Czym jest informatyka śledcza?

Informatyka śledcza służy poszukiwaniu, zabezpieczaniu oraz analizie danych elektronicznych, czyli innymi słowy – dowodów elektronicznych. Jest ona wykorzystywana przez organy ścigania w walce z przestępczością, w szczególności zaś przestępstw popełnianych w internecie oraz za pomocą komputera.

Eksperci z informatyki śledczej potrafią m.in:

• pozyskiwać dane skasowane z komputera;

• pozyskiwać dane “ukryte” w komputerze;

• analizować dokładnie pracę komputera oraz systemu komputerowego (czyli ustalać wszystkie czynności podejmowane na danym komputerze – krok po kroku);

• pozyskiwać dane z zniszczonych nośników (połamane dyski twarde, utopione lub nadpalone komputery, komórki etc.);

• odzyskiwać skasowane e-maila oraz smsy (w tym odtwarzać ich treść);

• ustalać historię korzystania z internetu przez użytkownika komputera (np. w celu ustalenia czy korzystał on z stron z treścią pedofilską);

• poddawać analizie programy komputerowe zainstalowane na danym komputerze (np. czy dany program ma ważną licencję, ustalanie czemu dokładnie służy);

• analizować poziom zabezpieczenia komputerowego w celu ustalenia czy do komputera nie “włamał się” nikt z zewnątrz, a jeśli to zrobił to jakie podjął działania na “przejętym komputerze”.

Zobacz serwis: Sprawy karne

Wskazane umiejętności informatyczne są potencjalnie bardzo przydatne dla organów ścigania. Należy podkreślić, iż zadania z zakresu informatyki śledczej powinni wykonywać biegli w tej dziedzinie (posiadający odpowiednie formalne kwalifikacje ku temu). Biegłych taki wykonuje swoją pracę wyłącznie na podstawie postanowienia sądu lub prokuratora o powołaniu biegłego.

Należy dodać, że wyjątkowo część czynności związanych z dowodami elektronicznymi może przeprowadzić policyjny specjalista w tym zakresie (np. zabezpieczenie dowodów, utworzenie kopii dowodów etc.), ale nigdy nie będzie on władny sporządzić opinii w charakterze biegłego, czy też sporządzić wiążącej organy ścigania analizy zawierającej wiedzę specjalną. Wynika to z faktu, iż Kodeks postępowania karnego jako jedyną osobę z wiedzą specjalistyczną uznaje biegłego. 

Należy podkreślić, iż praca biegłego bez  uprzednio wydanego postanowienia o jego dopuszczeniu może mieć co najwyżej charakter dowodu tzw. prywatnego, który w istocie nie jest dowodem w procesie karnym a może służyć jedynie jako pewna informacja, czy też wskazówka dla sądu lub organów ścigania.

 Przykład:  Jeżeli pokrzywdzona firma dostarczy raport prywatnego biegłego z informatyki śledczej, który dowodzi że dana osoba wykradała z firmy poufne informacje oraz dokonywała włamań do sieci komputerowych firmy, prokurator chcąc formalnie pozyskać tę wiedzę – będzie musiał powołać innego biegłego z tej dziedziny na mocy postanowienia o powołaniu biegłego I zalecić mu dokonanie stosownych ustaleń.