Kategorie

Przeszukanie w procesie karnym

Joanna Janecka
Przeszukanie./ fot. Fotolia
Przeszukanie./ fot. Fotolia
Przeszukanie jest instytucją prawa karnego, która wielokrotnie budzi emocje osób, które jej doświadczyły. Szczegółowe regulacje w tym temacie zawiera Kodeks postępowania karnego.

Zasady przeszukania

Zgodnie z Kodeksem postępowania karnego przeszukanie stosuje się w celu wykrycia lub zatrzymania albo przymusowego doprowadzenia osoby podejrzanej. Przeszukanie można przeprowadzić również dla znalezienia rzeczy, mogących stanowić dowód w sprawie lub podlegających zajęciu. W wyjątkowych sytuacjach dla znalezienia tych rzeczy można również dokonać przeszukania samych osób, ich odzieży i przedmiotów podręcznych. Przeszukanie powinno być przeprowadzone zgodnie z jego celem, a także z zachowaniem umiaru. Podstawową zasadą, wynikającą już z Konstytucji, jest poszanowanie godności. Również czynności przeszukania powinny być przeprowadzone w sposób nienaruszający godności osób których dotyczą, a także bez wyrządzania niepotrzebnych szkód i dolegliwości.

Zobacz także: Jak powinno przebiegać przeszukanie?

Zarządzenie przeszukania

Postanowienie o przeprowadzeniu przeszukania podejmuje na etapie postępowania przygotowawczego prokurator, natomiast w postępowaniu sądowym sąd. Na ich polecenie przeszukania może dokonać Policja lub inny organ wskazany w ustawie. Funkcjonariusze lub prokuratorzy przeprowadzający czynności są zobowiązani do okazania osobie, u której przeszukanie ma być przeprowadzone stosownego postanowienie w tej sprawie. W wyjątkowych sytuacjach niecierpiących zwłoki przeszukanie może zostać przeprowadzone bez okazania postanowienia w jego przedmiocie. Wówczas osoba przeprowadzająca czynności musi okazać upoważnienie kierownika swojej jednostki organizacyjnej (np. komendanta komisariatu) lub swoją legitymację służbową, a także bezzwłocznie wystąpić do prokuratora lub sądu o zatwierdzenie przeszukania. Osoba u której przeprowadzono przeszukanie może zażądać, aby w terminie 7 dni dostarczono również jej sądowe zatwierdzenie przeszukania.

W porze dziennej

Co do zasady przeszukanie powinno być przeprowadzone w porze dziennej (tzn. od 6 rano do 22), ale gdy zostanie rozpoczęte, to może być kontynuowane także mimo nastania pory nocnej. W sytuacjach niecierpiących zwłoki można jednak dokonać przeszukania nocą. Przy przeszukaniu osoby lub odzieży należy w miarę możliwości wyznaczyć do tej czynności osoby o tej samej płci co osoba podlegająca przeszukaniu.

Zobacz także: Czy można przeprowadzić przeszukanie w nocy?

Osoby uczestniczące

Przed rozpoczęciem czynności osoba, u której będzie przeprowadzone przeszukanie powinna zostać poinformowana o jego celu, a także wezwana do wydania poszukiwanych rzeczy. Osoba ta ma prawo być obecną przy wszystkich podejmowanych czynnościach przeszukania, a także, jeśli nie utrudnia to procedury, może wskazać jedną dodatkową osobę, która może jej towarzyszyć.

Zatrzymanie rzeczy

W trakcie prowadzenia przeszukania może dojść do zatrzymania rzeczy, stanowi ona istotny dowód w sprawie lub może służyć  zabezpieczeniu kar i środków karnych o charakterze majątkowym (np. grzywny). Żądanie zatrzymania rzeczy może wystosować sąd lub prokurator, a w wypadkach niecierpiących zwłoki także policja i inny uprawniony organ. Kiedy posiadacz rzeczy sprzeciwia się dobrowolnemu wydaniu rzeczy, może dojść do jej odebrania siłą. Zajęciu podlegają także rzeczy, których posiadanie jest prawnie zabronione – zostają przekazane właściwemu urzędowi lub instytucji i ich posiadanie podlega sankcji tych organów.  Osobom zainteresowanym wydawane jest również pokwitowanie jakie rzeczy i przez kogo zostały zatrzymane. Zajęte rzeczy zwraca się właścicielowi bezzwłocznie, kiedy tylko okaże się, że są zbędne w dalszym prowadzeniu sprawy.

Zażalenie

Osobom, których prawa zostały naruszone w skutek prowadzenia przeszukania przysługuje zażalenie na postanowienie o przeszukaniu, a także na wszystkie czynności podejmowane w jego ramach. Składa się je do sądu rejonowego właściwego dla obszaru, w którym toczy się postępowanie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o przeszukaniu. Należy jednak podkreślić, że samo złożenie zażalenia nie wstrzymuje jeszcze wykonania postanowienia o przeszukaniu. Dopiero sąd rozpatrzy zasadność zażalenia i, gdy uzna to za odpowiednie, może wstrzymać jego wykonanie. Odmowa wstrzymania wykonania postanowienia nie podlega jednak uzasadnieniu.

Zobacz także serwis: Sprawy karne

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    28 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Obostrzenia na październik 2021 r.

    Obostrzenia na październik 2021 r. zawarto w nowym rozporządzeniu Rady Ministrów. Aktualne obostrzenia mają zostać przedłużone do 31 października.

    Emerytury groszowe z ZUS wciąż problemem

    Emerytury groszowe z ZUS stanowią coraz częstszy problem. Czy planowane są zmiany dotyczące świadczeń niższych niż minimalne?

    Oszczędzamy mniej, ale regularnie [BADANIE]

    Z danych zebranych przez Intrum wynika, iż 80 procent konsumentów stara się oszczędzać każdego miesiąca. Czy to pozytywny skutek pandemii?

    Reklamacja po wakacjach - jak i kiedy?

    Reklamacja po wakacjach może dotyczyć np. usługi turystycznej, opóźnionego lotu czy noclegu. W jakim terminie należy ją wysłać?

    400 plus na dziecko w żłobku w 2022 r.

    400 plus na dziecko w żłobku w 2022 r.? Podpowiadamy dla kogo przewidziano nowy rodzaj wsparcia.

    Oszustwo "na 14. emeryturę" - co robić?

    Oszustwo "na 14. emeryturę? ZUS przestrzega przed osobami, które oferują pomoc przy wypełnieniu wniosku o świadczenie.

    Zasada niezmienności składu orzekającego - zmiany w k.p.k.

    Zasada niezmienności składu orzekającego sprawia, że zmiana sędziego oznacza przymus prowadzenia procesu od początku – co nikomu nie służy. Jest jednak szansa na poprawę sytuacji.

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. - zmiany

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. będzie możliwy tylko na podstawie ważnego paszportu. Są jednak wyjątki. Jakie?

    Ochrona konsumenta - przepisy uzupełniające weszły w życie

    Przepisy uzupełniające ochronę konsumentów weszły w życie. Zmiany dotyczą m.in. postępowania nakazowego z weksla czy wnoszenia pism do sądu.

    Noc spisowa - GUS wydłuża godziny pracy 25 września

    Noc spisowa zostanie zorganizowana przez GUS w sobotę 25 września. Jak i gdzie będzie można się spisać?

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował kalkulator, dzięki któremu można sprawdzić o ile orientacyjnie wzrośnie rata kredytu, gdy zmieni się jego oprocentowanie. Jak skorzystać z kalkulatora?

    Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

    Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.