Niepełnosprawny, świadczenie

Rezygnacja z pracy, by zająć się niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie zawsze otwiera drogę do świadczenia pielęgnacyjnego. Są pewne zasadnicze elementy, które należy bezwzględnie spełnić. Czas, obecność, dyspozycyjność a fakt opieki - kluczowy jest ścisły i bezpośredni związek między jednym a drugim. Najnowsze orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego precyzyjnie wskazuje, na co organy i sądy muszą zwracać uwagę, rozpatrując takie wnioski. Decyzja w tej konkretnej sprawie kobiety opiekującej się niewidomym mężem odsłania granicę między realną pomocą rodzinną a uprawnieniem do świadczenia. Sprawa może zaskoczyć wielu.

Seniorom, którzy ukończyli 75 lat (niezależnie od osiąganych dochodów) – przysługuje od ZUS dodatkowe, comiesięczne świadczenie, które od 1 marca 2026 r. wzrosło do kwoty 366,68 zł (z dotychczasowych 348,22 zł). Niezależnie od kryterium wiekowego – dodatek ten, należy się również osobom, które są całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji.

Rodzice dorosłych dzieci, które wyprowadziły się z domu, coraz częściej składają skargi na decyzje gmin odmawiających im zwolnienia z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO), uważa, że takie praktyki mijają się z celem ustawy o Karcie Dużej Rodziny i powinny zostać zmienione. O przedstawienie swojego stanowiska w sprawie poproszono MRPiPS.

Nie każdy jest świadomy tego, że praca zarobkowa na emeryturze (lub podczas pobierania renty), może pozbawić emeryta (lub odpowiednio – rencistę) świadczenia emerytalno-rentowego. Mowa o tzw. limitach dorabiania do emerytury (lub renty), których przekroczenie powoduje zmniejszenie świadczenia, a w określonych okolicznościach nawet całkowite zawieszenie jego wypłacania. Zgodnie z komunikatem Prezesa ZUS z dnia 12 lutego 2026 r. w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70 % i 130 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia ogłoszonego za IV kwartał 2025 r. stosowanych przy zmniejszaniu albo zawieszaniu emerytur i rent – od 1 marca 2026 r., limity te ulegają zmianie. Należy jednak podkreślić, że od powyższych zasad, ustawodawca przewidział pewne wyjątki i – co do zasady – dorabiać bez ograniczeń, może każdy senior, który osiągnął powszechny wiek emerytalny, chyba, że kontynuuje on zatrudnienie u swojego dotychczasowego pracodawcy.

To świadczenie trafia do tych, którzy wcześnie stracili oboje rodziców. Specjalny dodatek jest co roku podnoszony wraz z waloryzacją rent. Choć ostatnia podwyżka nie była wysoka, dla uprawnionych ma realne znaczenie, bo takich sytuacjach liczy się bowiem każda złotówka. Ile wynosi dziś ten dodatek i o jaką kwotę można wystąpić?

W dniu 9 stycznia 2026 r. Prezydent podpisał ustawę z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustaw w celu usprawnienia mechanizmów wsparcia odbiorców energii elektrycznej i ciepła, wprowadzającą zmiany w przepisach o nowym świadczeniu, którego celem jest wsparcie w zakresie rachunków za ogrzewanie dla osób zagrożonych ubóstwem energetycznym. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta będzie mógł pozostawić wniosek o przyznanie świadczenia (bonu ciepłowniczego) bez rozpoznania (a tym samym – świadczenie nie zostanie wypłacone) w przypadku, gdy zaistnieją okoliczności określone w nowelizacji, a – dotyczy to zarówno wniosków o świadczenie za rok 2026 r., jak i za rok 2025, których termin składania upłynął 15 grudnia br. Ustawa weszła w życie w dniu 14 stycznia 2026 r.

Dopłata do okularów lub soczewek kontaktowych przysługuje nie tylko od pracodawcy, ale również z NFZ. O dofinansowanie (a w określonych przypadkach – refundację całkowitego kosztu) zakupu szkieł okularowych lub soczewek kontaktowych mogą zatem ubiegać się nie tylko osoby zatrudnione w ramach stosunku pracy, ale wszystkie osoby uprawnione do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (czyli m.in. dzieci, emeryci czy renciści). Średni koszt dofinansowania od pracodawcy to nawet 450 zł (przy czym – zgodnie z najnowszym stanowiskiem MRPiPS – częstotliwość wsparcia nie powinna być limitowana), natomiast z NFZ – w przypadku okularów – nawet 350 zł, a w przypadku soczewek kontaktowych – nawet 600 zł.

W dniu 7 listopada 2025 r., Prezydent Karol Nawrocki podpisał projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu obniżenia kosztów energii elektrycznej oraz finansowaniu systemów wsparcia energetyki ze środków z handlu uprawnieniami do emisji CO2, który następnie został złożony przez niego do Sejmu. Projekt ten – zakłada trwałe obniżenie cen prądu dla odbiorców indywidualnych o około 33%, co – zgodnie z informacją opublikowaną przez Kancelarię Prezydenta – jest równoznaczne z tym, że „polskie rodziny na rachunkach za energię elektryczną w gospodarstwach domowych, będą mogły zaoszczędzić ponad 800 zł rocznie.” W ostatnim czasie – na temat rozwiązań proponowanych przez Prezydenta – mieli okazję wypowiedzieć się sami Polacy.

W związku z ogłoszeniem przez Prezesa GUS, w dniu 15 stycznia br., danych na temat inflacji odnotowanej w gospodarstwach domowych emerytów i rencistów w 2025 r. – wiemy już, że od 1 marca 2026 r., w ramach corocznej waloryzacji, dodatek pielęgnacyjny wzrośnie o wyższą kwotę, niż dotychczas prognozowano. Ile aktualnie wynosi i do jakiej kwoty wzrośnie niebawem dodatek pielęgnacyjny?

Podeszły wiek – jeżeli wynika z niego obniżenie sprawności danej osoby na poziomie, który powoduje ograniczenia w pełnieniu ról społecznych, czyli w codziennym funkcjonowaniu – jest czynnikiem, który, w sposób pośredni, może determinować niepełnosprawność danej osoby. Z danych GUS wynika, że ponad 63 proc. wszystkich osób niepełnosprawnych w Polsce, to osoby w wieku powyżej 60 roku życia. Jeżeli zachodzą ku temu przesłanki – warto, żeby osoby w wieku senioralnym, zadbały o uzyskanie dla siebie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, ponieważ na jego podstawie, przysługuje im prawo do szeregu świadczeń, ulg i uprawnień.

Nie wszystkie osoby, które ubiegają się o orzeczenie o niepełnosprawności (lub odpowiednio – o stopniu niepełnosprawności) są świadome, że w ubiegłym roku, ówczesny Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych wydał wytyczne dla zespołów ds. orzekania o niepełnosprawności, które zobowiązują je do wydawania orzeczeń o stopniu niepełnosprawności na stałe (a w przypadku dzieci – orzeczeń o niepełnosprawności do ukończenia przez nie 16 roku życia), w przypadku, gdy zdiagnozowano u nich jedną ze 208 chorób znajdujących się na liście lub są dotknięte Zespołem Downa. Rozwiązany został również problem wskazań z pkt 7 i 8 orzeczeń i związanego z nimi prawa do określonych świadczeń, ulg i uprawnień. Jak ww. wytyczne mają się do obowiązującego rozporządzenia w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności?

Kindergeld to niemiecki odpowiednik naszego „800 plus”. Jest wypłacanym co miesiąc świadczeniem na dziecko, które przysługuje nie tylko Niemcom, ale również obcokrajowcom, którzy pracują lub mieszkają na terytorium Niemiec. Od 1 stycznia 2026 r. kwota świadczenia uległa podwyższeniu.

Niepełnosprawność rzadko dotyka tylko jednej osoby. Za każdą diagnozą, wypadkiem czy pogarszającym się stanem zdrowia stoi cała rodzina, która z dnia na dzień musi nauczyć się nowej codzienności. Opiekunowie – rodzice, partnerzy, dorosłe dzieci – często przejmują odpowiedzialność, która wykracza daleko poza zwykłą pomoc. System świadczeń w Polsce ma im towarzyszyć, choć bywa skomplikowany i nie zawsze intuicyjny. Jakie wsparcie finansowe i organizacyjne przysługuje w 2026?

Wiele osób zastanawia się, czy 5 lat pracy wystarczy, aby otrzymać emeryturę. Odpowiedź brzmi: tak, prawo do świadczenia przysługuje po osiągnięciu wieku emerytalnego. Należy jednak pamiętać, że krótki okres składkowy bezpośrednio przekłada się na bardzo niską wysokość wypłat. O jakich kwotach mowa w takich przypadkach? Oto szczegóły.

W piątek 23 stycznia 2026 r., na konta osób uprawnionych do emerytury lub renty, które ukończyły 75 rok życia, trafi specjalny dodatek od ZUS. Dodatek pielęgnacyjny w kwocie 348,22 zł miesięcznie – bo o nim mowa – wypłacany jest razem ze świadczeniem emerytalno-rentowym, którego standardowy termin wypłaty przypadający na 25 stycznia – w tym miesiącu, wypadnie wcześniej.

Rząd zapowiedział aktualizację przepisów dotyczących świadczenia wychowawczego. W oficjalnym wykazie prac legislacyjnych pojawił się projekt nowelizacji ustawy o 800 plus, a proponowane przez Ministerstwo Rodziny rozwiązania mają przynieść beneficjentom wymierne korzyści. Oto szczegóły.

W dniu 5 czerwca 2025 r., w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów został opublikowany projekt specustawy przeliczeniowej, który stanowić ma rozwiązanie, jakie MRPiPS proponuje dla poszkodowanych emerytów objętych zakresem podmiotowym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. Okazuje się jednak, że projekt nie obejmuje wszystkich emerytów, których dotyczył ww. wyrok, ani wyrównania za lata wypłaty przez ZUS zaniżonych świadczeń.

Mniej znany zasiłek z ZUS w wysokości 522,33 zł jest dostępny dla wąskiego grona osób starszych. Aby go otrzymać, konieczne jest spełnienie z góry określonych warunków. Jakich konkretnie? Oto szczegóły.

W dniu 30 grudnia 2025 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, który istotnie upraszcza zasady ubiegania się o zasiłek opiekuńczy. Na zmianie skorzystać ma ok. 16,2 mln ubezpieczonych w ZUS i ponad 2,3 mln płatników składek (czyli pracodawców).

Fundacja „Szansa dla Gmin” – jako jeden z organizatorów wypoczynku zimowego dla dzieci rolników dofinansowanego ze środków Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników – rozpoczęła nabór wniosków na kolonie zimowe dla dzieci, które odbędą się w okresie ferii zimowych w 2026 r. Każdy z ich uczestników zimowiska organizowanego przez Fundację, może otrzymać aż 1100 zł dofinansowania. Świadczenie przysługuje dzieciom urodzonym do 31 grudnia 2021 r. 

Już niebawem, bo 1 stycznia 2026 r., wchodzi w życie ustawa, która dotyczy przeliczenia przez ZUS wysokości emerytur ustalonych w czerwcu w latach 2009-2019 (tzw. emerytur czerwcowych) oraz rent rodzinnych po ubezpieczonych, którym ustalono emerytury w czerwcu w latach 2009-2019, z tego względu, że emerytury te zostały przyznane uprawnionym na poziomie niższym niż osobom, które wnioskowały o emeryturę w innych miesiącach roku.

Czy świadczenie pomostowe, którego średnia wysokość przekracza 4 tys. złotych to dobre rozwiązanie dla osób, które nie osiągnęły jeszcze wieku emerytalnego? Trzeba pamiętać, że prawa przysługujące na podstawie wyjątku od zasady są przywilejem i nigdy nie mają tak korzystnych warunków, jak świadczenia podstawowe.

Choć większość Polaków przechodzi na emeryturę dopiero po ukończeniu 60 lub 65 lat, istnieją zawody, w których uprawnienia emerytalne można zdobyć znacznie wcześniej. W wyjątkowych przypadkach świadczenie może sięgać nawet 5000 zł już około pięćdziesiątego roku życia.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami – ZUS nie zwróci nienależnie pobranych składek po upływie 5 lat, a jednocześnie – bez jakiegokolwiek ograniczenia czasowego (a zatem nawet po upływie 25 lat) może wydać decyzję o niepodleganiu ubezpieczeniom społecznym, czyli stwierdzić, że nie miał podstaw do ich pobierania. Wówczas – zamiast zwrócić nienależnie pobrane składki obywatelowi – pieniądze przepadają na rzecz budżetu państwa. W związku z powyższym, powstała petycja, która ma usunąć tę „czarną dziurę” w przebiegach ubezpieczeniowych, przez którą – „obywatel traci wszystko: składki, okres ubezpieczenia, prawo do świadczeń i zaufanie do Państwa”.

W dniu 19 grudnia 2025 r. na biurko Prezydenta została złożona ustawa o zmianie ustaw w celu usprawnienia mechanizmów wsparcia odbiorców energii elektrycznej i ciepła, wprowadzająca zmiany w przepisach o nowym świadczeniu – bonie ciepłowniczym, którego celem jest wsparcie w zakresie rachunków za ogrzewanie dla osób zagrożonych ubóstwem energetycznym.