Kategorie

Kiedy należy się urlop macierzyński ojcu dziecka?

Aleksandra Pajewska
Kiedy należy się urlop macierzyński ojcu dziecka? / fot. Fotolia
Kiedy należy się urlop macierzyński ojcu dziecka? / fot. Fotolia
fot. Fotolia
Urlop macierzyński uregulowany jest w art. 182 kodeksu pracy. Po zmianach zaproponowanych przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej urlop macierzyński będzie przysługiwał także ojcu dziecka. Zgodnie z planami resortu pracy uprawnienia pracownika-ojca do urlopu macierzyńskiego mają być niezależne od praw przysługujących matce.

Zgodnie z projektem zmian w kodeksie pracy, przygotowanym przez resort pracy, także pracownik-ojciec będzie miał prawo do urlopu macierzyńskiego. Nowy paragraf – 1b art. 182 kp ma brzmieć: pracownik, ojciec dziecka, będzie miał prawo do urlopu macierzyńskiego, jeśli jego małżonka umrze, porzuci dziecko lub sama jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Będzie miał prawo do urlopu macierzyńskiego nawet wówczas, gdy matka dziecka nie miała etatu ani żadnego innego tytułu do ubezpieczenia w ZUS.

Zgodnie z treścią nowego przepisu ojcowie zyskają uprawnienie do urlopu macierzyńskiego (także zasiłku macierzyńskiego).

Urlopy ojcowskie 2014

Przesłanki urlopu macierzyńskiego ojca

Pracownik-ojciec będzie uprawniony do skorzystania z urlopu macierzyńskiego wówczas, gdy nie będzie możliwości, by to matka sprawowała opiekę nad nowo narodzonym dzieckiem. Ministerstwo proponuje zamknięty katalog takich sytuacji. Należą do nich: śmierć matki przy porodzie, porzucenie przez nią noworodka oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji. Niezdolność do samodzielnej egzystencji jest orzekana przez lekarzy orzeczników i komisje lekarskie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wskazane organy podejmują decyzję o uznaniu osoby za niezdolną do samodzielnej egzystencji, jeśli stopień naruszenia sprawności organizmu powoduje konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy w zaspakajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Zdaniem sądu okręgowego, wyrażonym w wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygnatura akt III AUa 1890/07, by uznać osobę za niezdolną do samodzielnej egzystencji  należy dokonać całościowej analizy jej schorzeń pod kątem wpływu, jaki mają na umiejętność samodzielnego realizowania podstawowych czynności życiowych. Sąd podkreślą, że do podstawowych czynności życiowych należą zarówno czynności samoobsługi (np. mycie się, ubieranie, samodzielne jedzenie posiłków) jak i inne czynności, bez których nie jest możliwe prowadzenie normalnego życia (np. nabywanie żywności, prace porządkowe wokół siebie).

Urlop ojcowski, rodzicielski, wychowawczy – uprawnienia pracownika ojca

Nowe zasady udzielania urlopów macierzyńskich ojcom

Jeśli w jednej z powyżej wskazanych sytuacji ojciec dziecka czasowo zrezygnuje z pracy zawodowej na rzecz osobistej opieki nad noworodkiem, wówczas może skorzystać z urlopu macierzyńskiego. Warunkiem korzystania z tego pracowniczego uprawnienia urlopowego jest przynależność do systemu ubezpieczeń społecznych. Niema natomiast znaczenia fakt, iż matka dziecka była nieobjęta ubezpieczeniem. Brak etatu (żadnego innego tytułu do ubezpieczenia w ZUS) nie będzie pozbawiał ojca do prawa do urlopu ani zasiłku macierzyńskiego.

Resort dąży do uniezależnienia uprawnień urlopowych pracownika-ojca od prawa matki do urlopu macierzyńskiego.

Pracownicy-ojcowie będą mogli korzystać z uprawnień z tytułu macierzyństwa (urlopu oraz zasiłku macierzyńskiego), gdy ich dzieci urodzą się po wejściu w życie omawianych regulacji. Art. 182 1b zacznie obowiązywać prawdopodobnie na przełomie roku 2014 i 2015.

Urlop macierzyński dla ojca - dotychczas

Zgodnie z obecnie obowiązującym stanem prawnym uprawnienia urlopowe z tytułu ojcostwa uzależnione są praw urlopowych maki dziecka. Zatem urlopu macierzyńskiego można udzielić ojcu wyłącznie w sytuacji, gdy matka dziecka ma prawo do urlopu macierzyńskiego.  Cały urlop macierzyński trwa 20 tygodni. Długość urlopu macierzyńskiego jest zależna od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu. W przypadku jednego dziecka wynosi 20 tygodni, bliźniaków - 31 tygodni, trojaczków - 33 tygodnie, czwórki dzieci - 35 tygodni macierzyńskiego, a piątki i więcej - 37 tygodni. Okres pierwszych 14 tygodni obligatoryjnie przypada matce. Dopiero po ich wykorzystaniu ojciec może pójść na 6 tygodniowe wolne. Rodzice nie mogą przebywać na urlopie macierzyńskim jednocześnie. Urlop przysługuje ojcu, gdy z prawa do niego (dopiero po 14 tygodniach) zrezygnuje matka. Wówczas ojciec podlegający ubezpieczeniu zdrowotnemu na swój wniosek może osobiście zajmować się dzieckiem.

Urlop tacierzyński

Po zmianie wprowadzonej do kodeksu pracy 1 stycznia 2010 roku pracownicy ojcowie mają prawo do urlopu ojcowskiego (tzw. tacierzyńskiego), czyli dwóch tygodni wolnego od pracy wykorzystanych nie późnij niż do czasu ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia. Jest to świadczenie fakultatywne i, co ważne, nieskorelowane z prawami i planami urlopowymi matki.

Zasiłek macierzyński dla ojca w 2015 r.

Podstawa prawna:

Projekt zmian w ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby lub macierzyństwa.

Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636 z późn. zm.).

Wyrok sądu okręgowego z dnia 21 kwietnia 2009 r. (sygn. akt III AUa 1890/07).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    26 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Oszustwo "na 14. emeryturę" - co robić?

    Oszustwo "na 14. emeryturę? ZUS przestrzega przed osobami, które oferują pomoc przy wypełnieniu wniosku o świadczenie.

    Zasada niezmienności składu orzekającego - zmiany w k.p.k.

    Zasada niezmienności składu orzekającego sprawia, że zmiana sędziego oznacza przymus prowadzenia procesu od początku – co nikomu nie służy. Jest jednak szansa na poprawę sytuacji.

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. - zmiany

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. będzie tylko na podstawie ważnego paszportu. Są jednak wyjątki. Jakie?

    Ochrona konsumenta - przepisy uzupełniające weszły w życie

    Przepisy uzupełniające ochronę konsumentów weszły w życie. Zmiany dotyczą m.in. postępowania nakazowego z weksla czy wnoszenia pism do sądu.

    Noc spisowa - GUS wydłuża godziny pracy 25 września

    Noc spisowa zostanie zorganizowana przez GUS w sobotę 25 września. Jak i gdzie będzie można się spisać?

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował kalkulator, dzięki któremu można sprawdzić o ile orientacyjnie wzrośnie rata kredytu, gdy zmieni się jego oprocentowanie. Jak skorzystać z kalkulatora?

    Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

    Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.