostyki i leczenia onkologicznego (zwaną Kartą DILO).

Lekarz POZ - jakie badania może zlecić?

Lekarz po zbadaniu pacjenta może zadecydować o skierowaniu go na dalsze badania lub, w razie konieczności, do szpitala. Potrzeba wykonania dodatkowych badań oparta jest o badanie fizykalne i aktualną wiedzę medyczną. 

Badania są wykonywane w laboratorium lub pracowni, z którymi placówka POZ ma podpisaną umowę.

Lista badań:

1. Badania hematologiczne:
   • morfologia krwi obwodowej z płytkami krwi
   • morfologia krwi obwodowej z wzorem odsetkowym i płytkami krwi
   • retikulocyty
   • odczyn opadania krwinek czerwonych (OB).
2. Badania biochemiczne i immunochemiczne:
   • sód
   • potas
   • wapń zjonizowany
   • żelazo
   • żelazo – całkowita zdolność wiązania (TIBC)
   • stężenie transferryny
   • stężenie hemoglobiny glikowanej (HbAlc)
   • mocznik
   • kreatynina
   • glukoza
   • test obciążenia glukozą
   • białko całkowite
   • proteinogram
   • albumina
   • białko C-reaktywne (CRP)
   • kwas moczowy
   • cholesterol całkowity
   • cholesterol-HDL
   • cholesterol-LDL
   • trójglicerydy (TG)
   • bilirubina całkowita
   • bilirubina bezpośrednia
   • fosfataza alkaliczna (ALP)
   • aminotransferaza asparaginianowa (AST)
   • aminotransferaza alaninowa (ALT)
   • gammaglutamylotranspeptydaza (GGTP)
   • amylaza
   • kinaza keratynowa (CK)
   • fosfataza kwaśna całkowita (ACP)
   • czynnik reumatoidalny (RF)
   • miano antystreptolizyn O (ASO)
   • hormon tyreotropowy (TSH)
   • antygen HBs-AgHBs
   • VDRL
   • FT3
   • FT4
   • PSA – Antygen swoisty dla stercza całkowity.
3. Badania moczu:
   • ogólne badanie moczu z oceną właściwości fizycznych, chemicznych oraz oceną mikroskopową osadu
   • ilościowe oznaczanie białka
   • ilościowe oznaczanie glukozy
   • ilościowe oznaczanie wapnia
   • ilościowe oznaczanie amylazy.
4. Badania kału:
   • badanie ogólne
   • pasożyty
   • krew utajona – metodą immunochemiczną.
5. Badania układu krzepnięcia:
   • wskaźnik protrombinowy (INR)
   • czas kaolinowo-kefalinowy (APTT)
   • fibrynogen.
6. Badania mikrobiologiczne:
   • posiew moczu z antybiogramem
   • posiew wymazu z gardła z antybiogramem
   • posiew kału w kierunku pałeczek Salmonella i Shigella.
   • test antygenowy SARS-CoV-2 uzyskiwany za pomocą Systemu Dystrybucji Szczepionek (SDS)
7. Badanie elektrokardiograficzne (EKG) w spoczynku.
8. Diagnostyka ultrasonograficzna:
   • USG tarczycy i przytarczyc
   • USG ślinianek
   • USG nerek, moczowodów, pęcherza moczowego
   • USG brzucha i przestrzeni zaotrzewnowej, w tym wstępnej oceny gruczołu krokowego
   • USG obwodowych węzłów chłonnych.
9. Zdjęcia radiologiczne:
   • zdjęcie klatki piersiowej w projekcji AP i bocznej
   • zdjęcia kostne:
     • w przypadku kręgosłupa, kończyn i miednicy – w projekcji AP i bocznej
     • zdjęcie czaszki
     • zdjęcie zatok
     • zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej.
10. Budżet powierzony diagnostyczny
    • ferrytyna
    • witamina B12
    • kwas foliowy
    • anty CCP
    • CRP szybki test ilościowy (populacja do ukończenia 6. roku życia)
    • przeciwciała anty-HCV
    • antygen H. pylori w kale - test kasetkowy
    • antygen H. pylori w kale - test laboratoryjny
    • strep-test.
11. Budżet powierzony opieki koordynowanej
    • BNP (NT-pro-BNP
    • albuminuria (stężenie albumin w moczu)
    • UACR (wskaźnik albumina/kreatynina w moczu)
    • antyTPO (przeciwciała przeciw peroksydazie tarczycowej)
    • antyTSHR (przeciwciała przeciw receptorom TSH)
    • antyTG (przeciwciała przeciw tyreoglobulinie)
    • EKG wysiłkowe (próba wysiłkowa EKG)
    • Holter EKG 24 godz. (24-godzinna rejestracja EKG)
    • Holter EKG 48 godz. (48-godzinna rejestracja EKG)
    • Holter EKG 72 godz. (72-godzinna rejestracja EKG)
    • Holter RR (24-godzinna rejestracja ciśnienia tętniczego)
    • USG Doppler tętnic szyjnych
    • USG Doppler naczyń kończyn dolnych
    • ECHO serca przezklatkowe
    • spirometria
    • spirometria z próbą rozkurczową
    • biopsja aspiracyjna cienkoigłowa tarczycy celowana do 2 procedur (u dorosłych)
    • biopsja aspiracyjna cienkoigłowa tarczycy celowana  (u dorosłych) co najmniej 3 procedur.

Zobacz także: Podstawowa opieka zdrowotna (POZ)

Więcej ważnych informacji znajdziesz na stronie głównej Inforu