REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Porada Infor.pl

Jakie przepisy stosuje się przy dziedziczeniu gospodarstw rolnych?

Sebastian Wybranowski
Adwokat, specjalista z zakresu prawa cywilnego i rodzinnego
Dziedziczenie gospodarstw rolnych/ Fot. Fotolia
Dziedziczenie gospodarstw rolnych/ Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Zasadniczy wpływ dla możliwości dziedziczenia gospodarstwa rolnego ma data śmierci spadkodawcy ma . Datą graniczną i mającą bardzo duże znaczenie dla tych kwestii jest data 14 lutego 2001 r. Od tej daty nie ma ograniczeń w dziedziczeniu gospodarstwa rolnego.

Można stwierdzić, że o ile śmierć spadkodawcy nastąpiła nie wcześniej niż 14 lutego 2001 r., a spadkodawca nie pozostawił testamentu, to mamy do czynienia z dziedziczeniem ustawowym i każdy ze spadkobierców dziedziczy gospodarstwo rolne zgodnie z przypadającymi mu udziałem.

REKLAMA

Data 14 lutego 2001 r. jest związana z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 31 stycznia 2001 r. sygn. akt: P 4/99 opublikowanego w Dz. U. Nr 11, poz. 91, który wszedł w życie niezwłocznie, albowiem już po 14 dniach od jego ogłoszenia. Ten właśnie wyrok Trybunału Konstytucyjnego uchylił przepisy art 1059; 1060; 1062; 1064 i 1087 Kodeksu Cywilnego uznając je za niezgodne z art. 64 i innymi Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w którym odnoszą się one do spadków otwartych od dnia 14 lutego 2001 r.

Dawniej nie wszyscy mogli dziedziczyć

REKLAMA

W związku z powyższym jak łatwo się domyśleć przed tą graniczną datą było inaczej, a mianowicie nie wszyscy mogli dziedziczyć gospodarstwa rolne. Było to związane z systemem, który w swoich założeniach miał przejęcie jak największej powierzchni na cele gospodarki uspołecznionej, w rzeczywistości niejednokrotnie na powiększenie powierzchni PGR (Państwowe Grunty Rolne).

Zasadniczo art., które bezpośrednio dotyczyły dziedziczenia gospodarstwa rolnego były to art. 1059 i 1060 KC. W brzmieniu pierwotnym (tzn. od wejścia w życie KC – 1 styczeń 1965 r.) z ich treści wynikało, że dzieci spadkodawcy dziedziczą z ustawy gospodarstwo rolne, jeżeli:
1. bezpośrednio przed otwarciem spadku pracowały w tym gospodarstwie nieprzerwanie co najmniej od roku albo;
2. w chwili otwarcia spadku są członkami rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub pracują w gospodarstwie rolnym takiej spółdzielni, albo;
3. w chwili otwarcia spadku bądź prowadzą inne indywidualne gospodarstwo rolne, bądź też pracują w gospodarstwie rolnym swoich rodziców, małżonka lub jego rodziców, albo;
4. w chwili otwarcia spadku bądź są małoletnie, bądź też pobierają naukę zawodu lub uczęszczają do szkół, albo;
5. w chwili otwarcia spadku są trwale niezdolne do pracy.

REKLAMA

Oczywiście mogło się zdarzyć, że żadne z dzieci nie odpowiada warunkom przewidzianym w pkt 1, 2 lub 3. Ustawodawca przewidział wtedy możliwość dziedziczenia gospodarstwa rolnego dla tych spośród tej grupy, które mają kwalifikacje do prowadzenia gospodarstwa rolnego i nie później niż przed upływem 6 miesięcy od daty otwarcia spadku oświadczą w sądzie lub w państwowym biurze notarialnym gotowość prowadzenia gospodarstwa rolnego należącego do spadku.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jak wynika z powyższego nie wszyscy mogli dziedziczyć gospodarstwo rolne, a i do dzisiaj zdarzają się sprawy w których trzeba korzystać właśnie z przepisów jakie obowiązywały w dacie śmierci spadkodawcy i gospodarstwo rolne jest wtedy dziedziczone zgodnie z obowiązującymi w tamtym czasie przepisami. Taki sposób dziedziczenia utrzymał się do zmiany KC jaka weszła w życie 4 listopada 1971 r. Od tej daty nie trzeba było pracować, aż przez rok czasu bezpośrednio przed otwarciem spadku, treść przepisu zliberalizowała to do tego stopnia, że wystarczyło wykazać, że się pracowało (wystarczał w zasadzie jeden dzień pracy bezpośrednio przed śmiercią spadkodawcy) na tym gospodarstwie rolnym. Żadnych innych zmian nie wprowadzono.

Zobacz również: Dziedziczenie gospodarstw rolnych

Kolejna znacząca zmiana dotycząca przedmiotowych przepisów miała miejsce 6 kwietnia 1982 r. Nadal gospodarstwo rolne mogły dziedziczyć spadkobiercy, którzy w chwili otwarcia spadku byli małoletni, pobierali naukę zawodu lub uczęszczali do szkół, a także trwale niezdolne do pracy. Co do pozostałych spadkobierców, aby mogli oni dziedziczyć musieli odpowiadać warunkom wymaganym dla nabycia własności nieruchomości rolnej w drodze przeniesienia własności. Innej możliwości dziedziczenia gospodarstwa rolnego od wejścia w życie tej zmiany nie było.

Zmiana ustawy KC jaka miała miejsce 1 października 1990 r. dała możliwość dziedziczenia gospodarstwa rolnego przez spadkobierców, którzy pracują bezpośrednio przy produkcji rolnej, bądź też mają przygotowanie zawodowe do prowadzenia produkcji rolnej. Zmiana ta była powiewem wolności dającym nadzieję na pozytywne zmiany w systemie prawa w zakresie dziedziczenia gospodarstw rolnych. Oczywiście nadal spadkobiercy małoletni, pobierający naukę zawodu lub uczęszczający do szkół, a także trwale niezdolne do pracy nie byli pozbawieni możliwości dziedziczenia gospodarstwa rolnego. Kolejną zmianą była zmiana związana z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego, o którym pisałem na początku.

Problem istnieje do dziś

Tak pokrótce przedstawia się proces zmian legislacyjnych dotyczących treści przepisów traktujących o problematyce dziedziczenia gospodarstwa rolnego. Jak łatwo zauważyć system gospodarki uspołecznionej nie sprzyjał przejmowaniu gospodarstw rolnych z pokolenia na pokolenie, a miał na celu powiększenie majątku państwowego. Wiele osób z powodu tych przepisów bezpowrotnie utraciło możliwość dziedziczenia gospodarstwa rolnego, albowiem takie były przepisy i w ramach takich przepisów zapadały orzeczenia.. Niewątpliwie jest to problem, który pozostał do dnia dzisiejszego i nadal sprawy są rozpoznawane w oparciu o przepisy minionej epoki w związku z datą śmierci spadkodawcy i to właśnie zależnie od tej daty należy dopasować zmieniające się przepisy z tym problemem związane.

Zobacz również serwis: Spadki

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Waloryzacja: Już za tydzień podwyżka o 227,50 premii stażowych do 2227,50 zł [Monitor Polski Poz. 383]

Premie stażowe są wypłacane przez starostów jako promocja zatrudniania bezrobotnych do 30 roku życia. Od 1 czerwca wzrastają o przeszło 200 zł wzrosną stawki premii stażowych.

35 dni urlopu wypoczynkowego dla każdego. Bez względu na staż pracy i grupę zawodową. Sprawdź, od kiedy.

35 dni urlopu wypoczynkowego dla każdego. Pojawiła się propozycja, żeby każdy mógł odpoczywać dłużej. Bez względu na staż pracy i grupę zawodową. Od kiedy?

Zasiłek pogrzebowy w 2024 roku. Wniosek, kwota, warunki uzyskania. Od kiedy podwyżka do 7000 zł?

W jakich sytuacjach i kto może dostać zasiłek pogrzebowy. Ile wynosi w 2024 roku ten zasiłek? Od kiedy podwyżka zasiłku pogrzebowego do 7000 zł? Jak i gdzie złożyć wniosek?

Zmiany w Kodeksie pracy. Nowelizacja uchwalona przez Sejm dotyczy kilkuset tysięcy pracowników

Sejm uchwalił w czwartek nowelizację Kodeksu pracy, która wdraża dyrektywę UE ws. ochrony pracowników przed działaniem czynników rakotwórczych lub mutagenów. Dyrektywa rozszerza ich wykaz o substancje reprotoksyczne, czyli szkodliwe m.in. dla płodności i funkcji seksualnych.

REKLAMA

Babciowe coraz bliżej. Senat nie wprowadził poprawek, teraz czas na prezydenta. Do wzięcia max. 1900 zł miesięcznie na dziecko

Babciowe przechodzi kolejny etap legislacyjny. Senat nie wprowadził poprawek do ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka "Aktywny rodzic", która zakłada trzy rodzaje świadczeń: "aktywni rodzice w pracy", "aktywnie w żłobku" i "aktywnie w domu". Teraz ustawa trafi do prezydenta.

Renta socjalna 2024

Kto się może ubiegać o rentę socjalną? Jakie warunki trzeba spełnić, aby ją otrzymać? Ile wynosi renta socjalna 2024? 

Bez jakiejkolwiek podwyżki w zasiłkach w 2025 r.? Niskie kwoty: 674 zł, 95 zł, 215,84 zł, 400 zł. Ktoś się tym zajmie? [świadczenia rodzinne]

Są cztery (prawdopodobne) przyczyny braku waloryzacji i podwyżki świadczeń rodzinnych. "Poszkodowani" to: zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego; świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny; zapomogi i świadczenia wypłacane przez gminy; jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka; 5) świadczenie rodzicielskie.

Czy Boże Ciało jest dniem wolnym w Austrii?

W Polsce Boże Ciało należy do dni ustawowo wolnych od pracy. W tym roku wypada 30 maja. A jak jest w Austrii?

REKLAMA

Wakacje składkowe bez poprawek. Jeszcze tylko podpis Prezydenta RP

W dniu 23 maja 2024 r. Senat zaakceptował bez poprawek ustawę wprowadzającą tzw. wakacje składkowe dla przedsiębiorców. Teraz ustawa trafi do Prezydenta RP do podpisu.

Dokarmiasz tu gołębie? Grożą za to drakońskie kary, nawet 50.000 zł

Od 1 sierpnia w Hong Kongu zmienia się prawo. Osoby, które będą dokarmiać dzikie zwierzęta, w tym miejskie gołębie, mogą zostać ukarane grzywną w wysokości 100 000 dolarów hongkońskich (50,5 tys. złotych), i więzieniem na okres roku. 

REKLAMA