Wcześniejsza emerytura dla urodzonych w konkretnych latach. Po osiągnięciu wieku 55. w przypadku kobiet i 60. w przypadku mężczyzn

• Prawo do emerytury pomostowej. Teraz więcej osób skorzysta z wcześniejszej emerytury
• Warunki, które trzeba spełniać do emerytury pomostowej
• Jakie dokumenty są wymagane do emerytury pomostowej?

Prawo do emerytury pomostowej. Teraz więcej osób skorzysta z wcześniejszej emerytury

Najważniejsza zmiana w emeryturach pomostowych, która funkcjonuje od początku 2024 roku, polega na usunięciu z ustawy o emeryturach pomostowych wymagania dotyczącego wykonywania prac w szczególnych warunkach lub prac o szczególnym charakterze przed 1 stycznia 1999 r. Daje to możliwość nabycia prawa do emerytury pomostowej osobom znacznie młodszym niż osoby wcześniej korzystające z tego świadczenia. Przyszli emeryci nie muszą obecnie udowadniać, że wykonywali pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przed 31 grudnia 1998 r. Osoby ubiegające się o emeryturę pomostową mogły rozpocząć wykonywanie takiej pracy dopiero po 31 grudnia 2008 r.

Dzięki tej zmianie prawo do emerytury pomostowej będą nabywały kolejne roczniki pracowników zatrudnionych przy pracach z ustawy o emeryturach pomostowych bez ryzyka, że nie nabędą prawa do wcześniejszego świadczenia tylko dlatego, że nie pracowały w określonych warunkach przed 1 stycznia 1999 r. Aby mieć prawo do emerytury pomostowej, w dalszym ciągu trzeba spełniać łącznie pozostałe warunki przyznania tego świadczenia, o których poniżej.

Warunki, które trzeba spełniać do emerytury pomostowej

Komu przysługują emerytury pomostowe? Świadczenia przysługują osobom, które wykonywały lub wykonują pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia. Prace w szczególnych warunkach to zawody związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia. Natomiast prace o szczególnym charakterze wymagają niezwykłej odpowiedzialności oraz wyjątkowej sprawności psychofizycznej. Prawo do emerytur pomostowych dotyczy:

I. Osoby, która urodziła się po 31 grudnia 1948 r. i spełniła łącznie następujące warunki:
1. osiągnęła wiek emerytalny – co najmniej 55 lat w przypadku kobiet i 60 lat w przypadku mężczyzn
2. udowodniła okresy składkowe i nieskładkowe – co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn
3. po 31 grudnia 2008 r. wykonywała prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienione w ustawie o emeryturach pomostowych
4. udowodniła co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o których mowa w podpunkcie 3
albo

II. Osoby, która urodziła się po 31 grudnia 1948 r. i spełniła łącznie następujące warunki:
1. udowodniła okresy składkowe i nieskładkowe wynoszące co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn
2. po 31 grudnia 2008 r. wykonywała prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienione w ustawie o emeryturach pomostowych
oraz
spełniła pozostałe warunki zróżnicowane w zależności od rodzaju wykonywanej pracy, tj.:

— osoby, która wykonywała pracę w powietrzu, na statkach powietrznych jako personel pokładowy lub jako pilot/instruktor:
1) osiągnęła wiek wynoszący co najmniej 50 lat dla kobiet i 55 lat dla mężczyzn
2) udowodniła okres pracy na statkach powietrznych jako personel pokładowy lub jako pilot/instruktor, wynoszący co najmniej 15 lat
3) uzyskała zaświadczenie lekarza medycyny pracy o niezdolności do wykonywania pracy jako personel pokładowy lub jako pilot/instruktor

— osoby, która wykonywała pracę w portach morskich przy przeładunku w ładowniach statku lub pracę operatorów żurawi wieżowych i dźwignic portowych albo stoczniowych:
1) osiągnęła wiek co najmniej 55 lat
2) udowodniła okres pracy w portach morskich przy przeładunku w ładowniach statku lub pracy operatorów żurawi wieżowych i dźwignic portowych lub stoczniowych, wynoszący co najmniej 15 lat

— osoby, która wykonywała prace w hutnictwie wymienione w pkt 4–12 załącznika nr 1 do ustawy pomostowej:
1) osiągnęła wiek co najmniej 55 lat
2) udowodniła okres pracy w hutnictwie wymienionej w pkt 4–12 załącznika nr 1 do ustawy pomostowej, wynoszący co najmniej 15 lat
3) uzyskała zaświadczenie lekarza medycyny pracy o niezdolności do wykonywania prac wymienionych w pkt 4–12 załącznika nr 1 do ustawy pomostowej

— osoby, która wykonywała prace: nurka, kesoniarza, w komorach hiperbarycznych, rybaka morskiego, bezpośrednio przy przetwórstwie, rozbiórce lub usuwaniu materiałów zawierających azbest:
1) osiągnęła wiek wynoszący co najmniej 50 lat dla kobiet i 55 lat dla mężczyzn
2) udowodniła okres pracy nurka, kesoniarza, w komorach hiperbarycznych, rybaka morskiego, bezpośrednio przy przetwórstwie, rozbiórce lub usuwaniu materiałów zawierających azbest, wynoszący co najmniej 10 lat

— osoby, która wykonywała prace maszynistów pojazdów trakcyjnych wymienione w pkt 5 załącznika nr 2 do ustawy pomostowej:
1) osiągnęła wiek wynoszący co najmniej 50 lat dla kobiet i 55 lat dla mężczyzn
2) udowodniła okres pracy jako maszynista pojazdów trakcyjnych wymienionych w pkt 5 załącznika nr 2 do ustawy pomostowej, wynoszący co najmniej 15 lat
3) uzyskała zaświadczenie lekarza medycyny pracy o niezdolności do wykonywania pracy jako maszynista pojazdów trakcyjnych

— osoby, która pracowała jako członek zawodowych ekip ratownictwa górskiego:
1) osiągnęła wiek wynoszący co najmniej 50 lat dla kobiet i 55 lat dla mężczyzn
2) udowodniła okres pracy jako członek zawodowych ekip ratownictwa górskiego, wynoszący co najmniej 10 lat

— osoby, która wykonywała prace górnicze:
1) osiągnęła wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn
2) udowodniła okres pracy górniczej wynoszący co najmniej 15 lat.

Jakie dokumenty są wymagane do emerytury pomostowej?

Osoba ubiegająca się o wcześniejsza emeryturę pomostową musi mieć na uwadze, że potrzebne są poniższe dokumenty:

• wniosek o emeryturę pomostową – pobierz ze strony www.zus.pl lub zaloguj się do Platformy Usług Elektronicznych (PUE) ZUS, by złożyć wniosek elektronicznie. Formularz wniosku (o symbolu EPOM) jest również dostępny w punkcie informacyjnym w sali obsługi klientów w każdej jednostce organizacyjnej ZUS
• informacja dotycząca okresów składkowych i nieskładkowych
• dokumenty potwierdzające okresy m.in.: pracy/ prowadzenia działalności pozarolniczej/ służby wojskowej/ pobierania zasiłku dla bezrobotnych/ urlopu wychowawczego/ nauki w szkole wyższej
• dokumenty potwierdzające okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
• dokumenty potwierdzające osiągane wynagrodzenie przed 1 stycznia 1999 r.
• zaświadczenie lekarza medycyny pracy o orzeczonej niezdolności do wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Dokumenty należy złożyć nie wcześniej niż na 30 dni przed spełnieniem warunków do przyznania świadczenia lub zamierzonym terminem przejścia na emeryturę. Jeżeli wniosek zostanie złożony wcześniej, ZUS wyda decyzję o odmowie prawa do świadczenia i wskaże, które warunki nie zostały spełnione. Jeżeli wniosek zostanie złożony w kolejnych miesiącach po spełnieniu warunków do emerytury, prawo do świadczenia zostanie ustalone od miesiąca zgłoszenia wniosku.

Wniosek można złożyć:

• osobiście lub przez pełnomocnika w dowolnym punkcie obsługi klientów ZUS (pisemnie lub ustnie do protokołu)
• za pośrednictwem: operatora pocztowego, polskiego urzędu konsularnego
• w formie dokumentu elektronicznego przez PUE ZUS.

Wniosek rozpatruje oddział ZUS właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej lub jednostka organizacyjna Zakładu wyznaczona przez Prezesa ZUS. Po analizie wniosku i załączonej dokumentacji oraz ewentualnym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ZUS wydaje decyzję w terminie 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

Możesz się odwołać od decyzji. Odwołanie należy wnieść pisemnie lub ustnie do protokołu, za pośrednictwem jednostki organizacyjnej ZUS, która wydała decyzję, do sądu okręgowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Postępowanie odwoławcze jest wolne od opłat.