Tematy - Spadek, Spadki i darowizny - INFOR.PL

Prawo cywilne reguluje sprawy, z którymi ludzie mają do czynienia na co dzień. Odgrywa pierwszoplanową rolę w systemie prawa prywatnego. Kodeks cywilny jest zbiorem przepisów z zakresu prawa cywilnego.

Zgodnie z polskim prawem, jeżeli spadkodawca nie pozostawił ważnie sporządzonego testamentu, do dziedziczenia dochodzą osoby wskazane w Kodeksie cywilnym.

Umowa dożywocia polega na tym, że w zamian za przeniesienie własności nieruchomości jej nabywca zobowiązuje się zapewnić zbywcy lub osobie mu bliskiej dożywotnie utrzymanie.

Darowizna jest bezpłatnym świadczeniem na rzecz innej osoby kosztem swojego majątku. Umowa darowizny powinna być sporządzona w formie aktu notarialnego.

Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.

Jeden z aktów stanu cywilnego. Przepisy prawa określają kto i kiedy może zgłosić zgon. Akt zgonu sporządzany jest na podstawie karty zgonu.

Zasadą jest, że nikt nie może odmawiać zeznań w charakterze świadka. Na obowiązek ten składają się obowiązek osobistego stawiennictwa w sądzie w wyznaczonym terminie, obowiązek składania zeznań oraz obowiązek złożenia przyrzeczenia.

Spadkobierca, który spadek przyjął, może spadek ten zbyć w całości lub w części. To samo dotyczy zbycia udziału spadkowego.

Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku

Do chwili przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku. Od chwili przyjęcia spadku ponosi odpowiedzialność za te długi z całego swego majątku.

Testamenty szczególne to formy testamentów, które mogą być sporządzone w okolicznościach przewidzianych w ustawie, uzasadniających odstąpienie od wykorzystania zwykłych form testamentu.

Testament holograficzny, notarialny i testament allograficzny

Testament to rozrządzenie własnym majątkiem na wypadek śmierci. Dotyczy to rozrządzenia majątkiem tylko jednego spadkodawcy (obowiązuje zakaz sporządzania testamentów wspólnych). Spadkodawca może w każdej chwili odwołać cały testament bądź jego poszczególne postanowienia.

Uznanie za zmarłego dotyczy sytuacji, w których mimo upływu czasu (określonego w ustawie) i przeprowadzenia odpowiedniego postępowania wyjaśniającego, nie udało się ustalić czy dana osoba żyje, czy zmarła.

Stwierdzenie nabycia spadku to sądowe (bądź urzędowe – można złożyć odpowiednie oświadczenie przed notariuszem) potwierdzenie kto i w jakim stopniu dziedziczy po zmarłym. Sąd spadku wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po przeprowadzeniu rozprawy, na którą wzywa wnioskodawcę oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi.

Właściciel może korzystać z rzeczy i rozporządzać nią, z wyłączeniem osób trzecich, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swojego prawa.

Spadkodawca (inaczej testator) to osoba fizyczna, po której spadek z chwilą śmierci przechodzi na spadkobierców. Może on wyrazić swoją wolę przez testament lub jeżeli tego nie uczyni – dziedziczenie odbędzie się w drodze ustawy.

Spadkobierca to podmiot, na który przechodzi ogół praw i obowiązków po osobie zmarłej.

Spadek to ogół praw i obowiązków należących do spadkodawcy, które w chwili jego śmierci przechodzą na spadkobierców (następców prawnych) w drodze dziedziczenia.

Współwłasność polega na tym, że własność jednej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom.

Wykonawca testamentu to osoba powołana przez spadkodawcę w testamencie dla realizacji jego postanowień – przede wszystkim poleceń i zapisów. Wykonawca testamentu musi posiadać pełną zdolność do czynności prawnych.

Jeżeli spadkobiercy ustawowi zostali pozbawieni w testamencie jakiegokolwiek udziału w spadku, mają prawo dochodzić od spadkobierców wypłacenia zachowku. Na rzecz zachowku uprawnieni muszą jednak zaliczyć darowizny otrzymane od spadkodawcy, oraz ewentualne zapisy w testamencie. W niektórych przypadkach zachowek przysługuje również spadkobiercom ustawowym – jeśli masa spadkowa była znacząco uszczuplona przez darowizny spadkodawcy na rzecz osób trzecich.

Zapis to rozrządzenie testamentowe, na mocy którego spadkodawca zobowiązuje swego spadkobiercę testamentowego lub ustawowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby – zapisobiorcy. Z chwilą otwarcia spadku powstaje stosunek zobowiązaniowy. Zapisobiorca staje się wierzycielem, a spadkobierca lub zapisodawca – dłużnikiem.

Zdolność do czynności prawnych do zdolność do nabywania praw i zaciągania zobowiązań. Osoba mająca zdolność prawną może dokonywać we własnym imieniu czynności prawnych mających na celu powstanie, zmianę lub ustanie stosunku prawnego.

Dział spadku polega na określeniu wartości całego majątku i jego podziale pomiędzy poszczególnych spadkobierców.

Akt notarialny jest szczególną formą dokumentu urzędowego. Sporządza się go, jeżeli wymaga tego przepis prawa lub taka jest wola stron. Niedochowanie formy aktu notarialnego w sytuacji, gdy wymaga tego prawo, powoduje bezskuteczność czynności prawnej oraz jej nieważność.

Wprowadzone zmiany w prawie spadkowym umożliwiają osobie sporządzającej testament przekazanie konkretnych składników swojego majątku poszczególnym osobom. Zmiana ma na celu ułatwienie dziedziczenia, stwarzając możliwości nie istniejące do tej pory w polskim prawie.

Zapis windykacyjny to nowa instytucja, która ma zostać wprowadzona do Kodeksu cywilnego. Spadkobiercy dziedziczący poszczególne przedmioty majątkowe zapłacą od nich podatek od spadków i darowizn.

Spadkobiercy należący do kręgu najbliższej rodziny spadkodawcy mogą korzystać z całkowitego zwolnienia od podatku. Warunkiem jest zgłoszenie nabycia spadku do urzędu skarbowego w sześciomiesięcznym terminie. Często jednak zdarza się, że spadkobierca nie dokona w wymaganym terminie zgłoszenia. Jakie niesie to skutki?

Artykuł dotyczy opodatkowania przychodu, jaki uzyskał podatnik z odpłatnego zbycia mieszkania. Mieszkanie otrzymał w spadku od swojej babci. Istotną sprawą jest moment przyjęcia mieszkania w spadku.

Zapis windykacyjny w testamencie notarialnym oraz możliwość dochodzenia zachowku przez pięć lat od ogłoszenia testamentu to zmiany w prawie spadkowym, nad którymi obecnie pracują parlamentarzyści.

Spadkobiercy mogą dokonać działu spadku umownie lub w sądzie. W przypadku działu gospodarstwa rolnego sąd bada czy podział nie jest sprzeczny z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej.

Zachowek przysługuje najbliższym krewnym spadkodawcy, którzy ze względu na ustanowienie innej osoby spadkobiercą testamentowym w praktyce zostali pozbawieni swoich praw. Jeżeli nie otrzymaliśmy należnego nam zachowku, możemy wnieść do sądu odpowiedni pozew.

Zapis windykacyjny umożliwi przekazanie konkretnych składników majątku poszczególnym spadkobiercom. Będzie on jednak skuteczny tylko w przypadku testamentów notarialnych.

Aby uniknąć przejęcia obowiązku podatkowego w spadku, spadkobiercy mogą wnioskować do organu podatkowego o odroczenie terminu płatności podatku, zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub rozłożenie zapłaty powyższych należności na raty, bądź umorzenie ich w całości lub w części, jak również umorzenie opłaty prolongacyjnej.

Zachowkiem określa się uprawnienie przysługujące zstępnym (dzieciom), małżonkowi i rodzicom na wypadek pominięcia ich przez spadkodawcę w testamencie, a więc całkowitego albo częściowego wydziedziczenia.

Urząd Skarbowy nie może żądać spisu inwentarza, aby możliwe było przyznanie zwolnienia z podatku od spadków. Spis taki nie jest obligatoryjny.

Instytucja polecenia poszerza możliwość realizacji woli spadkobiercy. Pozwala ona zobowiązać spadkobierców i zapisobiorców do określonych działań o niekoniecznie majątkowym charakterze.

Zapisem określone jest zobowiązanie, jakim obarczony jest spadkobierca testamentowy. Zobowiązanie to odnosi się do spełnienia określonego świadczenia na rzecz oznaczonej osoby. Zapis może mieć miejsce jedynie w testamencie.

Odrzucenie spadku (Ausschlagung) nie można mylić z zrzeczeniem się dziedziczenia. Spadkobierca ustawowy może przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego z przyszłym spadkodawcą zrzec się z dziedziczenia po nim.

Spadkobierca może zachować się na 3 sposoby. Może on albo przyjąć spadek z nieograniczoną odpowiedzialnością za długi (tzw. przyjęcie proste), albo przyjąć go z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), jak również możliwe jest odrzucenie spadku.

W testamencie można przekazać całość majątku jednej osobie lub jego odpowiednie części ułamkowe kilku osobom. Nie można jednak zadecydować, że określona rzecz przypadnie konkretnej osobie. Istnieją mimo to alternatywne instrumenty realizacji takiego celu, czyli darowizna i zapis.

Nasciturus w prawie polskim oznacza dziecko poczęte, lecz nienarodzone.Prawo polskie przyznaje takiemu dziecku warunkową zdolność prawną w zakresie czynności, w wyniku których dziecko uzyska jakąś korzyść. Oznacza to, że jeżeli dziecko urodzi się żywe będzie mogło czerpać korzyści z dokonanych na jego rzecz działań

Gdy spadkobierców jest kilku, muszą podzielić się majątkiem otrzymanym w spadku. Podziału można dokonać przed notariuszem lub gdy dochodzi do sporów - na drodze sądowej.

Po otrzymaniu spadku czy darowizny istnieje obowiązek odprowadzenia od nich podatku. Wysokość podatku zależy od stosunku łączącego zbywcę z nabywcą oraz o przynależności zbywcy do określonej grupy podatkowej.

Zarówno spadek jak i darowizna podlegają opodatkowaniu. Istnieje jednak krąg osób, które po spełnieniu określonych warunków mogą uniknąć zapłacenia podatku.

Spadkobierca na dwa sposoby może potwierdzić swoje prawo do spadku – na podstawie postanowienia sądu oraz na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego u notariusza. Przepisy prawa nie zawsze jednak pozwalają spadkobiercy skorzystać z notarialnego poświadczenia dziedziczenia.

Dziedziczący majątek nabywa prawa do spadku na podstawie postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia praw do spadku albo na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia, sporządzanego przez notariusza.

Gdy spadek został otwarty po 14 lutego 2001 do dziedziczenia gospodarstw rolnych stosujemy przepisy ogólne. W przypadku spadków otwartych wcześnie obowiązują odmienne regulacje.

Niezależnie od tego czy dziedziczenie odbywa się na podstawie ustawy czy na podstawie testamentu, aby spadkobierca mógł udowodnić, że ma prawo do określonej części spadku, konieczne jest postanowienie sądu stwierdzające nabycie spadku. Uzyskanie takiego postanowienia wiąże się z pewnymi kosztami.

Spadek, Spadki i darowizny

Kodeks cywilny

Dziedziczenie ustawowe

Dożywocie

Darowizna

Alimenty

Akt zgonu

Czy świadek może odmówić zeznań?

Zbycie spadku

Wydziedziczenie

Odpowiedzialność za długi spadkowe

Testamenty szczególne

Testamenty zwykłe

Testament

Uznanie za zmarłego

Stwierdzenie nabycia spadku

Własność

Spadkodawca

Spadkobierca

Spadek

Współwłasność

Wykonawca testamentu

Zachowek

Zapis

Zdolność do czynności prawnych

Dział spadku

Akt notarialny

Co umożliwia zapis windykacyjny w testamencie?

Zapłacimy podatek od zapisu windykacyjnego

Jakie są skutki podatkowe zgłoszenia nabycia spadku po terminie?

Opodatkowanie przychodu z odpłatnego zbycia mieszkania

Jakie zmiany w prawie spadkowym?

Jak podzielić odziedziczone gospodarstwo rolne?

Krok po kroku - jak napisać pozew o zachowek?

Zmiany w prawie spadkowym - pojawi się zapis windykacyjny

Jak uniknąć przejęcia zobowiązań podatkowych spadkodawcy?

Spadek w Niemczech - kto ma prawo do zachowku?

Czy spis inwentarza jest konieczny do zwolnienia z podatku?

Czym jest polecenie w testamencie?

Kim jest zapisobiorca?

Jak odrzucić spadek w Niemczech?

Jak przyjąć lub odrzucić spadek?

Jak przekazać pojedyncze przedmioty na wypadek śmierci?

Dziecko poczęte i jego prawa

Podział majątku otrzymanego w spadku

Podatek od spadków i darowizn - jakie są grupy podatkowe?

Kiedy nie trzeba płacić podatku od spadków i darowizn?

Notarialne poświadczenie dziedziczenia nie zawsze możliwe

Jakie są sposoby nabycia spadku?

Kto dziedziczy gospodarstwo rolne

Ile kosztuje wniosek o stwierdzenie nabycia spadku?