Kategorie

Tajemnica lekarska po śmierci pacjenta

Ewa Kowalska
Ekspert w zakresie VAT
Tajemnica lekarska - RPO negatywnie o wprowadzonych zmianach /Fot. Fotolia
Tajemnica lekarska - RPO negatywnie o wprowadzonych zmianach /Fot. Fotolia
Obowiązująca od sierpnia 2016 roku ustawa o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego, ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta budzi ostatnio coraz więcej kontrowersji. Do głosów krytycznych, obok środowiska lekarskiego, przyłączył się Rzecznik Praw Obywatelskich, wskazując na liczne uchybienia legislacyjne w zakresie unormowania obowiązku tajemnicy lekarskiej po śmierci pacjenta.

Zachowanie tajemnicy lekarskiej jest obowiązkiem każdego lekarza. Wszelkie dostępne o pacjencie informacje może on udostępnić jedynie w prawnie określonych sytuacjach. Tajemnica obejmuje nie tylko dane dotyczące zdrowia pacjenta, ale również te, które zostały przekazane przez osoby trzecie lub które ich dotyczą, a zostały uzyskane przez lekarza w związku z wykonywaniem zawodu. Obecnie wprowadzone regulacje, zdaniem RPO, wyraźnie ten obowiązek ograniczają. Zauważa on również pewne nieprawidłowości w procedurze zwalniania lekarza z tajemnicy, która przybiera charakter nieprecyzyjny.

Obowiązek zachowania przez lekarza tajemnicy informacji dotyczących pacjenta jest wywodzony z kilku zasad konstytucyjnych. Do nich należą, jak wskazuje RPO, prawo obywatela do ochrony życia prywatnego, prawo do komunikowania się oraz prawo człowieka do ochrony przed ujawnieniem informacji dotyczących jego osoby. Sama instytucja tajemnicy lekarskiej, uregulowana na poziomie ustawowym, stanowi gwarancję dla wspomnianych konstytucyjnych wartości.

POLECAMY: E - wydanie Dziennika Gazety Prawnej

Kolejnym problemem, na który zwraca uwagę RPO, jest zbyt szerokie ujęcie podmiotów mogących zwolnić lekarza z obowiązku zachowania tajemnicy po śmierci pacjenta. Zgoda osoby bliskiej w rozumieniu art.3 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 roku o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta wymienia takie podmioty jak:

  1. małżonek,
  2. krewny lub powinowaty do drugiego stopnia w linii prostej,
  3. przedstawiciel ustawowy,
  4. osoba pozostająca we wspólnym pożyciu
  5. osoba wskazana przez pacjenta.

Ustawodawca nie wskazał jednak która z wyżej wymienionych osób ma pierwszeństwo przedłożenia wniosku oraz zbagatelizował możliwość wystąpienia sytuacji, gdy każda z nich, działając niezależnie będzie chciała zwolnić lekarza z obowiązku tajemnicy. Istnieje również prawdopodobieństwo, że wola osoby bliskiej może być sprzeczna z wolą wyrażoną przez pacjenta za jego życia. W tym przypadku lekarz będzie zobligowany do działania na korzyść osoby bliskiej pacjenta, nawet gdy wyrazi ona za życia wolę, aby tym osobom informacji jego dotyczących nie ujawniać.

W podobnym tonie wypowiada się Główny Inspektor Danych Osobowych, wskazując jednocześnie na fundamentalnie prawo każdego człowieka do życia prywatnego. Jego zdaniem, każdy pacjent, samodzielnie powinien decydować o zakresie udostępnienia informacji objętych tajemnicą.

Zobacz: Prawa pacjenta

Z powodu licznych wątpliwości, które powstały wraz z wejściem w życie nowych regulacji prawnych, Rzecznik zwrócił się do Ministra Zdrowia o przedstawienie własnego stanowiska w tej sprawie i jednocześnie poprosił o podjęcie koniecznych działań legislacyjnych, które spowodują, że zmiany nie będą wprowadzane z niekorzyścią dla pacjenta.

Kilka dni temu, w sprawie wypowiedział się sam Minister Zdrowia, Konstanty Radziwiłł. W swoim wystąpieniu podczas konferencji „ Prawo medyczne w obliczu zmian” zorganizowanej przez Naczelną Izbę Lekarską oraz Wydział Prawa Uniwersytetu SWPS, uznał wprowadzone zmiany za „ zbyt daleko idące”. To co budzi jego największe zaniepokojenie to możliwość wglądu w dokumentację medyczną przez rodzinę pacjenta, nawet w przypadku gdy za życia pacjent wyraził swój sprzeciw.

"Z drugiej strony na pewno powinny być przepisy, które w jakimś sensie ułatwiają również sytuację osób najbliższych, tych faktycznych opiekunów pacjenta. Oczywiście nie wbrew jego postanowieniom, ale dla jego dobra i myślę, że jakieś kompromisowe rozwiązanie w tym zakresie jest możliwe"- dodał.

Źródło: RPO/PAP

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    21 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.