Tematy - Postępowanie karne, Prawo karne - INFOR.PL

Kiedy świadek nie odpowiada za fałszywe zeznania? Czy możliwa jest sytuacja w której odpowiedzialności karnej uniknie osoba która złożyła fałszywe zeznanie w procesie jako świadek?

Po otrzymaniu aktu oskarżenia Prezes Sądu dokonuje jego analizy pod kątem wymagań formalnych (tzw. kontrola formalna) a następczo dokonuje tzw. kontroli merytorycznej aktu oskarżenia. Polega to na jego analizie w kontekście zebranego w sprawie materiału dowodowego. Prezes Sądu może wydać zarządzenie o skierowaniu sprawy na posiedzenie celem sprawdzenia, czy sprawy nie należy umorzyć z powodu oczywistego braku podstaw oskarżenia.

Jedna z różnic pomiędzy śledztwem a dochodzeniem zasadza się na podziale podmiotów, które mogą prowadzić wskazane formy postępowań przygotowawczych. Analiza kto może prowadzić dochodzenie zostanie przedstawiona poniżej.

Dochodzenie z założenia jest uproszczoną i szybką formą postępowania przygotowawczego (w stosunku do głównej jego formy tj. śledztwa). W związku z powyższym ustawodawca przewidział wiele różnic formalnych oraz wiele uproszczeń dla śledczych prowadzących sprawę w trybie dochodzenia. Jednym z przejawów tych proceduralnych uproszczeń jest wydawanie przez śledczych istotnych decyzji procesowych bez konieczności ich uzasadniania.

Jednym z problemów, który pojawia się często w praktyce jest to, jaki jest możliwy czas trwania postępowania przygotowawczego i czy są jakieś możliwości jego przyśpieszenia.

Każdy akt oskarżenia wnoszony przez oskarżyciela podlega wstępnej kontroli tzw. formalnej, która weryfikuje czy spełnia on wszystkie ustawowe formalne wymogi pod rygorem zwrotu aktu oskarżenia w celu uzupełnienia braków.

Umorzenie rejestrowe jest instytucją z kodeksu postępowania karnego. To jeden ze sposobów zakończenia postępowania przygotowawczego.

Merytoryczna następcza kontrola aktu oskarżenia polega na tym, iż sąd rozpoznaje zasadność i słuszność aktu oskarżenia oraz jego dowodowe podstawy już w toku postępowania (tj. po rozpoczęciu przewodu sądowego – odczytaniu aktu oskarżenia). Ten aspekt odróżnia tę formę merytorycznej kontroli od kontroli uprzedniej – dokonywanej przez rozpoczęciem postępowania.

Merytoryczna uprzednia kontrola aktu oskarżenia polega na tym, że sąd jeszcze przed wyznaczeniem terminu rozprawy (i dalszym procedowaniem) dokonuje swoistej kontroli względem treści aktu oskarżenia. To właśnie ów etap kontroli sądowej wyróżnia ją od kontroli następczej (która następuje w już w toku postępowania sądowego).

Odpowiedź na powyższe pytanie wydaje się oczywista – może. Następuje tutaj tzw. konwersja (czyli zamiana) roli procesowej danej osoby. Powstaje jednak wiele pytań – jaki wpływ będą miały jego zeznania w roli świadka, czy może być za nie karany etc. Opracowanie to przedstawi sytuację prawną takiej osoby.

Ministerstwo Sprawiedliwości uruchomiło stronę na temat zastosowania systemu dozoru elektronicznego.

Wirtualne sekcje zwłok do tej pory były rzadkością. Ma to zmienić nowe centrum badawczo-rozwojowe powstające w Łodzi.

Nie wszystkie osoby zainteresowane przebiegiem postępowania karnego mają prawo przeglądać akta. Kto i w jakich sytuacjach ma do tego prawo?

Zniesławienie i znieważenie są przestępstwami ściganymi z oskarżenia prywatnego. Jeżeli pokrzywdzony chce ukarania sprawcy któregoś z tych przestępstw, powinien wystąpić na drogę postępowania karnego jako oskarżyciel prywatny.

Kibice podczas meczów EURO 2012 nie będą pili piwa nawet w specjalnie do tego wyznaczonych miejscach. Tak wynika z poprawek przyjętych przez Senat.

Dozór elektroniczny będzie stosowany wobec osób, które odbyły karę pozbawienia wolności za popełnienie najcięższych przestępstw seksualnych w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych. Pojawi się również możliwość stosowania aresztu domowego wobec oskarżonych (podejrzanych).

Postępowanie uproszczone w procedurze karnej przewiduje mniej wymagań dotyczących procesu i dochodzenia w porównaniu z trybem zwyczajnym. Zmniejszenie wymagań powoduje przyspieszenie przebiegu procesu. Jakie uproszczenia dotyczą tego postępowania?

Na żołnierza, który popełnia przestępstwo może zostać nałożony jeden ze środków karnych przewidzianych w części ogólnej kodeksu karnego. Ponadto, sąd może wymierzyć środki karne przewidziane w części wojskowej, tj. wydalić żołnierza ze służby lub zdegradować go do stopnia szeregowego.

W ramach postępowania karnego mamy możliwość skorzystać z usług obrońcy. Można go ustanowić już w ramach postępowania przygotowawczego przez prokuratorem.

Postępowanie takie ma dwie zasadnicze fazy, które omówię szczegółowo dalej. Pamiętać należy, że wyrok wydany w tym postępowaniu nie będzie skutkować zapisaniem nazwiska wnioskodawcy w Krajowym Rejestrze Karnym. A ponadto ponowne popełnienie wykroczenia/przestępstwa skarbowego nie będzie traktowane jako działanie w warunkach recydywy.

W niektórych sytuacjach aby ominąć długotrwałe postępowanie w danej sprawie, a także uniknąć wydania wyroku skazującego (i wpisu w Krajowym Rejestrze Karnym), możliwe jest złożenie wniosku o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności. Jego uwzględnienie ( w formie wyroku sądu) wiąże się zazwyczaj z nałożeniem grzywny.

Obecnie, aby otrzymać zaświadczenia o niekaralności niezbędne jest złożenie wniosku na formularzu i uiszczenie stosownej opłaty. Być może wkrótce ulegnie to zmianie. Trwają prace nad nowelizacją ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym, która umożliwi otrzymanie zaświadczenia przez Internet.

Jedną z możliwości uchylenia bądź zmiany prawomocnego orzeczenia jest wznowienie postępowania karnego. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad projektem nowelizacji kodeksu postępowania karnego, które m.in. wprowadzi nowe podstawy wznowienia postępowania.

11 lipca 2011 roku weszły w życie zmiany w ustawie o usługach detektywistycznych. W ich wyniku, kandydat na detektywa nie będzie musiał wykazywać się sprawnością fizyczną, a policjanci nie będą uprzywilejowanie na egzaminach na licencję detektywa.

W języku prawniczym i w odniesieniu do spraw karnych bardzo często pojawia się zwrot o tym, iż sprawca spełnił bądź nie tzw. znamion czynu zabronionego. Należy wyjaśnić znaczenie tego pojęcia.

Świadek w procesie karnym ma obowiązek stawić się na każde wezwanie sądu (lub prokuratora) i złożyć zeznania przed sądem, o czym stanowi art. 177 Kodeksu postępowania karnego. Niestawiennictwo wezwanego świadka powoduje komplikacje w procesie w postaci niepozyskania zamierzonego dowodu (w danym dniu), wpływa to na zbędne wydłużenie postępowania oraz naturalnie pociąga za sobą zwiększone koszty postępowania.

Konfrontacja jest fakultatywnie dopuszczalną czynnością procesową – elementem postępowania dowodowego. Może ona dotyczyć zarówno świadków, biegłych jak i oskarżonych w procesie. Jej istotą jest„stawienie sobie do oczu” osób składających sprzeczne lub zupełnie odmienne od siebie oświadczenia w celu wyjaśnienia tych różnic oraz ustalenia rzeczywistego przebiegu danego zdarzenia (lub danego stanu faktycznego).

Zgodnie z treścią przepisu art. 358 Kodeksu postępowania karnego, jeżeli nie przemawia przeciw temu wzgląd na prawidłowość postępowania, sąd na wniosek strony wyraża zgodę na utrwalenie przez nią przebiegu rozprawy za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk.

Ustawa z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy Kodeks karny, ustawy – Kodeks postępowania karnego, ustawy – Kodeks karny wykonawczy, ustawy – Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw (Dz. 2009 nr 206 poz. 1589) znowelizowała art. 78 Kodeksu karnego, przewidujący warunku przedterminowego zwolnienia skazanego. Zmiana ta była korzystna dla osób pozbawionych wolności (w tym również recydywistów i mulirecydywistów).

Kodeks postępowania karnego w art. 207 stanowi, że w razie potrzeby można dokonać oględzin miejsca, osób lub rzeczy, zarówno w stosunku do podejrzanego jak i świadka. Oględziny osób są przeprowadzane przez organ procesowy z zachowaniem kilku zasad, które pozwalają na poszanowanie intymności oraz zmniejszenie dyskomfortu spowodowanego czynnościami.

Prawo do legalnego zatrzymania osoby mają z reguły organy ścigania. W wyjątkowych przypadkach art. 243 Kodeksu postępowania karnego pozwala na dokonanie zatrzymania przez obywatela. Jest to tzw. obywatelskie zatrzymanie.

Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie dłużej niż 7 dni zwany też „lekkim uszczerbkiem”, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Jeżeli sprawca czynu działa nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Stronami postępowania karnego, co do zasady, są oskarżony oraz prokurator. W wyjątkowych sytuacjach w roli oskarżyciela może wystąpić również pokrzywdzony. Będzie miało to miejsce, gdy wniesie subsydiarny akt oskarżenia lub włączy się do sprawy w charakterze oskarżyciela posiłkowego.

Niniejsza publikacja stanowi podsumowanie najważniejszych zmian w polskich przepisach prawnych, które weszły w życie w czerwcu 2011 r. oraz ostatnio opublikowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego.

W życie weszła nowelizacja kodeksu postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw. Ma na celu zapewnienie efektywnej kontroli sądu lub prokuratora nad czynnościami operacyjno-rozpoznawczymi organów ścigania ingerującymi w prawo obywatela do prywatności. Dotyczy to w szczególności stosowania instytucji podsłuchu.

Weszła w życie nowelizacja kodeksu postępowania karnego dotycząca podsłuchów. Zmiany zostały przygotowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości.

Przestępstwo stalkingu popełnia każdy, kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia lub istotnie narusza jej prywatność. Karą, która grozi za popełnienie powyższego przestępstwa, jest kara pozbawienia wolności do lat 3.

Niniejsza publikacja stanowi podsumowanie najważniejszych zmian w polskich przepisach prawnych, które weszły w życie w maju 2011 r. oraz ostatnio opublikowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Czy za posiadanie małej ilości marihuany można trafić za kratki? Czy nakłanianie do zażywania narkotyków stanowi przestępstwo? Co to jest posiadanie narkotyków na własny użytek i czy jest karalne?

Rada Ministrów gotuje się do walki z łamiącymi prawo wpisami na forach internetowych – czytamy w „Dzienniku Gazecie Prawnej”. Wszystko w ramach specjalnego rozporządzenia, które ma ustalić jasne zasady blokowania i usuwania nielegalnych treści.

Na pewno słyszałaś o handlu ludźmi. Jest to proceder, który polega na kupnie i sprzedaży istot ludzkich w celu ich wykorzystania seksualnego i/lub ekonomicznego.

Zgodnie z przepisami znowelizowanego kodeksu postępowania karnego, sąd polski orzekając w kwestii wykonania europejskiego nakazu aresztowania może obniżyć karę więzienia orzeczoną przez sąd zagraniczny, jeśli ta przekracza górną granicę ustawowego zagrożenia w prawie polskim.

Wydanie wyroku w sprawie karnej poprzedza kilka proceduralnych czynności: zarządzenie przewodniczącego składu sędziowskiego o zamknięciu przewodu sądowego, głosy stron oraz następczo narady sędziowskiej. Dopiero po odbyciu narady sędziowskiej wyrok zostaje pisemnie sporządzony (jest to tzw. sentencja wyroku) i ogłoszony, a następczo zostanie przedstawione ustne uzasadnienie wyroku. Wyrok zawsze ogłaszany jest publicznie, natomiast ustne ogłoszenie wyroku może być wydane z wyłączeniem jawności (czyli nastąpić tylko w stosunku do stron), jeśli sprawa toczyła się z wyłączeniem jawności.

W Kodeksie postępowania karnego przebieg narady sędziowskiej nad wyrokiem reguluje aż 7 artykułów (art. 107 do 115 KPK). Przebieg narady i głosowania sędziowskiego jest tajny i objęty tajemnicą, z której nikt nie może być w żadnych okolicznościach zwolniony. Należy osobno przedstawić jak wygląda głosowanie w składach wieloosobowych (jest znacznie ciekawsze) oraz jak wygląda sytuacja procesowa orzekania przez sąd w składzie jednoosobowym.

Zgodnie z treścią przepisu art. 399 Kodeksu postępowania karnego, jeżeli w toku rozprawy okaże się, że nie wychodząc poza granice oskarżenia (poza granice zachowania objętego aktem oskarżenia) można czyn zakwalifikować według innego przepisu prawnego, sąd powinien o tym uprzedzić obecne na rozprawie strony, a na wniosek oskarżonego przerwać rozprawę w celu umożliwienia mu przygotowania się do obrony.

Przepisy procedury karnej przewidują instytucję uroczystego złożenia przez świadka przyrzeczenia co do jego prawdomówności. Wskazana podniosła procedura ma na celu nadać odpowiednią rangę zeznaniom świadka, chociaż nie jest powiązana bezpośrednio z kwestią ewentualnej odpowiedzialności karnej świadka za fałszywe zeznanie lub za zatajenie prawdy.

W procesie karnym uprawnieniem oskarżonego jest uczestnictwo w każdej dokonywanej przez sąd czynności procesowej. Od wskazanej reguły ustawodawca przewidział jedno odstępstwo: w wyjątkowych wypadkach, gdy należy się obawiać, że obecność oskarżonego mogłaby oddziaływać krępująco na wyjaśnienia współoskarżonego albo na zeznania świadka lub biegłego, przewodniczący może zarządzić, aby na czas przesłuchania danej osoby oskarżony opuścił salę sądową.

Zgodnie z treścią przepisu art. 418 § 3 Kodeksu postępowania karnego po ogłoszeniu wyroku przewodniczący lub jeden z członków składu orzekającego podaje ustnie najważniejsze powody wyroku. Należy tę instytucję odróżnić od instytucji pisemnego sporządzenia uzasadnienia wyroku, które następuje na wniosek strony.

Zamknięcie przewodu sądowego w postępowaniu karnym jest, co do zasady jednym z pierwszych kroków prowadzących do wydania wyroku, albowiem po nim następują głosy stron i narada sędziowska. Zgodnie z treścią przepisu art. 409 Kodeksu postępowania cywilnego istnieje możliwość sądowego wznowienia przewodu sądowego aż do ogłoszenia wyroku, co w praktyce oznacza, iż sąd powraca do prowadzenia postępowania sądowego (w tym dowodowego). Sąd decyduje o tym niezaskarżalnym postanowieniem. W myśl wskazanego przepisu sąd może również po zamknięciu przewodu sądowego udzielić stronom dodatkowego głosu.

W Kodeksie karnym część przestępstw została określona przez ustawodawcę jako wnioskowe, co oznacza, iż ściganie tych przestępstw następuje na wniosek pokrzywdzonego (co wynika z charakteru wskazanych przestępstw). Złożenie wskazanego wniosku powoduje wszczęcie przez organy śledcze postępowania z urzędu, z tym, że istnieje możliwość cofnięcia wniosku o ściganie (z wyjątkiem przestępstwa gwałtu) za zgodą odpowiednio prokuratora lub sądu.

Postępowanie karne, Prawo karne

Fałszywe zeznania świadka

Brak faktycznych podstaw oskarżenia

Kto prowadzi dochodzenie?

Istotne decyzje śledczych w dochodzeniu nie wymagające uzasadnienia

Czas trwania postępowania przygotowawczego

Kontrola formalna aktu oskarżenia

Czym jest umorzenie rejestrowe?

Następcza merytoryczna kontrola aktu oskarżenia

Wstępna kontrola aktu oskarżenia

Czy świadek może stać się podejrzanym w sprawie?

Dozór elektroniczny - nowa strona www

Komputerowe sekcje zwłok już wkrótce w Polsce

Kto może przeglądać akta sprawy?

Zniesławienie i znieważenie samorządowca w sieci - postępowanie

EURO 2012 bez piwa dla kibiców

Dozór elektroniczny również dla pedofilów

Postępowanie uproszczone w procedurze karnej

Odpowiedzialność żołnierza za popełnienie przestępstwa

Obrońca w procesie karnym

Jak toczy się postępowanie z wniosku o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności karnej skarbowej?

Czy warto dobrowolnie poddać się odpowiedzialności karno-skarbowej?

Czy zaświadczenie o niekaralności można otrzymać przez Internet?

Kiedy można wznowić postępowanie karne?

Egzamin na detektywa 2011

Czym są znamiona czynu zabronionego?

Kary porządkowe za niestawiennictwo świadka

Konfrontacja w procesie karnym

Czy można nagrywać dźwięk podczas rozprawy?

Nowe warunki udzielania przedterminowego zwolnienia skazanemu

Jak powinny wyglądać oględziny osoby?

Czym jest obywatelskie zatrzymanie?

Czym jest „lekki” uszczerbek na zdrowiu?

Kiedy pokrzywdzony może wystąpić w sprawie w roli oskarżyciela?

Prawne podsumowanie czerwca 2011 r.

Podsłuch w przepisach kodeksu postępowania karnego

Nowe przepisy dotyczące podsłuchów

Stalking jest już przestępstwem

Prawne podsumowanie maja 2011 r.

Vademecum prawa karnego: posiadanie narkotyków

Koniec łamania prawa na forach internetowych?

Czym jest handel ludźmi i praca przymusowa?

Czy kara orzeczona przez zagraniczny sąd może zostać obniżona?

Jak przebiega procedura wydania wyroku?

Jak przebiega narada sędziowska i głosowanie nad wyrokiem?

Zmiana kwalifikacji prawnej czynu przez sąd

Kiedy sąd przyjmuje przyrzeczenie świadka?

Kiedy może mieć miejsce zeznanie świadka pod nieobecność oskarżonego?

Ustne uzasadnienie wyroku

Kiedy jest możliwe wznowienie przewodu sądowego?

Wniosek o ściganie przestępstwa