Ulga, Emerytury

ZUS przy wyliczaniu emerytury opiera się na prostym, ale bezwzględnym wzorze: dzieli zebrane składki przez średnie dalsze trwanie życia. Nowe tablice ogłoszone przez Prezesa GUS obowiązują od 1 kwietnia. Ile w takim razie trzeba zarabiać w 2026 roku, aby po latach na konto trafiało co najmniej 4 tys. zł emerytury? Oficjalne wyliczenia kalkulatora ZUS mogą zaskoczyć wielu Polaków.

Ponad milion polskich emerytów zyska na rewolucji w wypłatach rent wdowich. Od 1 stycznia 2027 roku wskaźnik drugiego świadczenia wzrośnie z 15 do 25 procent. Dla wielu seniorów oznacza to zastrzyk gotówki rzędu kilkuset złotych, a w niektórych przypadkach nawet o 1000 zł brutto więcej każdego miesiąca. ZUS odnotował gigantyczną falę wniosków.

Nawet milion przyszłych emerytów może otrzymać niższe świadczenia, sięgające o 400-500 zł mniej. Główną przyczyną jest brak wyliczonego kapitału początkowego. Kapitał ten stanowi bazę dla obliczeń przyszłej emerytury dla osób, które rozpoczęły pracę przed 1 stycznia 1999 roku, i jest niezbędny do prawidłowego ustalenia wysokości ich świadczenia. Oto szczegóły.

Zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – okresy ograniczenia aktywności zawodowej związane z wychowywaniem dzieci (o których mowa w art. 7 pkt 5 ww. ustawy), uwzględniane są w wymiarze emerytury i mogą podwyższać wysokość świadczenia – nie dłużej jednak niż za okres 3 lat na każde dziecko i – co do zasady – łącznie maksymalnie za okres 6 lat sprawowania opieki nad dziećmi (bez względu na liczbę tych dzieci). Zniesienie powyższego limitu stało się przedmiotem petycji obywatelskiej, która w dniu 31 maja 2026 r., została skierowana do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jako iż ograniczenie to – w opinii petytora – „dyskryminuje matki wielodzietne”.

Eksperci szacują, że przyszła emerytura osób dziś aktywnych zawodowo może być warta mniej niż połowę ostatniej pensji. Najnowsze prognozy OECD wskazują, że osoba rozpoczynająca dziś karierę zawodową w Polsce i przez całe życie zarabiająca przeciętne wynagrodzenie może otrzymać świadczenie odpowiadające zaledwie 31,8 proc. wcześniejszych zarobków w przypadku kobiet i 40,6 proc. w przypadku mężczyzn. Dla porównania, średnia w krajach OECD wynosi odpowiednio 62,4 proc. i 63,2 proc.

Premia 12 000 zł za każdy rok dodatkowej pracy i niepobierania emerytury po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, czyli dla kobiet po 60 roku życia i mężczyzn po 65 roku życia – wypłacana bezpośrednio na konto bankowe albo na konto emerytalne. To propozycja byłego wiceministra rodziny, pracy i polityki społecznej w rządzie PiS Bartosza Marczuka, który w sprawie nowego świadczenia dla seniorów zwrócił się z apelem bezpośrednio do ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego.

Emerytura minimalna to najniższa kwota emerytury gwarantowana przez państwo osobom, które spełniają określone warunki. Od 1 marca 2026 roku wynosi 1978,49 zł brutto. Jeśli świadczenie obliczone na podstawie zgromadzonych składek jest niższe, ZUS podwyższy je do tej kwoty, ale nie w każdym przypadku. Jednak nawet emeryci otrzymujący emerytury niższe od minimalnej mają prawo do innych świadczeń i zasiłków.

Odmowna decyzja ZUS-u nie musi oznaczać zakończenia sprawy. Każda osoba, która nie zgadza się z decyzją wydaną w swojej sprawie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (np. co do emerytury lub renty), może się od niej odwołać do sądu. Musi jednak zmieścić się w ściśle określonym terminie.

Kto po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. ma szansę na wyższą emeryturę i wyrównanie? Na pewno ZUS z urzędu tego sam nie zrobi. Adwokat Konrad Giedrojć wyjaśnia co zrobić, by w praktyce wykorzystać ten wyrok. Jaki wniosek sformułować do ZUS-u, jak odwołać się do sądu i na jakie argumenty ZUS trzeba się przygotować.

W ostatnim czasie ponownie zawrzało na temat wieku emerytalnego kobiet – ministra funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, przedstawiła propozycję zrównania wieku emerytalnego bezdzietnych kobiet i mężczyzn. „Jeżeli kobieta ma dzieci – to wtedy jest inny wiek emerytalny. A jeżeli nie ma dzieci, a dzisiaj co druga kobieta ma taki (najczęściej) wybór życiowy, że nie ma dzieci – to powinna mieć tak samo ustawiony system emerytalny jak mężczyźni.” Podobny postulat, od października 2025 r., znajduje się na biurku prezydenta Karola Nawrockiego. Czy kobiety, które nie posiadają dzieci, będą pracować 5 lat dłużej?

Ponad 42 tysiące złotych brutto miesięcznie - tak gigantyczną emeryturę otrzymuje seniorka z Bydgoszczy, która oficjalnie stała się rekordzistką wśród kobiet w Polsce. Ta zawrotna kwota to jednak nie przypadek, ale efekt bezprecedensowej, trwającej ponad sześć dekad kariery zawodowej. Podczas gdy miliony Polaków marzą o jak najszybszym odpoczynku, historia bydgoszczanki oraz innych rekordzistów ZUS udowadnia, że kluczem do finansowego eldorado na starość jest jedna, konkretna decyzja.

Od 1 lipca 2025 r. owdowiałe seniorki i seniorzy – w ramach tzw. renty wdowiej – mogą pobierać jednocześnie własne świadczenie emerytalno-rentowe i rentę rodzinną (stanowiącą część emerytury lub renty po zmarłym mężu lub żonie). W zależności od wybranej konfiguracji – jest to aktualnie 15% własnego świadczenia i 100% renty rodzinnej lub 15% renty rodzinnej i 100% własnego świadczenia. Od 1 stycznia 2027 r. wysokość własnego świadczenia lub odpowiednio renty rodzinnej wypłacanej w zbiegu (w ramach tzw. renty wdowiej), wzrośnie natomiast z 15% do 25%. Niektóre owdowiałe Polki i Polacy, mogą jednak liczyć na jeszcze wyższe świadczenia – sięgające nawet 55% lub 60% emerytury lub renty zmarłego współmałżonka lub współmałżonki.

Jeszcze kilkanaście lat temu to była w Polsce rzadkość. Teraz liczba tych, którzy dożywają setki systematycznie rośnie, a prognozy wskazują, że ten trend będzie się utrzymywał. Stulatkowie mogą liczyć nie tylko na wyjątkowy jubileusz, ale także na specjalne świadczenie honorowe wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Od ostatniej waloryzacji jego wysokość jest wyższa i zbliża się do siedmiu tysięcy złotych miesięcznie.

Mimo wielomiesięcznych dyskusji i sporów w koalicji rządzącej, temat emerytur stażowych powraca do Sejmu z nową siłą. Równolegle z dotychczasowymi projektami, które zakładały prawo do wcześniejszego świadczenia po 35 latach okresów ubezpieczeniowych dla kobiet i 40 latach dla mężczyzn, pojawiają się modyfikacje dążące do zrównania tego progu dla obu płci na poziomie 35 lub 37 lat. Analiza prawna procedowanych przepisów pokazuje jednak, że samo wypracowanie wymaganych lat pracy nie wystarczy. Kluczowym i twardym bezpiecznikiem systemu pozostanie stan konta ubezpieczonego w ZUS, a wcześniejsze odejście na odpoczynek rodzi poważne ryzyko drastycznego obniżenia świadczeń.

Nowe tablice średniego dalszego trwania życia GUS obowiązują od dnia 1 kwietnia 2026 r. do dnia 31 marca 2027 r. Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego pojawił się w środę 25 marca 2026 r. Nowa długość życia to nie jest dobra wiadomość dla wysokości emerytur. Średnie życie wydłuża się, co oznacza niższe emerytury.

Osiągnięcie 60 roku życia w przypadku kobiet i 65 roku życia w przypadku mężczyzn uprawnia do przejścia na emeryturę w tzw. powszechnym wieku emerytalnym. Z przejściem na emeryturę wiąże się natomiast prawo do dodatkowego świadczenia pieniężnego od pracodawcy (tzw. odprawy emerytalnej) – w wysokości stanowiącej równowartość jednomiesięcznego wynagrodzenia (czyli – w przypadku pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy, z zastrzeżeniem pewnych wyjątków, wynikających z tego, że wysokość odprawy ustalana jest z uwzględnieniem zasad obowiązujących przy wyliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy* – aktualnie co najmniej 4806 zł brutto) – którego wypłaty pracodawca nie może uzależniać od decyzji ZUS.

Nie każdy senior otrzyma w 2026 roku pełną 14. emeryturę. Maksymalna kwota świadczenia wyniesie 1978,49 zł brutto, ale po przekroczeniu 2900 zł brutto emerytury ZUS zastosuje zasadę „złotówka za złotówkę”. Przy świadczeniu w wysokości 4500 zł brutto „czternastka” będzie niższa aż o 1600 zł.

Każdy właściciel nieruchomości (ale nie tylko, bo obowiązek ten obejmuje również współwłaścicieli, użytkowników wieczystych i inne podmioty władające nieruchomością), która jest zamieszkała i na której powstają odpady komunalne (potocznie – śmieci), ma obowiązek złożenia do gminy deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i do uiszczania tej opłaty. Nie każdy jednak jest świadomy, że na podstawie jednego oświadczenia, złożonego w ramach ww. deklaracji – każdy właściciel domu jednorodzinnego może skorzystać z ulgi w opłacie za odpady.

ZUS zaproponował całkowitą rezygnację z wypłacania emerytur i rent w gotówce za pośrednictwem poczty. Oznaczałoby to konieczność przekazywania wszystkich świadczeń na rachunki bankowe. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podjęło decyzję w tej sprawie. Polaków czekają zmiany?

Część składki emerytalnej pracujących miałaby trafiać na konta ich rodziców. To założenie Emerytalnej Składki Rodzinnej, która ma premiować wychowywanie dzieci, ale może też oznaczać niższe świadczenia dla części przyszłych emerytów. Szczególnie odczują to osoby bezdzietne. Jak jeszcze proponowany system wpłynąłby na wysokość emerytur i sytuację ubezpieczonych?

Rada Ministrów przyjęła oficjalną propozycję dotyczącą przyszłorocznych podwyżek dla seniorów. Waloryzacja emerytur w 2027 roku przyniesie rewolucję w strukturze świadczeń. Po raz pierwszy w historii najniższa emerytura przekroczy barierę 2000 zł brutto. Gabinet Donalda Tuska przedstawił już konkretne liczby, wskaźniki i szacowane koszty, które mocno obciążą budżet państwa.

Miliony emerytów i rencistów w Polsce z niecierpliwością czekają na oficjalne decyzje dotyczące przyszłorocznej waloryzacji świadczeń. Choć minimalna emerytura po raz pierwszy w historii wyraźnie przekroczy barierę 2000 zł brutto, ostateczna skala podwyżek może okazać się dla wielu sporego rodzaju rozczarowaniem. Najnowsze analizy wskazują, że nadchodzący wzrost świadczeń będzie jednym z najniższych od wielu lat.

Ogólnopolska Karta Seniora daje osobom po 60. roku życia dostęp do tysięcy rabatów w całej Polsce. W części samorządów dokument można otrzymać bezpłatnie, w pozostałych przypadkach konieczne jest opłacenie składki. Karta nie jest jednak tym samym dokumentem co legitymacja emeryta-rencisty wydawana przez ZUS.

Od 1 marca 2026 r. wzrosły limity przychodu dla pracujących wcześniejszych emerytów i rencistów. Dopuszczalne progi dorabiania w porównaniu z wcześniej obowiązującymi kwotami zwiększyły się o 298,30 zł oraz o 553,90 zł. Kolejny raz te limity zwiększyły się od 1 czerwca 2026 r. - o ponad 255 zł.

Kiedy najlepiej przejść na emeryturę? Dzień i miesiąc złożenia wniosku mogą przesądzić o tym, ile pieniędzy co miesiąc trafi na konto seniora - informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim. Dlatego przyszli emeryci powinni z rozwagą zaplanować moment zakończenia aktywności zawodowej.