Senior i usługi: Zaliczka i zadatek

Pani Jadwiga zamówiła wykonanie szafki kuchennej, pod wymiar. Wpłaciła wykonawcy zadatek.

Wykonawca spóźnia się z rozpoczęciem wykonywania umowy tak dalece, że nie ma szans, żeby szafki zostały wykonane w terminie. Pani Jadwiga jest niezadowolona, chce odstąpić od umowy, ale niepokoi się, co z wpłaconymi przez nią pieniędzmi.

Kiedy jednym z warunków umowy jest dokonanie przedpłaty lub wpłaty części ustalonej ceny, konsument powinien mieć pewność, czy ta przedpłata to zaliczka, czy może zadatek. Różnica między zadatkiem i zaliczką jest poważna, zwłaszcza, jeśli chodzi o skutki ewentualnego niedotrzymania warunków umowy.

Zaliczka to – mówiąc potocznie – wcześniej zapłacona część ustalonej ceny.

Dotyczy to zarówno kupowania towarów, jak i zamawiania usług. Jeśli więc umowa jest wykonana – konsument płaci cenę pomniejszoną o wcześniej wpłaconą zaliczkę. Jeśli natomiast umowa jest niewykonana lub wykonana nienależycie, zaliczka powinna być zwrócona konsumentowi, który ją wpłacił. W przypadku jednostronnego wypowiedzenia umowy przez konsumenta należy mu się zwrot wpłaconej zaliczki.

Także wpłacony przez konsumenta zadatek, w razie wykonania umowy, zalicza się na poczet ceny. Natomiast w razie niewykonania umowy przez sprzedawcę (usługodawcę) konsument może, bez wyznaczenia terminu dodatkowego, odstąpić od umowy i zażądać od sprzedawcy sumy dwukrotnie wyższej od wpłaconego zadatku. Jeśli zaś to konsument, który wpłacił zadatek, nie wywiązuje się z umowy, sprzedawca (usługodawca) może odstąpić od umowy i otrzymany zadatek zachować.

Zobacz również serwis: Prawa seniora

W przypadku rozwiązania umowy za zgodą obu stron, zadatek powinien być zwrócony konsumentowi, wtedy obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada. To samo dotyczy przypadku, gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności, albo za które ponoszą odpowiedzialność obie strony.

Należy uważać, aby w umowie było użyte odpowiednie słowo: zadatek bądź zaliczka – odpowiednio do funkcji, jaką ma pełnić. Skoro wykonawca szafki nie dotrzymuje ustalonego terminu jej wykonania, pani Jadwiga może odstąpić od umowy i zażądać zwrotu podwójnego zadatku.

Zobacz również: Lepiej zapłać zadatek, niż zaliczkę

Tekst pochodzi z poradnika: "Bądź świadomym konsumentem. Kampania dla konsumentów w wieku 60+" wydanego przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.