Kategorie

Jakie są skutki zatarcia skazania?

Osoba, wobec której nastąpiło zatarcie skazania może w świetle prawa legalnie podawać się za osobę niekaraną.
Osoba, wobec której nastąpiło zatarcie skazania może w świetle prawa legalnie podawać się za osobę niekaraną.
Zgodnie z treścią przepisu art. 106 Kodeksu karnego, z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe, zaś wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych. Oznacza to przyjęcie przez ustawodawcę fikcji prawnej jakoby dana osoba nie była nigdy karana i związany z tym zakaz powoływania się przez inne podmioty na fakt tego skazania. Zatarcie skazania nie może jednak nastąpić, jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę lub środek karny, dopóki nie wykona on tego środka karnego, jego wykonanie nie zostanie mu darowane albo nastąpi przedawnieniem jego wykonania (nie dotyczy to obowiązku naprawienia szkody).

Na tle przytoczonego brzmienia przepisu art. 106 Kodeksu karnego, powstaje pytanie o to, na jakie płaszczyzny życia rozciąga się to domniemanie i czy dotyczy ono również świadomości społecznej – ocen moralnych i etycznych danej osoby.

Należy w pierwszej kolejności wskazać, że fikcja prawna zatarcia skazania powoduje wielopłaszczyznowe skutki nie tylko w zakresie prawa karnego procesowego i materialnego, ale także w sprawach administracyjnych czy też pracowniczych.

Po pierwsze, należy wskazać, iż osoba, wobec której nastąpiło zatarcie skazania może w świetle prawa legalnie podawać się w różnych dokumentach za osobę niekaraną (zakładając, że było to jej jedyne skazanie). Jeżeli wobec takiej osoby toczy się proces karny nigdy nie może ona zostać uznana za recydywistę, zaś sąd nie ma prawa zaostrzyć wymiaru kary w oparciu o to, iż dana osoba jest przestępcą (iż nie jest to jej pierwszy konflikt z prawem).

Zobacz serwis: Prawo karne wykonawcze

Po drugie, w zakresie spraw pracowniczych niedopuszczalne jest umieszczenie wzmianki o fakcie skazania w wydawanej na podstawie akt osobowych pracownika opinii o pracy (por. Wyrok SN z dnia 17 grudnia 1976 r., I PR 185/76, OSNC 1977 z.8 poz.136) a w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się również, że w razie zatarcia skazania należy usunąć z akt osobowych pracownika (i wydawanej na ich podstawie opinii o pracy) wszelkie dane dotyczące zatartego skazania (por. Wyrok SN z dnia 17 grudnia 1976r., I PR 185 / 76, OSNC 1977 / 81 / 139).

Należy zauważyć, iż wszystkie opisane powyżej skutki zatarcia skazania to skutki prawne. Należy od nich odróżnić skutki społeczne zatarcia skazania. Chodzi o to, że ludzka pamięć i świadomość funkcjonują odmiennie od reguł prawnych i w zakresie czynu przestępczego danej osoby mogą one nie uznawać historii za niebyłej czy nieaktualnej.

Powyższy problem dostrzegł i omówił Sąd Najwyższy, który w uchwale z dnia 27 listopada 1984 r. wskazał wprost, iż zatarcie skazania nie oznacza zmiany oceny sprawcy w sferze etyczno-moralnej, a także nie skutkuje wymazaniem tego skazania ze świadomości społecznej (por. Uchwała SN z dnia 27 listopada 1984 r., III AZP 6/84, OSNC nr 8, 1985, poz. 105).

Należy wskazać, iż wbrew pozorom wskazana pamięć (czy też świadomość) społeczna o czyimś uprzednim skazaniu (nawet zatartym z mocy prawa) oddziałuje na sytuację prawną tej osoby. Chodzi o to, że nie może ona ubiegać się o te rodzaje pracy, które wymagają od kandydata "nieposzlakowanej opinii" takich jak praca celnika, biegłego sądowego, czy też funkcjonariusza policji (por. R. Szymczykiewicz "Odmowa przyjęcia do służby celnej pomimo zatarcia skazania" Monitor Prawa Celnego i Podatkowego nr 7/2010).

Linia orzecznicza sądów administracyjnych dowodzi także, iż osoba uprzednio skazana może mieć problem z uzyskaniem pozwolenia na broń (por. Wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 lipca 2007 r., LEX nr 372103).

Reasumując powyższe ustalenia, należy stwierdzić, iż wbrew obowiązującym zapisom prawa fakt uprzedniej karalności (w tym nawet skazania zatartego) może rzutować na pozycję prawną i społeczną danej osoby. Ujawnia to najwyższą "nieopłacalność" popełniania przestępstw, albowiem (poza aspektem karnoprawnym) takie zdarzenie w życiorysie osoby może raz na zawsze zmienić jego pozycję prawną i społeczną.

Zobacz serwis: Sprawy karne

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    19 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

    Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

    Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

    MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

    Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.