Senior, Emeryt

Lawinowy wzrost cen w sklepach spożywczych, wysokie rachunki za energię za czynsz, drogie leki… to wszystko sprawia, że już nie spina się niejeden emerycki budżet. W takiej sytuacji niektórzy seniorzy decydują się na dodatkową pracę. Jednak nie wszyscy seniorzy mogą dorabiać bez ograniczeń. Niektórych obowiązują limity zarobków. Ich przekroczenie może oznaczać obniżenie emerytury lub renty, a w skrajnych przypadkach nawet wstrzymanie wypłaty świadczenia. Co więcej, od września przyjdzie ważna zmiana.

Seniorzy, którzy przez wiele lat posiadali Kartę Dużej Rodziny (ale nie tylko – bo dotyczy to również młodszych posiadaczy karty), po śmierci współmałżonka, bywają zaskakiwani decyzją administracyjną wójta (burmistrza lub odpowiednio prezydenta miasta) o pozbawieniu ich prawa do świadczenia i konieczności niezwłocznego zwrotu karty, która podlegać będzie unieważnieniu. Co ciekawe – w takim przypadku, uprawnienia do posiadania Karty Dużej Rodziny nie tracą jednak dzieci, jeżeli spełniają określone w ustawie warunki programu MRPiPS.

Sądy przyznały świadczenie wspierające osobom przebywającym w prywatnych, całodobowych placówkach opieki senioralnej. O tym, co te orzeczenia mogą oznaczać dla innych osób z niepełnosprawnościami, mówi dr Edyta Konopczyńska, radca prawny.

Około 60 tys. osób pobiera rodzicielskie świadczenie uzupełniające, a przeciętna wypłata przekracza 1080 zł miesięcznie. Program Mama 4+ może zapewnić nawet 1978,49 zł brutto, ale samo wychowanie czworga dzieci nie wystarczy. Kto spełnia warunki, ile dokładnie można dostać i jak złożyć wniosek do ZUS?

W dniu 5 sierpnia 2026 r., do rozpatrzenia przez Radę Ministrów, został skierowany projekt rozporządzenia, z którego wynika, w jakim terminie – w 2026 roku – ma zostać wypłacone dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, potocznie określane czternastą emeryturą lub po prostu czternastką. Świadczenie to przysługuje nie tylko seniorom, ale nawet osobom, które ukończyły 18 rok życia, jeżeli spełniają określone warunki ustawowe do jej otrzymania. Nie zawsze czternasta emerytura musi również odpowiadać kwocie najniższej, gwarantowanej ustawowo wysokości emerytury. Co oczywiste – może to być również kwota niższa, ale ustawodawca pozostawił także „furtkę” dla rządu do przyznania uprawnionym beneficjentom świadczenia w kwocie wyższej. Jakiej czternastki należy zatem spodziewać się w 2026 r.? Niektórzy uprawnieni do świadczenia, powinni również rozważyć wystąpienie do ZUS z wnioskiem, dzięki któremu kwota wypłaty będzie wyższa.

W dniu 15 lipca 2026 r. GUS wydał komunikat w sprawie wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu 2026 r. w stosunku do pierwszego półrocza 2025 r. Choć, biorąc pod uwagę literalne brzmienie projektowanego art. 89a ust. 1 i 5 ustawy FUS, który przewiduje dodatkową waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych – nie jest to wskaźnik za pierwsze półrocze roku 2026, w stosunku do drugiego półrocza roku 2025 i nie dotyczy on stricte wzrostu cen dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów – z dużym prawdopodobieństwem, na jego podstawie, już dzisiaj, możemy udzielić odpowiedzi na pytanie – czy we wrześniu 2026 r. będzie miała miejsce druga waloryzacja emerytur i rent (a zatem – czy seniorzy mogą liczyć na kolejną podwyżkę świadczeń?).

Nie każdy senior otrzyma w 2026 roku pełną 14. emeryturę. Maksymalna kwota świadczenia wyniesie 1978,49 zł brutto, ale po przekroczeniu 2900 zł brutto emerytury ZUS zastosuje zasadę „złotówka za złotówkę”. Przy świadczeniu w wysokości 4500 zł brutto „czternastka” będzie niższa aż o 1600 zł.

Nowy program najmu senioralnego ma wyjść naprzeciw problemom osób starszych, posiadających mieszkania, które nie są dostosowane do ich potrzeb, tym samym – uniemożliwiając im lub znacznie utrudniając samodzielne funkcjonowanie. Taki stan rzeczy, spowodowany barierami architektonicznymi, nierzadko kończy się umieszczeniem seniora w domu pomocy społecznej (DPS-ie). Aby temu przeciwdziałać – w rządzie trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, przewidującym nowy rodzaj wsparcia dla osób starszych w zakresie poprawy ich warunków mieszkaniowych.

Miasto Kalisz z początkiem kwietnia tego roku uruchomiło program „Złota rączka dla seniora”. Naprawa skrzypiących drzwi, cieknącego kranu czy montaż karnisza nie musi być problemem - drobne naprawy i usługi w domach seniorów po 60. roku życia zostaną wykonane nieodpłatnie. Kto może skorzystać?

Bon senioralny został podpisany przez prezydenta Karola Nawrockiego, ale nie każdy senior 65+ skorzysta z nowego wsparcia. O tym, kto rzeczywiście otrzyma pomoc i dlaczego część gmin będzie miała pierwszeństwo, decydują przepisy, które budzą kontrowersje. Sprawdź, jakie są zasady i kto znajdzie się w pierwszej grupie beneficjentów.

Od 7 sierpnia 2026 r. obowiązuje rozporządzenie, które po raz pierwszy w jednolity sposób w skali kraju określa, jakie czynności składają się na usługi opiekuńcze świadczone w domu. Dla seniorów i ich rodzin oznacza to koniec sytuacji, w której sposób świadczenia pomocy zależał głównie od praktyki konkretnej gminy. Nad reformą wisi jednak znak zapytania: ustawę, która ją wprowadza, Prezydent skierował do Trybunału Konstytucyjnego.

Jeżeli pojawi się konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, pracownik może skorzystać ze zwolnienia od pracy, a przy tym skorzystać z zasiłku opiekuńczego. Kiedy będzie to możliwe oraz jakie formalności są niezbędne?

Czy domy opieki prowadzone przez podmioty prywatne powinny podlegać takim samym zasadom opodatkowania, jak tego rodzaju placówki prowadzone przez jednostki samorządowe? Różnice w zakresie poziomu obciążeń podatkowych są znaczące i w ostatecznym rozrachunku obciążają seniorów.

Najstarsi klienci mają zbyt małe budżety, by korzystać z cenowych okazji w sklepach. 530 zł to suma miesięcznych wydatków, na jakie w sklepach może sobie pozwolić statystyczny polski senior. Co z tego, że ceny nieznacznie spadną, skoro cały budżet jest skromny.

Jedną z formą wsparcia finansowego, o której przyznanie mogą ubiegać się seniorzy jest ryczałt energetyczny. Mogą z tego tytułu otrzymać ponad 336 zł miesięcznie, co rocznie daje wsparcie w wysokości przekraczającej 4000 zł. Niestety nie każdy może się o nie ubiegać.

W związku z wysokimi kosztami doręczenia emerytur i rent w formie gotówkowej (tj. przekazem pocztowym), które znacznie podwyższają łączne koszty działalności Zakładu – ZUS zawnioskował o całkowite wycofanie tej formy wypłaty świadczeń, poprzez uchylenie przepisu ustawy o FUS, który taką możliwość dopuszcza. Dla emerytów i rencistów oznaczałoby to, że listonosz już więcej nie doręczyłby świadczenia w kopercie, a forma gotówkowa wypłaty emerytur i rent, która – według badania przeprowadzonego przez ZUS – zapewniała niektórym seniorom poczucie kontroli – przeszłaby do przeszłości. Do postulatu Zakładu (wycofania gotówkowej formy wypłaty świadczeń) ustosunkowało się Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS).

Samotni seniorzy często pozostają poza systemem wsparcia – wynika z najnowszego raportu NIK. Kontrola wykazała, że większość gmin nie identyfikuje osób starszych zagrożonych samotnością i izolacją, a pomoc trafia głównie do tych, którzy sami się po nią zgłoszą. Izba wskazuje również na braki w dostępie do usług opiekuńczych i apeluje o zmiany w systemie.

Prezydent podpisał ustawę, która między innymi wprowadza wsparcie dla osób mających ukończone 65 rok życia w ramach programu bonu senioralnego. Ma on na celu realizację polityki senioralnej w zakresie rozwijania i zapewnienia usług wsparcia tym osobom. Jakie są podstawowe założenia bonu senioralnego?

Pani Jadwiga przekazała wnuczce dom w zamian za opiekę. Ta go sprzedała – razem z zamieszkującą seniorką. Niewielu wie, że to możliwe. Co wtedy z obowiązkami? Czy nowy właściciel musi zapewnić opiekę? Prawniczka wyjaśnia, jak działa prawo dożywocia i czego się wystrzegać.

„Jestem już na emeryturze, którą wypłaca mi ZUS. Mój stan zdrowia w ostatnim czasie znacznie się pogorszył. Czy w związku z tym mogę ubiegać się o stopień niepełnosprawności? Co daje orzeczenie w przypadku osoby starszej” – pyta Czytelniczka.

Seniorom, którzy w przeszłości mieli na utrzymaniu co najmniej troje dzieci (i nie chodzi tu tylko o dzieci własne) – w ramach programu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, przysługuje świadczenie w postaci dostępu do określonych towarów i usług na korzystniejszych warunkach, od ogólnie obowiązujących. Jedną z ulg, z której można skorzystać w ramach Karty Dużej Rodziny (bo o niej mowa) – są zniżki na benzynę, diesel i LPG, które mogą okazać się przydatne zwłaszcza w związku z rosnącymi w ostatnim czasie cenami paliw.

Nowy projekt, który w formie petycji znalazł się w polskim parlamencie zakłada obniżenie wieku emerytalnego mężczyzn i nieznaczne podwyższenie wieku kobiet, by w konsekwencji uniknąć zarzutu o dyskryminacji odnośnie wieku emerytalnego a rachunkowo zbliżyć wysokość emerytur kobiet, teraz wyraźnie niższą, do wysokość emerytur otrzymywanych przez seniorów płci męskiej. Czy to realne?

20 maja 2026 roku odbyła się inauguracja Polskiej Sieci Miast i Społeczności Przyjaznych Osobom Starszym. To część globalnej inicjatywy WHO, która działa już w dziesiątkach krajów na świecie. Co to oznacza dla Ciebie? Więcej ławek w parku, bezpieczniejsze przejścia dla pieszych, łatwiejszy dostęp do kultury i zdrowia, wsparcie dla osób z problemami z pamięcią. Miasta, które przystąpią do Sieci, zobowiązują się słuchać głosu seniorów i dostosowywać przestrzeń publiczną do Twoich potrzeb.

Rząd przyjął już projekt ustawy wprowadzającej bon senioralny, który ma wesprzeć osoby starsze i ich rodziny w codziennym funkcjonowaniu. Eksperci oceniają nowe rozwiązanie pozytywnie i podkreślają, że może ono pobudzić rozwój lokalnych usług opiekuńczych. Jednocześnie pojawiają się obawy, że skala programu będzie zbyt mała wobec rosnących potrzeb starzejącego się społeczeństwa.

Dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, potocznie określane czternastą emeryturą – przysługuje nie tylko seniorom, ale nawet osobom, które ukończyły 18 rok życia, jeżeli spełniają określone warunki ustawowe do jej otrzymania. W jakiej kwocie czternastka będzie przysługiwać w 2026 r.?