Niedozwolone postanowienia umowne w umowach deweloperskich

Klauzule waloryzacyjne

Sposób w jaki deweloperzy przedstawiają cenę końcową za nieruchomość powinien być jasny, precyzyjny i nie budzący wątpliwości. Wprowadzenie klauzul waloryzacyjnych skutkuje trudnościami w jednoznacznym określeniu ceny. Ponadto postanowienia umowy nie mogą przyznawać przedsiębiorcy możliwości podwyższenia ceny bez uprawnienia konsumenta do odstąpienia od niej.

Koszty budowy 1 m2 powierzchni całkowitej może się zmienić w zależności od wzrostu czynników cenotwórczych i budowlanych mających wpływ na koszt budowy.

W przypadku zmiany stawki VAT wartość lokalu zostanie odpowiednio podwyższona” „Strony dopuszczają do 4% zmianę powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, wynikającą z różnicy pomiędzy obmiarem po wykonawczym a wielkością umowną określoną w pkt. 1.

Wpłaty dokonywane przez konsumentów przed zawarciem umowy

Co raz częściej można spotkać tzw. umowy rezerwacyjne. Są one stosowane przez deweloperów w celu pozyskania klientów i weryfikacji, czy planowana inwestycja spotka się z zainteresowaniem ewentualnych nabywców oraz umożliwi zaplanowanie jej przebiegu oraz finansowania. W umowach rezerwacyjnych deweloperzy nakładają na konsumentów obowiązek zapłaty tzw. opłaty rezerwacyjnej (opłatą manipulacyjną). Wskutek tego powyższa umowa ma charakter odpłatny, natomiast charakter prawny samej opłaty rezerwacyjnej budzi wątpliwości. Należy przyjąć, że umowa zawarta w takim kształcie ma charakter umowy przedwstępnej, ponieważ zobowiązuje dewelopera i konsumenta do zawarcia umowy deweloperskiej, czyli umowy przyrzeczonej. Opłata rezerwacyjna natomiast nie jest ani zaliczka ani zadatkiem, pełni ona funkcje zryczałtowanego odszkodowania przysługującemu przedsiębiorcy w przypadku, gdyby umowa przyrzeczona nie została zawarta.

W przypadku odstąpienia od umowy rezerwacyjnej przez zlecającego przysługuje mu zwrot wpłaconej kwoty pomniejszonej o 10% w ciągu 30 dni od złożenia pisemnej rezygnacji.

W przypadku, gdy do zawarcia umowy przedwstępnej, o której mowa powyżej nie dojdzie z przyczyn leżących po stronie Sprzedawcy, Kupujący może odstąpić od niniejszej umowy i żądać zwrotu uiszczonej opłaty rezerwacyjnej w jej nominalnej wysokości, nie później niż do 30 dni od dnia pisemnego odstąpienia przez Kupującego od niniejszej umowy. W przypadku, gdy do zawarcia umowy przedwstępnej, o której mowa powyżej nie dojdzie z przyczyn leżących po stronie Kupującego, Sprzedawca może odstąpić od niniejszej umowy i zachować otrzymaną opłatę rezerwacyjną w całości.

Wyłączenie lub ograniczenia odpowiedzialności deweloperów za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy

Jeżeli strony dochodzą do porozumienia i zawierają umowę na określonych przez siebie warunkach, to są nią związane. Odpowiadają więc, za każde naruszenie postanowień umownych, a przed wszystkim nie mogą wyłączać w drodze umowy swojej odpowiedzialności za niedochowanie należytej staranności przy wykonywaniu zobowiązania. Ograniczenia te mogą dotyczyć zwłoki w realizacji inwestycji albo wydania kupującemu nieruchomości, niewykonania lub nienależytego wykonania umowy np. dopiero po spełnieniu odpowiednich przesłanek, rękojmi za wady fizyczne nieruchomości.

Opóźnienie dostawy z winy Zleceniobiorcy. (…) Jeżeli jednak nastąpiło opóźnienie wykonania usługi Zleceniodawca ma prawo do naliczenia odsetek ustawowych po upływie 30 dni od ustalonej daty wykonania usługi.

W przypadku opóźnienia wykonania przedmiotu umowy z winy DEWELOPERA KUPUJĄCEMU przysługuje prawo do obniżenia ceny przedmiotu umowy, o której mowa w §4 ust. 1, o odsetki ustawowe, jednak nie więcej niż 8%.

Dokonanie przez Inwestora zwrotu kwoty, o której mowa w § 5 pkt. 5 wyczerpuje pomiędzy stronami wszelkie roszczenia z tytułu nie wykonania umowy przez Inwestora.

Drobne usterki, które nie mają wpływu na możliwość użytkowania przez Inwestora przedmiotu umowy nie stanowią podstawy wstrzymania odbioru końcowego. Zaistnienie takich usterek strony ujawnią w protokole odbioru końcowego, w którym wyznaczą dodatkowy termin ich usunięcia.

O wykryciu wady Kupujący zobowiązany jest zawiadomić Sprzedającą na piśmie w terminie 5 dni roboczych od daty jej ujawnienia.

Uprawnienia dewelopera do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w umowie

Deweloper powinien wykonać umowę zgodnie z jej treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno gospodarczemu. Niekiedy w praktyce przysparza to przedsiębiorcy wiele trudności, chociażby ze względu na decyzje administracyjne albo wymogi urbanistyczno-architektoniczne. To powoduje, że deweloperzy sami dokonują zmian w zawartym przez nich zobowiązaniu bez zgody konsumenta, np. przedłużają termin zawarcia umowy przenoszącej własność nieruchomości, zmieniają projekty budynków mieszkalnych. O ile zmiana umowy lub istotnych cech świadczenia jest przewidziana w przepisach kodeksu cywilnego, to może ona mieć miejsca tylko w przypadku zaistnienia ważnych przyczyn wskazanych w tej umowie i nie może być to zmiana o charakterze jednostronnym.

Strony ustalają, że Nabywca może odstąpić od niniejszej umowy w przypadku opóźnienia w wybudowaniu domu o ponad 120 dni.

Strony ustalają, że terminy powyższe mogą ulec przedłużeniu o 2 miesiące.

Prace budowlane na Nieruchomości prowadzone będą zgodnie z Harmonogramem Robót, z tym zastrzeżeniem, że w uzasadnionych przypadkach, Inwestorowi przysługuje prawo modyfikacji Harmonogramu Robót.

Spółka zastrzega sobie prawo dokonywania jednostronnych zmian w dokumentacji projektowej budynku bez zgody Kupującego, bez zmieniania projektu Lokalu Mieszkalnego, chyba że na ta ostatnia zmianę Kupujący wyrazi zgodę.

Spółdzielnia zastrzega możliwość dokonania zmian w projekcie architektonicznym w przypadkach uzasadnionych względami technicznymi.

5. Kara umowna w przypadku rezygnacji z zawarcia umowy wyłącznie dla konsumenta

W przypadku niezawarcia lub niedojścia do skutku umowy przyrzeczonej strony mogą przewidzieć w umowie obowiązek zapłaty kary umownej. Obowiązek ten jednak, zgodnie z zasadą równości stron, dotyczy zarówno dewelopera, jak i konsumenta. Niedopuszczalne jest nałożenia kary umownej jedynie na konsumenta albo nałożenia kary umownej na obie strony, przy czym wysokość jej w odniesieniu do kupującego jest rażąco wygórowana.

Strony uzgadniają, że Klientowi przysługiwać będzie prawo odstąpienia od zawarcia umowy przyrzeczonej jedynie w przypadku wskazania nowego kandydata na nabywcę tegoż Lokalu, przy zachowaniu wszystkich warunków ustalonych w tej Umowie. W razie braku takiego kandydata, Inwestor zwróci, po upływie 6 miesięcy od dnia złożenia rezygnacji, pobrane zaliczki z potrąceniem 10% ich wartości tytułem kary umownej.

Spółka może wypowiedzieć niniejszą umowę w sytuacji, gdy: (…) Kupujący nie przystąpi w terminie wskazanym przez Spółkę do zawarcia Umowy Przyrzeczonej (…). W takim przypadku Spółka zobowiązuje się zwrócić Kupującemu wpłacone przez niego kwoty na poczet ceny sprzedaży Lokalu Mieszkalnego pomniejszone o naliczoną karę umowną w wysokości 10% Ceny Netto Lokalu Mieszkalnego, w trybie przewidzianym w par. 2 ust. 9 Umowy.

6. Możliwość rozwiązania umowy z konsumentem w przypadku niespełnienia przez niego świadczenia pieniężnego w terminie

W przypadku niewykonania zobowiązania wierzycielowi przysługuje żądanie odsetek za zwłokę oraz naprawienia szkody na zasadach ogólnych. Innym rozwiązanie w sytuacji zwłoki w wykonaniu umowy jest wyznaczenia dodatkowego terminu z zagrożeniem, że po jego bezskutecznym upływie odstąpi od umowy. Niestety w wielu wypadkach jest tak, że deweloper przyznaje sobie prawo w stosunku do konsumenta, który nie dokonał zapłaty ceny lub jej raty w terminie, odstąpienia od umowy z jednoczesna zapłatą wysokiej kary umownej.

W razie niezapłacenia przez Kupującego I raty w terminie określonym w ust. 5 lit. a) Spółce przysługuje prawo odstąpienia od zawartej umowy, a Kupującemu nie przysługują żadne roszczenia względem Spółki.

W przypadku niezapłacenia I raty w terminie 7 dni od daty określonej w par. 6 ust. 5 umowa ulega rozwiązaniu.

Nie wpłacenie przez kupującego kwoty wymienionej w pkt. 1 A niniejszego paragrafu, tj…. ,‐ PLN, we wskazanym terminie jest równoznaczne z rozwiązaniem niniejszej umowy bez konieczności jej wypowiadania.

Brak zapłaty w ciągu 10 dni od terminu zapłaty, upoważnia Wykonawcę do zejścia z placu budowy wraz z naliczeniem kar umownych oraz naliczenia kary w wysokości 10.000,00 zł.

7. Rozliczenie po rozwiązaniu umowy możliwe dopiero po podpisaniu umowy z nowym nabywcą

Nie ma żadnych przesłanek, dla których rozliczenie stron po odstąpieniu od umowy przez konsumenta miałoby nastąpić dopiero po znalezieniu nowego nabywcy, a nawet wpłaceniu przez niego odpowiednich środków finansowych. A zatem postanowienie w takim kształcie uzależnia odpowiedzialność dewelopera za spełnienie świadczenia polegającego na wypłacie konsumentowi wniesionej przez niego kwoty od tego, czy znajdzie on inny podmiot gotowy do nabycia mieszkania, z którego zrezygnował konsument. Kupującego znajduje się wtedy na gorszej pozycji.

W tym przypadku Sprzedawca zwraca Kupującemu dokonane wpłaty pomniejszone o wartość kary umownej. Zwrot wymienionych kwot dla Kupującego nastąpi w ciągu 14 dni po sprzedaży przez Sprzedawcę osobie trzeciej przedmiotowego lokalu mieszkalnego i wystawieniu faktury korygującej – nie później jednak niż w ciągu 9 miesięcy od daty rozwiązania umowy.

Zwrot dotychczas wpłaconej przez Nabywcę kwoty pomniejszonej o kwotę naliczonej kary umownej wymienionej w §5 pkt. 4 nastąpi w ciągu 7 dni od daty podpisania nowej umowy i dokonania wpłaty przez Nabywcę przejmujących prawa Nabywców z tym, że nie później niż 4 miesiące od dnia złożenia przez Nabywcę oświadczenia o odstąpieniu od umowy.

8. Prawo do stwierdzenia skuteczności doręczenia pism

Skuteczność doręczania pism między dwoma stronami jest niekiedy znamienne w skutkach. O tym czy druga strona, w tym przypadku konsument, odebrał oświadczenia w taki sposób, że mógł się z nim zapoznać, nie może decydować deweloper i wprowadzać ograniczeń w postanowieniach umowy. Ta zasada została uregulowana w kodeksie cywilnym.

Nieodebranie przez Zamawiającego listu poleconego wysłanego na adres wskazany w niniejszej umowie, powoduje, że list będzie uznany za doręczony.

Zawiadomienie uznaje się za doręczone jeżeli: a/ zostanie doręczone osobiście b/ w dniu otrzymania listu lub po upływie 10 dni od daty nadania listu w zależności, które z tych zdarzeń nastąpi wcześniej.

Strony ustalają zgodnie, że wysłanie przez nie na adresy podane w niniejszej umowie listu poleconego lub przesyłki kurierskiej będzie uważane za ich skuteczne powiadomienie.

9. Przymusowy zarząd nad nieruchomością

Powszechną praktyką deweloperów jest wprowadzanie do wzorców umowy postanowień stanowiących, że zarządcą nieruchomości przez okres wskazany w umowie będzie deweloper lub podmiot przez niego wskazany. W ten sposób konsument pozbawiany zostaje prawa do swobodnego określenia w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określenia sposobu zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności powierzenia zarządu osobie fizycznej albo prawnej.

Kupujący wyraża zgodę na to, aby Zarząd nieruchomością wspólną, tj. Budynkiem, powierzony był osobie fizycznej lub prawnej, wskazanej przez Spółkę.

DEWELOPER zobowiązuje się przez okres dwóch lat we, własnym zakresie lub wskaże firmę zarządzającą do końca 2004 roku zapewnić odpłatną na koszt KUPUJĄCEGO i z jego upoważnienia udzielonego niniejszą umową administrację budynku. Po upływie tego terminu sposób administracji zostanie ustalony przez właścicieli lokali w trybie wynikającym z ustawy o własności lokali.

Kupujący wyraża zgodę na powierzenie zarządu i administracji budynku na okres nie krótszy niż dwa lata zarządcy wskazanemu przez Dewelopera licząc od dnia uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku.

10. Jednostronny odbiór nieruchomości lub jednostronne stwierdzenie jej zgodności z umową

Sprzeczne z dobrymi obyczajami są postanowienia, które przewidują, że jeżeli konsument nie stawi się w wyznaczonym terminie w celu protokolarnego obioru nieruchomości, deweloper jest uprawniony do jednostronnego jej odbioru i stwierdzenia, że wybudowana przez niego nieruchomość jest zgodna z umową. Jednocześnie w umowach zamieszczane są zastrzeżenia, iż takie działanie jest jednoznaczne z wykonaniem przez dewelopera umowy w tym zakresie. Niekiedy deweloperzy sporządzają jednostronnie protokół, który traktowany jest jako protokół odbioru podpisany przez obie strony. Tylko, że funkcją protokołu zdawczo-odbiorczego jest to, aby był on wyrazem opinii, sugestii, wskazania ewentualnych wad, usterek właśnie przez konsumenta. W opisanej sytuacji jest on tego prawa pozbawiony, natomiast przedsiębiorca sam dokonuje wiążącej interpretacji umowy.

Jeżeli Klient nie stawi się w celu odbioru Przedmiotu Sprzedaży w drugim terminie, Lokal będzie uważany za odebrany przez Klienta bez zastrzeżeń.

W przypadku nieuzasadnionego niestawiennictwa Zamawiającego, Sprzedający dokona odbioru jednostronnie, sporządzając protokół stwierdzający zakres wykonania przedmiotu niniejszej Umowy i stan techniczny lokalu mieszkalnego.

W przypadku nieobecności Nabywcy lub jego przedstawiciela w toku czynności odbioru technicznego Inwestor uprawniony jest do sporządzenia jednostronnie protokołu odbioru. W takim przypadku Nabywca nie podnosić roszczeń związanych z istnieniem wad lokalu innych niż wyszczególnione w tym protokole. Doręczenie Nabywcy jednostronnie sporządzonego przez Inwestora protokołu odbioru technicznego lokalu jest równoznaczne z odbiorem technicznym lokalu.

11. Inne przykłady:

• Wyrażenie przez konsumenta zgody (w umowie deweloperskiej) na zawarcie wieloletniej umowy z dostawcą mediów:

Strona sprzedająca zawrze z przedsiębiorstwami dostarczającymi media odpowiednie umowy przyłączeniowe lub podobne, na podstawie których zaciągnie zobowiązania o dostawę mediów lub przyrzeknie spełnienie świadczeń dostawy mediów, wg własnego uznania.

• Zastrzeżenie bardzo długiego terminu na zawarcie umowy przenoszącej własność nieruchomości w formie aktu notarialnego:

Strony ustalają, że notarialna umowa sprzedaży zostanie zawarta w terminie do 6 miesięcy od momentu przekazania nieruchomości Kupującemu, pod warunkiem uregulowania przez Kupującego wszystkich zobowiązań finansowych wynikających z zawarcia niniejszej umowy.

• Podawanie ceny netto nieruchomości:

Strony zgodnie ustalają łączną cenę netto przedmiotu umowy na kwotę stanowiącą równowartość w złotych polskich…PLN (…).

• Zamieszczenie we wzorcu umowy postanowienia stwierdzającego, że umowa została indywidualnie uzgodniona z konsumentem:

Kupujący decydują się na zawarcie umowy uznając jej wszelkie zapisy za uzgodnione indywidualnie.

• Stosowanie niejasnych lub niejednoznacznych postanowień:

Strony zastrzegają możliwość ewentualnych nieistotnych zmian w rozumieniu przepisów prawa budowlanego w projekcie technicznym w trakcie ostatecznych uzgodnień architektonicznych, jednakże bez istotnych zmian rozkładu pomieszczeń i powierzchni lokalu.

Jeżeli Strony stwierdzą, że Lokal nie jest zgodny ze specyfiką wymienioną w załączniku nr 1 i 2 Strony podpiszą protokół odbioru lokalu pod warunkiem, że Sprzedający zobowiąże się do wykonania w możliwie krótkim czasie wszelkich zaległych prac i mało istotnych usterek.

Planowany termin zakończenia zadania inwestycyjnego określa się wstępnie na dzień III‐IV kwartał 2007r.

Zobacz także: Zmiana ceny przez dewelopera, Co zrobić jeśli w naszej umowie znajduje się niedozwolona klauzula.

Zobacz serwis: Prawa konsumenta