Wyrok zaoczny w postępowaniu cywilnym

Niestawiennictwo pozwanego na rozprawę odnosi się do sytuacji zawinionych przez pozwanego. Dotyczy to więc sytuacji gdy pozwany został zawiadomiony w sposób przewidziany przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, a mimo to bez usprawiedliwienia nie stawił się na terminie rozprawy. Pozwany nie bierze udziału wówczas, gdy nie zabiera w ogóle głosu w sprawie, np. nie bierze udziału w przesłuchaniu świadków, nie składa żadnych wniosków ani oświadczeń. Bierna postawa pozwanego musi dotyczyć całego postępowania.

Możliwość wydania wyroku zaocznego nie jest bowiem zastrzeżona tylko do pierwszego terminu posiedzenia sądu.

Zobacz: Kodeks postępowania cywilnego

Wyrok wydany w nieobecności pozwanego nie będzie zaoczny, jeżeli pozwany żądał przeprowadzenia rozprawy w swej nieobecności albo składał już w sprawie wyjaśnienia ustnie lub na piśmie.

Wydanie wyroku zaocznego następuje z urzędu. Sąd nie jest przy tym związany wnioskiem powoda o wydanie wyroku zaocznego. Sąd z urzędu winien zbadać czy po pierwsze zachodzą przesłanki do wydania wyroku (a więc czy droga sądowa jest dopuszczalna i nie zachodzą inne przeszkody procesowe) oraz ustalić czy postawa pozwanego zezwala na przyjęcie jego biernej postawy.

Zobacz: Zgłoszenie nowych dowodów w apelacji cywilnej

W przypadku ustalenia przez Sąd, że zachodzą przesłanki do wydania wyroku zaocznego przyjmuje się za prawdziwe twierdzenie powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Uznanie za prawdziwe twierdzeń powoda odnosi się tylko do okoliczności faktycznych. Nie zwalnia zatem sądu od oceny zasadności żądania opartego na tych twierdzeniach.

Forum: Wyrok zaoczny

Skutek ten jest jednak wyłączony przy wydawaniu wyroków zaocznych w sprawach małżeńskich (art. 431 kpc) oraz w sprawach między rodzicami a dziećmi (art. 458 § 1 kpc). W tego typu sprawach sąd musi przeprowadzić postępowanie dowodowe celem potwierdzenia lub zaprzeczenia okoliczności wskazywanych przez powoda. W tych też sytuacjach wyrok zaoczny może mieć charakter wyroku oddalającego powództwo.

Wyroki zaoczne doręcza się z urzędu obu stronom z pouczeniem o przysługujących im środkach zaskarżenia. Sąd z urzędu nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności.