Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Senacki projekt nowelizacji Kodeksu postępowania karnego

mec. Jacek Jaruchowski
Chałas i Wspólnicy
Kancelaria Prawna
Senacki projekt nowelizacji Kodeksu postępowania karnego
Senacki projekt nowelizacji Kodeksu postępowania karnego
Shutterstock
Senacki projekt nowelizacji Kodeksu postępowania karnego dopuszcza w szczególnym przypadku wydłużenie terminu do wniesienia apelacji.

Zmiana w kpk - senacki projekt zmiany w ustawie

W dniu 28 kwietnia 2022 roku Senat RP podjął uchwałę o przekazaniu do Sejmu projektu ustawy o zmianie kodeksu postępowania karnego. Proponowana przez Senat zmiana regulacji ustawowej choć jest skromna, to ma zasadnicze znaczenie dla apelacji wnoszonych w sprawach karnych. Obecne uregulowanie procedury karnej, w odróżnieniu do procedury cywilnej, przewiduje tylko jeden termin do wniesienia apelacji w sprawie karnej, który zgodnie z art. 445 § 1 k.p.k. wynosi 14 dni i biegnie od dnia doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Proponowana przez Senat zmiana dopuszcza – w szczególnym przypadku – wydłużenie tego terminu do 30 dni. Owym szczególnym przypadkiem ma być sytuacja, w której na podstawie art. 423 § 1 k.p.k. w przypadku sprawy zawiłej lub z innej ważnej przyczyny prezes sądu może przedłużyć termin sporządzenia uzasadnienia wyroku.

Senacka propozycja dotyka kwestii zasadniczej z punktu widzenia zapewnienia oskarżonemu prawa od obrony, które stanowi fundamentalną gwarancję procesową wynikającą nie tylko z art. 6 k.p.k., ale przede wszystkim z art. 42 ust. 2 Konstytucji RP. Możliwość wniesienia apelacji stanowi także gwarancję prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu dwuinstancyjnym, która wynika z art. 78 Konstytucji RP.

Dłuższy termin do wniesienia apelacji?

Propozycja zmian w ustawie dotyczy wydłużenia terminu do wniesienia apelacji w sytuacji, kiedy podlegający wyrok dotyczy sprawy zawiłej lub gdy z innej ważnej przyczyny wydłużeniu uległ 14-dniowy termin na sporządzenie uzasadnienia od wyroku. Co do zasady, jak wynika z art. 423 § 1 k.p.k., sędzia ma 14 dni na sporządzenie uzasadnienia wyroku w rozpoznawanej przez siebie sprawie. Z przyczyn oczywistych nie zawsze jest możliwym sporządzenie takiego uzasadnienia w tym termie, bowiem do sądów karnych wpływają sprawy o różnym stopniu skomplikowania, ale też o różnej obszerności. Sytuacje związane z obu tymi kwestiami mogą stać się podstawą do przedłużenia sędziemu referentowi terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku. Zawiłość sprawy może wynikać z kilku przyczyn, takich jak skomplikowana materia będąca przedmiotem zrzutu (np. w sprawach związanych z przestępstwami giełdowymi czy finansowymi), wielość sprawców lub zarzutów, rozbieżność opinii biegłych lub zespołów biegłych czy nawet instytutów naukowych, ale także z uwagi na konieczność powoływania biegłych kilku specjalności (np. z zakresu medycyny sądowej, ortopedii, traumatologii, psychiatrii i psychologii w jednej sprawie). Każda taka okoliczność wpływa oczywiście negatywnie na „łatwość” sporządzenia uzasadnienia wyroku. Niezależnie od tego niejednokrotnie sprawy rozpoznawane przez sądy karne liczą kilkanaście czy nawet kilkaset tomów (wyjątkowo nawet kilkanaście tysięcy tomów, jak w słynnej sprawie Amber Gold). W takich przypadkach nie ulega wątpliwości, że termin do sporządzenia uzasadnienia wyroku powinien zostać sędziemu referentowi wydłużony. Niezależnie jednak od takiego przedłużenia do sporządzenia uzasadnienia wyroku, nie ulega – na tle obecnego stanu prawnego – wydłużeniu termin do wniesienia apelacji od wyroku przez obrońcę, oskarżyciela publicznego czy oskarżyciela posiłkowego. Słusznie zatem Senat RP dostrzegł konieczność dokonania korekty przepisów, zwłaszcza że im większy stopień skomplikowania czy też obszerności sprawy, tym dłuższe i bardziej szczegółowe jest uzasadnienia sądu.

Na tle obecnie obowiązujących przepisów (art. 445 § 1 k.p.k.), niezależnie od stopnia zawiłości sprawy czy też jej obszerności oraz niezależnie od czasu, jakie sędzia referent poświęcił na sporządzenie uzasadnienia wyroku, apelacja musi zostać sporządzona i wniesiona w terminie 14 dni od doręczenia uzasadnienia wyroku. Z punktu widzenia gwarancji procesowych oskarżonego termin ten – w konkretnych przypadkach – może być zbyt krótki i prowadzić do naruszenia prawa oskarżonego do obrony. Prawidłowe wywiedzenie apelacji w sprawie karnej nie może sprowadzać się do pobieżnej oceny wyroku tylko poprzez pryzmat wymierzonej oskarżonemu kary, lecz musi w sposób precyzyjny wskazywać wszelkie uchybienia sądu I instancji, jakich ten się dopuścił wydając wyrok. Wymaga to w szczególności skrupulatnej analizy poczynionej przez sąd oceny dowodów, zwłaszcza w zakresie oceny zeznań świadków, ale i ocen np. rozbieżnych opinii biegłych, skonfrontowania tez podniesionych przez sąd z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, wskazania nieścisłości czy też wadliwości ocen poczynionych przez sąd I instancji. W przypadku uzasadnienia liczącego kilkaset stron jego pełna i poprawna analiza w ustawowym, 14-dniowym terminie jest utrudniona (o ile nie niemożliwa), co w konsekwencji może wpłynąć na treść apelacji, rzutując tym samym na faktyczną realizację prawa oskarżonego do obrony.

Niewątpliwie zatem senacka propozycja, będąca konsekwencją stanowiska Rzecznika Praw Obywatelskich, powinna zostać oceniona pozytywnie i należy mieć nadzieję, że spotka się ona z dalszą akceptacją w toku procesu legislacyjnego (obecnie projekt Senatu przekazany został, celem wydania opinii przez Biuro Legislacyjne i Biuro Analiz Sejmowych). Wydłużenie terminu do wniesienia apelacji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wpłynie na pełniejsze zagwarantowanie realizacji prawa oskarżonego do obrony, podnosząc także tym samym zaufanie obywateli do wymiaru sprawiedliwości. Zasada szybkości postępowania, oczywista w postępowaniach karnych z uwagi na ciężar gatunkowy rozpoznawanych spraw, nie może znaleźć prymatu na zasadą rzetelności postępowania oraz prawa oskarżonego do obrony. Równocześnie wydłużenie terminu do wniesienia apelacji w niektórych tylko sprawach karnych nie wpłynie zasadniczo na długość trwania tych postępowań, zwłaszcza że w sprawach zawiłych i wielotomowych postępowanie takie trwające lata nie dozna żadnego uszczerbku w przypadku wydłużenia terminu do wniesienia apelacji o 14 dni.

Na marginesie wskazać przy tym trzeba, że w postępowaniu cywilnym, w którym jednak rozpoznawane są sprawy o innym ciężarze gatunkowym, w przypadku wydłużenia terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku (art. 329 § 4 k.p.c.), termin do wniesienia apelacji ulega przedłużeniu z dwóch do trzech tygodni (art. 369 § 11 k.p.c.), z uwagi na co tym bardziej nic nie stoi na przeszkodzie, by doszło także do wydłużenia terminu do wniesienia apelacji karnej w niektórych sprawach.

Autor: mec. Jacek Jaruchowski

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Jakie wnioski i oświadczenia należy składać pracodawcy lub zleceniodawcy w związku z wprowadzeniem Polskiego Ładu (PDF)
Jakie wnioski i oświadczenia należy składać pracodawcy lub zleceniodawcy w związku z wprowadzeniem Polskiego Ładu (PDF)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Przemoc domowa - MS zapowiada nowe przepisy
    Ministerstwo sprawiedliwości proponuje kolejne narzędzia, mające przeciwdziałać przemocy domowej. Na jakim etapie jest projekt?
    Wakacje kredytowe tylko dla osób zaspokajających własne potrzeby mieszkaniowe
    Wakacje kredytowe mają być dostępne dla osób posiadających kredyt hipoteczny w złotówkach, które sfinansowały nim zakup nieruchomości na cele mieszkaniowe. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy mającej je wprowadzić do polskiego systemu prawa. Jakie założenia przyjął projektodawca?
    Kredyt bez wkładu własnego – nowe limity ceny m2
    Kredyt bez wkładu własnego niesie za sobą ograniczenia, np. limity cen metra kwadratowego kupowane mieszkania. Portal GetHome.pl sprawdził, jak duża jest obecnie w największych miastach oferta mieszkań do kupienia za taki kredyt.
    Emerytura rolnicza a działalność gospodarcza - zmiany
    Rolnik na emeryturze nie będzie musiał zaprzestawać prowadzenia działalności rolniczej, by otrzymać świadczenie w pełnej wysokości. Takie zmiany zakłada nowelizacja ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
    Wypłaty czternastych emerytur ruszą w sierpniu
    Wypłaty czternastych emerytur ruszą w sierpniu, seniorzy nie będą musieli składać żadnych wniosków. Szacujemy, że uprawnionych do świadczenia jest około 9 mln osób – poinformowała we wtorek w Świerczach (woj. mazowieckie) minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.
    Premier: rozważamy przedłużenie tarczy antyinflacyjnej 2.0. w całości lub części
    Premier zapowiada przedłużenie tarczy antyinflacyjnej 2.0. - rząd rozważa możliwość przedłużenia obowiązującej do końca lipca tego roku tarczy antyinflacyjnej w całości lub części - powiedział we wtorek podczas konferencji prasowej premier Mateusz Morawiecki.
    Oznaczenie treści reklamowych przez influencerów - UOKiK opracowuje zasady
    Oznaczenie treści reklamowych przez influencerów jest problemem związanym z intensywnie rozwijającym się rynkiem mediów społecznościowych i brakiem transparentnych zasad. Dlatego Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów kończy przygotowania nad zbiorem zasad związanych z treściami sponsorowanymi. Jakie to będą zasady?
    Wniosek o „żłobkowe” do 31 maja 2022 r. - czy warto złożyć?
    31 maja 2022 r. upływa ważny termin dla rodziców wnioskujących o tzw. świadczenie żłobkowe. Czy warto się spieszyć?
    Bilet z drugiej ręki - jak uniknąć problemów?
    O czym pamiętać kupując bilet z drugiej ręki? Na jakie przepisy dotyczące odsprzedaży biletów warto zwrócić uwagę?
    Kredyt sędziego a sprawa "frankowa" - uchwała SN
    Sędzia, który zawarł z bankiem będącym stroną postępowania umowę kredytu frankowego nie jest z tej przyczyny wyłączony z mocy ustawy ze sprawy dotyczącej roszczeń wynikających z umowy zawartej przez ten bank z innym podmiotem - wynika z uchwały Sądu Najwyższego.
    Koniec stanu epidemii w Polsce od poniedziałku 16 maja
    Koniec stanu epidemii w Polsce następuje z dniem 16 maja. Zostaje zastąpiony stanem zagrożenia epidemicznego - wynika z rozporządzenie ministra zdrowia w tej sprawie opublikowano w Dzienniku Ustaw. Co się zmienia?
    Krajowy Plan Odbudowy. Ustawa o SN wypełnia kamienie milowe uzgodnione z KE
    KPO dla Polski. Czekamy na formalną akceptację kolegium unijnych komisarzy, to jest kwestia kilku, kilkunastu dni - powiedział rzecznik rządu Piotr Müller pytany o Krajowy Plan Odbudowy. Podkreślił, że projekt dotyczący likwidacji Izby Dyscyplinarnej SN wypełnia kamienie milowe uzgodnione z KE.
    Zmiany w Polskim Ładzie od lipca 2022 - wątpliwości konstytucyjne wobec ustawy
    Zmiany w Polskim Ładzie. Koalicja Obywatelska wstrzymała się w Sejmie od głosu w głosowaniu nad nowelą ustawy, która obniża dolną stawkę PIT z 17 na 12 procent, bo nie zostały przyjęte poprawki zgłoszone przez nasz klub - mówi poseł Jarosław Urbaniak. Jak ponadto ocenił, nowela ustawa może być sprzeczna z konstytucją.
    MS: sądy znacznie przyspieszyły
    Średni czas postępowań w 2022 r. skrócił się o prawie dwa miesiące - informuje Ministerstwo Sprawiedliwości. Co wpływa na przyspieszenie pracy sądów?
    Dodatkowy termin na pierwsze przesłanie prądu z OZE do sieci [Sejm]
    Sejm uchwalił nowelizację ustawy Prawo ochrony środowiska z poprawką, która wydłuża do 16 lipca 2024 r. termin pierwszego wprowadzenia energii do sieci przez nowych wytwórców prądu z OZE.
    Frankowicze - SN uwzględnił skargi nadzwyczajne Prokuratora Generalnego
    Sąd Najwyższy uwzględnił 2 z 15 dotychczas skierowanych przez Prokuratora Generalnego skarg nadzwyczajnych w obronie frankowiczów i uchylił w całości zaskarżone nakazy zapłaty Sądu Okręgowego w Białymstoku oraz Sądu Okręgowego we Wrocławiu.
    KE proponuje nowe przepisy chroniące dzieci przed wykorzystaniem seksualnym
    Komisja Europejska uważa, że obecny system oparty na dobrowolnym wykrywaniu i zgłaszaniu takich przypadków przez przedsiębiorstwa okazał się niewystarczający, aby zapewnić dzieciom dostateczną ochronę.
    Pandemia już nie chroni przed eksmisją - powrót eksmisji lokatorów
    Od kiedy obowiązuje zniesienie zakazu eksmisji? Co to oznacza dla właścicieli i lokatorów? Jakie są najczęstsze powody postępowania eksmisyjnego?
    Wadliwie zwołane zebranie wspólnoty mieszkaniowej. Czy uchwała jest ważna?
    Orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że błędy w zakresie zwołania i przeprowadzenia zebrania wspólnoty mieszkaniowej są istotne, jeśli miały one wpływ na wynik głosowania oraz przyjęte uchwały. Osoba zainteresowana podważeniem uchwał powinna np. wykazać, że wadliwe zwołanie zebrania wspólnoty miało związek z wynikiem późniejszego głosowania. Trzeba pamiętać, że oprócz uchylenia uchwały na podstawie art. 25 ustawy o własności lokali, możliwe jest też złożenie pozwu o stwierdzenie nieważności uchwały (z wykorzystaniem art. 189 kodeksu postępowania cywilnego).
    Makijaż permanentny lub tatuaż z odpowiednim tuszem - radzi GIS
    Główny Inspektorat Sanitarny przypomina, iż wymagania dla tuszy do tatuażu i makijażu permanentnego zostały określone w rozporządzeniu Komisji Europejskiej.
    Kiedy 14. emerytura w 2022 r.?
    Kiedy zostanie wypłacona 14. emerytura w 2022 r.? Kto otrzyma świadczenie? Zasady dotyczące przyznawania czternastek emerytom i rencistom zawiera projekt wpisany do wykazu prac legislacyjnych rządu.
    Kiedy obywatel Ukrainy powinien zgłosić w ZUS wyjazd z Polski?
    Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina o ważnych zasadach dotyczących obywateli Ukrainy, którzy otrzymają wsparcie w ramach programów 500+ i rodzinnego kapitału opiekuńczego.
    Taksa notarialna
    Taksa notarialna to opłata pieniężna, którą notariusz pobiera za dokonanie czynności notarialnej.
    Skala podatkowa
    Skala podatkowa w ogólnym znaczeniu, to rodzaj zapisanego w przepisach podatkowych wzoru matematycznego, który wskazuje sposób obliczenia podatku. Ze skalą podatkową w przepisach podatkowych mamy do czynienia z reguły wtedy, gdy różne stawki podatku dotyczą określonych przedziałów wartości podstawy opodatkowania (np. dochodu). Ze skalą podatkową nierozerwalnie wiąże się też pojęcie „progów podatkowych”, a także pojęcie "kwoty wolnej (od podatku)". W polskich przepisach podatkowych mamy skalę podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych (skala podatkowa PIT) oraz skale podatkowe w podatku od spadków i darowizn.
    Spadek po osobie żyjącej - czy to możliwe?
    Ministerstwo sprawiedliwości proponuje uchylenie jednego z przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Czy u notariusza będzie można złożyć oświadczenie o przyjęciu spadku po osobie żyjącej?