Spadek, Finanse

Coraz więcej osób w Polsce żyje samotnie i nie posiada żadnych dzieci. Co się stanie z ich majątkiem po śmierci? Testament jest dokumentem, który pozwala samodzielnie zdecydować, kto odziedziczy dorobek życia i uniknąć wielu rodzinnych problemów.

Brak testamentu, źle napisany dokument albo pominięcie partnera mogą sprawić, że majątek trafi do osób, których wcale nie chciałeś uwzględnić. Kodeks cywilny jasno określa zasady dziedziczenia, a błędy formalne często przekreślają wolę spadkodawcy. Oto 5 najczęstszych pułapek, których warto unikać.

Śmierć bliskiej osoby to ogromny cios, ale też początek skomplikowanych formalności – zwłaszcza gdy zmarły nie doczekał się potomstwa i nie zostawił testamentu. Kto w takiej sytuacji przejmuje majątek? Polskie prawo jasno określa sztywną hierarchię. Zobacz, komu przypadną pieniądze i nieruchomości po osobie bezdzietnej. Niektóre scenariusze mogą Cię mocno zdziwić.

Przepisy prawa spadkowego mają chronić samorządy, jednak praktyka pokazuje, że system działa niespójnie. W konsekwencji gminy coraz częściej dziedziczą po swoich mieszkańcach nie majątek, lecz problemy i zobowiązania.

Aby testament był ważny, należy go sporządzić w określony prawnie sposób. Dotychczas spadkodawcy mogli tego dokonywać własnoręcznie, notarialnie lub urzędowo. Trwają prace nad likwidacją alternatywy dla testamentu notarialnego.

Reforma finansowania samorządów sprawiła, że największe wzrosty dochodów odnotowały gminy, które będą się najsilniej wyludniać – wynika z analizy Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Zmiany w finansowaniu samorządów mogą łagodzić skutki procesów demograficznych - zauważono.

Sporządzenie testamentu w domu i bez notariusza może być prostsze, niż się wydaje, a przy tym pozwala uniknąć dodatkowych wydatków. Kluczowe jest dokładne przemyślenie treści ostatniej woli, a następnie skorzystanie ze sprawdzonego wzoru oraz wskazówek, które pomogą zadbać o ważność dokumentu. Nie musisz bowiem odwiedzać kancelarii notarialnej, aby twój testament nabrał mocy prawnej. Podpowiadamy, jakich błędów unikać.

Jak wygląda dziedziczenie ustawowe po ojcu? Co w sytuacji, gdy spadkodawca zostawił ważny testament? Czy spadek po ojcu wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków? Kto mimo powołania do spadku spadkobiercą być nie może? Prezentujemy najważniejsze zasady i praktyczne przykłady.

Śmierć bliskiej osoby otwiera spadek, obejmujący zarówno majątek, jak i długi. Wbrew mitom, zobowiązania finansowe nie wygasają, lecz przechodzą na spadkobierców. Brak wiedzy o terminach i mechanizmach ochrony może skutkować przejęciem cudzych długów, dlatego kluczowe jest sprawne działanie prawne.

Wdowa, która wraz z dziećmi odziedziczyła majątek po mężu, dostała od fiskusa klarowną odpowiedź: przelew jest obowiązkowy, ale tylko w przypadku pieniędzy wypłaconych w gotówce. Dla środków już znajdujących się na wspólnym rachunku oraz dla obligacji i jednostek funduszy inwestycyjnych zasady są inne.

Dzięki nowym przepisom, wprowadzonym ustawą z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o notariacie oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece – spadkobiercy będą mieli mniej formalności związanych z dziedziczeniem nieruchomości. Zwiększy się również bezpieczeństwo obrotu nieruchomościami, dzięki „sprawniejszemu” ujawnianiu w księgach wieczystych aktualnego stanu prawnego nieruchomości.

We wtorek w życie weszła nowelizacja Prawa o notariacie oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece przyspieszająca procedurę wpisów. W ocenie Krajowej Rady Notarialnej nowe przepisy oznaczają koniec kolejek w sądach, bo wniosek o wpis do księgi będzie można już złożyć bezpośrednio u notariusza.

Zanim padnie słowo „rozwód”, w głowie wielu kobiet pojawia się pytanie: czy i jak sobie poradzę? Nie emocjonalnie, lecz głównie finansowo. To właśnie pieniądze, dokumenty, akty notarialne i realna wiedza o majątku często decydują o tym, czy rozstanie stanie się chaotycznym, bolesnym upadkiem, czy świadomym i kontrolowanym procesem. O finansowym przygotowaniu do rozstania mówi się wciąż za mało. A to ono daje poczucie bezpieczeństwa.

Czasami pomimo spełnienia przesłanki niegodności, krewny spadek dostanie. Nie można bowiem uznać kogoś za niegodnego dziedziczenia, gdy w grę wchodzi skuteczne przebaczenie. To ważna zasada, o której nie każdy pamięta.

Pojęcie „czysta wartość spadku” ma istotne znaczenie w procesach o zachowek. Od tej wartości liczona jest bowiem kwota zachowku. Aby ją ustalić, od wartości rynkowej nieruchomości odejmuje się obciążenia, które ją dotykają. Najpowszechniejszym z nich jest dożywotnia służebność mieszkania. Choć prawo nie wskazuje jednej sztywnej metody wyceny tego obciążenia, w praktyce sądowej dominują dwa podejścia. Co trzeba wiedzieć o wyliczaniu wartości służebności w sprawie o zachowek, aby nie przepłacić lub nie otrzymać zaniżonej kwoty?

Mieszkanie w spadku. Sprzedać czy wynająć? Ekspert rynku najmu wyjaśniaOdziedziczenie mieszkania to dla wielu osób nie tylko emocjonalne przeżycie, ale również poważna decyzja finansowa. Czy lepiej sprzedać nieruchomość i zyskać szybki zastrzyk gotówki, czy zdecydować się na wynajem i budować stały dochód?

Bardzo wielu Polaków wierzy, że testament sporządzony u notariusza jest praktycznie „nie do ruszenia”. Tymczasem obowiązujące aktualnie prawo przewiduje sytuacje, w których nawet taki dokument traci swoją moc. Sprawdź, co może przekreślić Twoją wolę i odebrać spadkobiercom dziedzictwo.

Po śmierci rodziców, sprawy spadkowe zazwyczaj wymagają formalnego uregulowania i podziału majątku między wszystkich prawnie uprawnionych. Bez znajomości procedur i praw, łatwo o konflikty rodzinne i nieporozumienia, dlatego kluczowe jest, aby od początku wiedzieć, jak postępować. Oto szczegóły.

Wiele osób zastanawia się nad przyszłością swojego majątku – a prawnicy coraz częściej słyszą pytania o testamenty, dziedziczenie i przekazywanie nieruchomości. Choć temat wydaje się odległy, w praktyce dotyczy każdego z nas. Bo nawet jeśli nie mamy jeszcze testamentu, to wcześniej czy później będziemy stroną w sprawie spadkowej – jako spadkobiercy lub spadkodawcy - pisze adwokat Karolina Pilawska.

Jaka jest definicja spadku? Z czym wiąże się przyjęcie spadku? Od kiedy możliwa jest egzekucja ze spadku? Co z odpowiedzialnością, jeśli dziedziczymy razem z kilkoma osobami? Sprawdź, o czym powinien wiedzieć każdy spadkobierca.

Spadek nie zawsze cieszy. Szczególnie gdy trafia do spadkobiercy koniecznego, który nie może odmówić jego przyjęcia. Czy w takiej sytuacji można bronić się przed nadmiernymi konsekwencjami i ograniczyć odpowiedzialność odszkodowawczą?

Sprzedaż odziedziczonego majątku – zwłaszcza, jeśli chodzi o złote monety, sztabki, obrazy czy inne dzieła sztuki – od lat wywołuje gorące spory z fiskusem. Czy taka transakcja jest zwykłym rozporządzaniem prywatnym majątkiem, czy już działalnością gospodarczą? Czy trzeba płacić VAT i PIT, czy też można sprzedać wszystko bez podatku?

W praktyce dość często zdarza się, że spadkobiercy osób, które zmarły kilka, kilkanaście a nawet kilkadziesiąt lat temu nie złożyli zeznania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Kiedy następuje przedawnienie zobowiązania podatkowego w przypadku spadku niezgłoszonego do opodatkowania? Czy jeżeli spadkobierca później uzyska (przed sądem lub notariuszem) stwierdzenie nabycia spadku, to musi składać deklarację podatkową? Jak orzekają w takich sprawach sądy? Zdaniem NSA właściwy jest w takich przypadkach 3-letni termin przedawnienia, bo przy odnowieniu obowiązku podatkowego na podstawie art. 6 ust. 4 u.p.s.d. (przy sądowym stwierdzeniu nabycia spadku, albo notarialnym akcie poświadczenia dziedziczenia) podatnik nie ma obowiązku składania zeznania podatkowego.

Rząd zapowiada przełom w przepisach o podatku od spadków i darowizn. Przyjęty przez Radę Ministrów projekt ma umożliwić przywrócenie utraconych terminów, chronić spadkobierców przed utratą zwolnień podatkowych i uprościć procedury dziedziczenia. Zmiany mają wejść w życie jeszcze w 2025 roku i – jak zapowiada Ministerstwo Finansów – „przywrócić sprawiedliwość w sytuacjach niezawinionych przez podatników”.

Od sprzedaży przed upływem 5 lat, nieruchomości nabytej w drodze spadku (jeżeli przychodu uzyskanego z takiej transakcji nie przeznaczy się w całości na własne cele mieszkaniowe) trzeba zapłacić podatek dochodowy i to niemały, bo wynoszący aż 19% osiągniętego dochodu. „Kluczem” do uniknięcia ww. podatku jest zatem (jeżeli przychodu nie przeznacza się na zakup własnego domu czy mieszkania) upływ ww. 5-letniego okresu. Na sposób jego obliczania, ma wpływ najnowszy, przełomowy wyrok WSA w Rzeszowie, który wielu spadkobiercom pozwoli na uniknięcie kosztownego podatku.