Kategorie

Odpowiedzialność za wypadek komunikacyjny

Adwokat Michał Jaszewski
Sprawca wypadku odpowiada karnie za jego spowodowanie.
Sprawca wypadku odpowiada karnie za jego spowodowanie.
Odpowiedzialność za wypadek komunikacyjny przewiduje artykuł 177 Kodeksu karnego. Przepis ten chroni bezpieczeństwo w komunikacji, a także najbardziej fundamentalne wartości jakimi są zdrowie i życie człowieka.

Odpowiedzialność sprawcy

Przestępstwo to należy do tzw. przestępstw powszechnych, co oznacza, iż odpowiadać za to przestępstwo może każdy uczestnik ruchu drogowego, wodnego, powietrznego, do którego adresowane są zasady bezpieczeństwa obowiązującego w danej dziedzinie ruchu.

W konsekwencji odpowiadać karnie, z tego artykułu może nie tylko prowadzący pojazd mechaniczny, ale także pieszy, woźnica, osoba prowadząca kolumnę pieszych.
Przestępstwo to można popełnić zarówno przez działanie, jak i zaniechanie, a więc przez powstrzymywanie się od wykonania nakazanej przez zasady bezpieczeństwa w ruchu czynności.

Czyn ten ma charakter skutkowy i w zależności od skutków zdarzenia rozróżnia się wypadek tzw. zwykły, zwany też średnim oraz wypadek ciężki.

Typy wypadków i ich skutki

Z pierwszym typem wypadku mamy do czynienia, jeżeli jego skutkiem jest uszczerbek na zdrowiu innej osoby polegający na naruszeniu czynności organizmu lub rozstrój zdrowia przez okres przekraczający 7 dni .

Drugi rodzaj wypadku przewidywany przez paragraf 2 powołanego artykułu zachodzi wtedy gdy jego skutkiem jest śmierć człowieka albo ciężki uszczerbek na zdrowiu innej osoby.

Chodzi tu o sytuację gdy na skutek wypadku pokrzywdzony zastanie pozbawiony wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia, czy też dozna innego trwałego kalectwa, ciężkiej nieuleczalnej choroby realnie zagrażającej życiu, trwałej choroby psychicznej, całkowitej niezdolności do pracy w zawodzie, istotnego zeszpecenia lub zniekształcenia ciała.

W tym miejscu należy podkreślić, iż przypadku wypadku zwykłego, jeżeli osobą pokrzywdzoną, która odniosła obrażenia ciała jest osoba bliska sprawcy ( żona, mąż, syn, córka, ojciec dziadek , rodzeństwo, powinowaty, konkubent), wówczas ściganie może nastąpić jedynie na jej wniosek. W praktyce oznacza to, że wszczęte postępowanie należy umorzyć, bowiem bez złożenia wniosku postępowanie nie może się toczyć.

Sytuacja ta nie ma zastosowania do wypadku ciężkiego, gdzie organy ścigania zobowiązanie są do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania z urzędu, bez względu na wniosek pokrzywdzonego.

Zobacz: Charakterystyka wykroczeń

Szkoda w mieniu

Wartą uwagi jest także kwestia, iż dla odpowiedzialności za wypadek komunikacyjny z artykułu 177 kodeksu karnego nie ma znaczenia spowodowanie szkody w mieniu nie należącym do sprawcy. Kwestia ta została wyeliminowana z opisu tego czynu przez twórców nowego kodeksu, który obowiązuje do dnia 1 września 1998 roku. Ustawodawca uznał bowiem, iż definiowanie poważnej szkody w mieniu stanowi dla sądów trudności interpretacyjne, zaś konflikty wynikające na tym tle mogą być rozwiązywane na innej drodze, tj. przez obowiązkowe ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej użytkowników pojazdów mechanicznych.

Jeżeli, zatem w wyniku naruszenia zasad bezpieczeństwa dojdzie do wypadku, którego skutki mają jedynie charakter materialny, wynikający z uszkodzenia pojazdu zdarzenie to kwalifikowane jest jako wykroczenie (kolizja) z artykułu 86 kodeksu wykroczeń. Podobnie zakwalifikowane zostanie zdarzenie w wyniku, którego osoba doznaje obrażeń ciała naruszających czynności organizmu na okres poniżej 7 dni.

Wypadek umyślny bądź nieumyślny

Prócz opisanych powyżej skutków wypadków, podstawą do przypisania odpowiedzialności z artykułu 177 kodeksu karnego jest uznanie, iż sprawca naruszył umyślnie lub też nieumyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym ujęte w odpowiednich przepisach, które określają sposób korzystania z danej dziedziny ruchu. W szczególności chodzi o reguły zawarte w przepisach określających porządek poruszania się na szlakach komunikacyjnych i zachowanie się w typowych dla ruchu sytuacjach lub o reguły wyrażone przez przyjęte oznakowanie, oświetlenie i sygnalizację.

Najważniejsze zasady ruchu drogowego

Należy pamiętać że do najistotniejszych zasad ujętych w przepisach ruchu drogowego należą zasady wyprzedzania, wymijania, omijania, przechodzenia przez pieszych na druga stronę ulicy, czy też zasada ograniczonego zaufania oraz zachowania bezpiecznej prędkości. W odniesieniu do tej ostatniej zasady warto przypomnieć, iż bezpieczna prędkość to taka, która pozwala na panowanie nad pojazdem i zatrzymanie się przed ewentualną przeszkodą, z którą zawsze należy się liczyć uwzględniając stan drogi, warunki atmosferyczne, sprawność pojazdu i szereg innych okoliczności.

Bezpiecznej prędkości nie należy jednocześnie utożsamiać z prędkością administracyjnie dopuszczalną na danym terenie. Może się bowiem okazać, iż w konkretnych warunkach drogowych nie była to prędkość bezpieczna i wówczas możemy ponieść odpowiedzialność za spowodowanie wypadku drogowego.

Przypisanie odpowiedzialności za spowodowanie wypadku

Aby przypisać uczestnikowi ruchu odpowiedzialność za spowodowanie wypadku komunikacyjnego konieczne jest zaistnienie dwóch elementów jednocześnie, tj. ustalenie, iż sprawca naruszył konkretną zasadę bezpieczeństwa w ruchu oraz spowodował określone skutki, w postaci obrażeń ciała. Przy czym pomiędzy naruszeniem zasad bezpieczeństwa, a powstałym skutkiem musi zaistnieć tzw. związek przyczynowy. Jednocześnie zauważyć należy, iż sam fakt że uczestnik ruchu naruszył obowiązująca regułę ostrożności nie wystarczy do przypisania mu odpowiedzialności spowodowania wypadku, jeżeli nie zostanie ustalone, że wypadek jest następstwem naruszenia tej reguły, a nie wynika z innej przyczyny, np. nagłego wtargnięcia przez pieszego na jezdnię tuż przed nadjeżdżającym pojazdem.

Orzecznictwo sądu

Bogata praktyka sądowa pokazuje, iż sprawy dotyczące wypadków komunikacyjnych, z pozoru proste dostarczają sądom wiele trudności interpretacyjnych i powodują konieczność powoływania biegłych z zakresu ruchu drogowego, którzy wypowiadają się o prawidłowości zachowania poszczególnych uczestników ruchu.

Zobacz serwis: Wykroczenia

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    28 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytury groszowe z ZUS wciąż problemem

    Emerytury groszowe z ZUS stanowią coraz częstszy problem. Czy planowane są zmiany dotyczące świadczeń niższych niż minimalne?

    Oszczędzamy mniej, ale regularnie [BADANIE]

    Z danych zebranych przez Intrum wynika, iż 80 procent konsumentów stara się oszczędzać każdego miesiąca. Czy to pozytywny skutek pandemii?

    Reklamacja po wakacjach - jak i kiedy?

    Reklamacja po wakacjach może dotyczyć np. usługi turystycznej, opóźnionego lotu czy noclegu. W jakim terminie należy ją wysłać?

    400 plus na dziecko w żłobku w 2022 r.

    400 plus na dziecko w żłobku w 2022 r.? Podpowiadamy dla kogo przewidziano nowy rodzaj wsparcia.

    Oszustwo "na 14. emeryturę" - co robić?

    Oszustwo "na 14. emeryturę? ZUS przestrzega przed osobami, które oferują pomoc przy wypełnieniu wniosku o świadczenie.

    Zasada niezmienności składu orzekającego - zmiany w k.p.k.

    Zasada niezmienności składu orzekającego sprawia, że zmiana sędziego oznacza przymus prowadzenia procesu od początku – co nikomu nie służy. Jest jednak szansa na poprawę sytuacji.

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. - zmiany

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. będzie możliwy tylko na podstawie ważnego paszportu. Są jednak wyjątki. Jakie?

    Ochrona konsumenta - przepisy uzupełniające weszły w życie

    Przepisy uzupełniające ochronę konsumentów weszły w życie. Zmiany dotyczą m.in. postępowania nakazowego z weksla czy wnoszenia pism do sądu.

    Noc spisowa - GUS wydłuża godziny pracy 25 września

    Noc spisowa zostanie zorganizowana przez GUS w sobotę 25 września. Jak i gdzie będzie można się spisać?

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował kalkulator, dzięki któremu można sprawdzić o ile orientacyjnie wzrośnie rata kredytu, gdy zmieni się jego oprocentowanie. Jak skorzystać z kalkulatora?

    Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

    Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.