Kategorie

Nowe zasady przy informacjach publicznych

Zasady ponownego wykorzystania informacji publicznej/ Fot. Fotolia
Fotolia
Ponowne zasady wykorzystania informacji publicznej oraz ograniczenie dostępu ze względu na ważny interes gospodarczy kraju – takie nowości wprowadziła nowelizacja ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nowela weszła w życie 29 grudnia 2011 r.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Przykładowo, informacją publiczną jest informacja związana z działaniem organów administracji publicznej, a także ekspertyzy prawno-ekonomiczne, na które powołał się Prezydent podpisując nowelizację ustawy o OFE. Jawność (dostępność) informacji dotyczącej działalności władzy publicznej i innych podmiotów wykonujących zadania tej władzy jest zasadą konstytucyjną.

Jednocześnie, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej umożliwia ograniczenie dostępności informacji z powołaniem się na dobra określone w jej art. 61 ust. 3. Ze względu na zasadę proporcjonalności ograniczenia dostępności informacji mogą następować jedynie w drodze ustawy.

Zobacz: Co ze szkodą wyrządzoną przez małoletniego?

Nowelizacja

Reklama

Warto wobec tego wskazać, że szczegółowe kwestie związane z dostępem do informacji publicznej w Polsce reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm., dalej „ustawa”), która wkrótce ulegnie zmianom wobec nowelizacji, która weszła w życie w dniu 29 grudnia 2011 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 204, poz. 1195, dalej „nowelizacja”).

Podstawowym celem nowelizacji jest dostosowanie krajowego porządku prawnego do założeń określonych w dyrektywie 2003/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. dotyczącej ponownego wykorzystania informacji sektora publicznego (Dz. U. L 345, str. 90, dalej „Dyrektywa”), do czego Polska została zobowiązana przez Komisję Europejską już w 2008 roku. Należy przy tym jednak zaznaczyć, że sprawa ta była już przedmiotem postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który w dniu 27 października 2011 r. wydał wyrok w sprawie C‑362/10. W tym wyroku wskazano, że Polska nie przyjmując w wyznaczonym terminie wszystkich przepisów ustawodawczych, wykonawczych i administracyjnych niezbędnych w celu transpozycji do polskiego porządku prawnego art. 2–4, 6–8, 10 i 11 Dyrektywy uchybiła zobowiązaniom, jakie ciążą na niej na mocy tych artykułów. Dodatkowo, Polska została obciążona kosztami postępowania.

Dostęp i ponowne wykorzystanie informacji publicznej

Jeżeli chodzi o nowelizację, to w pierwszej kolejności należy wspomnieć, iż ze względu na wprowadzenie do ustawy nowego rozdziału poświęconemu zasadom ponownego wykorzystywania informacji publicznej, zmieniony został tytuł ustawy. Zostało w nim podkreślone, że przepisy ustawy odnoszą się do dwóch różnych zagadnień „dostępu do informacji publicznej” oraz „ponownego wykorzystywania informacji publicznej”. W związku z powyższym, ustawa będzie nosić tytuł „ustawa o dostępie do informacji publicznej i jej ponownym wykorzystywaniu”.

Reklama

Z powodu rozszerzenia przedmiotu, który reguluje ustawa o kwestie związane z ponownym wykorzystywaniem informacji publicznej, ustawodawca postanowił dookreślić, że informacją publiczną będzie każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach oraz w trybie określonych w ustawie.

Nowelizacja wprowadzi także zasadę potwierdzającą, iż ponowne wykorzystywanie informacji publicznej nie będzie naruszać prawa dostępu do informacji publicznej ani wolności jej rozpowszechniania.

Ponadto, zgodnie z nowelizacją, informacje do ponownego wykorzystywania będą dostępne również w centralnym repozytorium informacji publicznych. Centralne repozytorium będzie nowym trybem dostępu do informacji publicznej i jej ponownego wykorzystywania. Przepisy regulujące ten tryb wejdą jednak w życie w dniu 29 września 2012 r.  

Ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej

Największe kontrowersje wśród praktyków wywołało wprowadzenie do nowelizacji na końcowym etapie procesu legislacyjnego (już w Senacie) przepisu, zgodnie z którym prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na ochronę porządku publicznego i ważnego interesu gospodarczego w zakresie i w czasie, w jakim udostępnienie informacji:

1) osłabiłoby zdolność negocjacyjną Skarbu Państwa w procesie gospodarowania jego mieniem albo zdolność negocjacyjną Rzeczypospolitej Polskiej w procesie zawierania umowy międzynarodowej lub podejmowania decyzji przez Radę Europejską lub Radę Unii Europejskiej, lub

2) utrudniłoby w sposób istotny ochronę interesów majątkowych Rzeczypospolitej Polskiej lub Skarbu Państwa w postępowaniu przed sądem, trybunałem lub innym organem orzekającym.

Ważny interes gospodarczy państwa

Spore wątpliwości wśród praktyków budzi ograniczenie prawa do informacji ze względu na ważny interes gospodarczy państwa. Pojęcie to jest dość nieostre i może być interpretowane przez władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne w sposób uznaniowy. Biorąc pod uwagę dotychczas panującą w Polsce kulturę tajemnicy i przekonanie, że pewne informacje nie będą udostępniane opinii publicznej, ważny interes gospodarczy państwa może stać się częstym uzasadnieniem odmowy udostępnienia informacji publicznych w przyszłości. Takie działania podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznych mogą bez wątpienia stanowić zagrożenie dla wolności słowa oraz prawa do informacji.

Wniosek Prezydenta do Trybunału Konstytucyjnego

Należy przy tym także dodać, że przepisy nowelizacji dotyczące ograniczenia dostępu do informacji publicznej mogą zostać uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, gdyż Prezydent po podpisaniu nowelizacji, skierował wniosek o zbadanie ich zgodności z Konstytucją.

Zobacz: Ugoda administracyjna - przykłady

Podsumowanie

Podsumowując, nowelizację z uwagi na wdrożenie do polskiego porządku prawnego przepisów Dyrektywy (co Polska powinna już zrobić ponad 6 lat temu) należy ocenić pozytywnie. Chociaż, warto przy tym zaznaczyć, że wprowadzone nowelizacją zmiany są zbyt późne i Polska nie uniknęła w ten sposób postępowania przez Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz związanych z tym konsekwencji. Dodatkowo, z uwagi na dotychczasową praktykę władz publicznych, nieskorych do ujawniania niektórych informacji (bez względu na dotychczas obowiązujące przepisy) nasze wątpliwości budzą zbyt daleko idące ograniczenia w bezwarunkowości uzyskania informacji publicznych oraz ich ponownego wykorzystania, które ustawodawca postanowił jednak zamieścić w ustawie.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    17 maja 2021
    Zakres dat:

    Emerytura bez podatku - od kiedy?

    Emerytura bez podatku to jedno z rozwiązań "Polskiego Ładu". Od kiedy miałyby obowiązywać nowe zasady?

    Dowód osobisty dla seniora ważny bezterminowo?

    Dowód osobisty dla seniorów, którzy ukończyli 70. rok życia ma być ważny bezterminowo. Taką poprawkę wprowadził Senat do nowelizacji ustawy o dowodach osobistych.

    Odsetki ustawowe za opóźnienie w 2021 r.

    Ile wynoszą odsetki ustawowe za opóźnienie w 2021 r.? Jaka jest aktualna wysokość maksymalnych odsetek za opóźnienie?

    500 plus nadal bez kryterium dochodu

    Świadczenie 500 plus przysługuje bez kryterium dochodowego. Minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg zapewnia, iż to się nie zmieni.

    Krajowy Rejestr Zadłużonych - termin może być przesunięty

    Termin uruchomienia Krajowego Rejestru Zadłużonych może ponownie zostać przesunięty. Jakie dane będzie zawierał rejestr?

    500 plus dla seniora - czy wlicza się do dochodu?

    „500 plus dla seniora" wlicza się do dochodu przy niektórych świadczeniach z pomocy społecznej. Czy te przepisy się zmienią?

    Nowy standard telewizji naziemnej w 2022 r. - co oznacza?

    Nowy standard naziemnej telewizji cyfrowej w 2022 r. rodzi wiele pytań. Czy będzie trzeba wymienić telewizor?

    Alimenty na dziecko – do kiedy [ZMIANY]

    Alimenty na dziecko. Do kiedy rodzice mają płacić świadczenia alimentacyjne? Zmiany przygotowało Ministerstwo Sprawiedliwości.

    Testament notarialny – cena, zmiana, wskazówki [WYWIAD]

    Testament notarialny pomaga uniknąć problemów związanych z jego zaginięciem– przekonują notariusze Maciej Celichowski i Joanna Zawrotniak.

    Bezpłatne leki dla kobiet w połogu?

    Bezpłatne leki dla kobiet w połogu? Nad takim rozwiązaniem pracuje Senat. Obecnie uprawnienie to przysługuje kobietom w ciąży.

    Alimenty natychmiastowe. Ministerstwo Sprawiedliwości o reformie

    Alimenty natychmiastowe zdaniem Ministerstwa Sprawiedliwości mają poprawić sytuację dzieci. Ile będą wynosiły takie alimenty?

    Od kiedy bez maseczek na powietrzu?

    Od kiedy bez maseczek na powietrzu? To pytanie pojawia się często w związku z wejściem w życie nowego rozporządzenia dotyczącego obostrzeń.

    Jak radzić sobie z komornikiem?

    Jak radzić sobie z komornikiem? Co w chwili, kiedy dłużnik stał się kompletnie niewypłacalny?

    Bon turystyczny - czy termin ważności zostanie wydłużony?

    Bon turystyczny z dłuższym terminem ważności? Analizy dotyczące wprowadzenia takiego rozwiązania prowadzi resort rozwoju.

    Fundusz kompensacyjny - co z projektem ustawy?

    Co z ustawą, która wprowadza fundusz kompensacyjny? Kiedy projekt trafi do Sejmu? Kto będzie mógł uzyskać rekompensatę?

    Ile może zająć komornik z emerytury w 2021 r.?

    Ile może zająć komornik z emerytury w 2021 r.? Jakie są aktualne kwoty świadczeń wolnych od egzekucji i potrąceń?

    Dzieciobójstwo w polskim prawie karnym

    Dzieciobójstwo w praktyce stanowi uprzywilejowany typ zabójstwa. Kto może być sprawcą dzieciobójstwa i co za nie grozi?

    Świadek koronny, czyli jaki?

    „Świadek koronny” jest pojęciem dość znanym. Zazwyczaj ludziom kojarzy się, że przysługują mu „jakieś korzyści”.

    Kiedy Boże Ciało w 2021 r.?

    Kiedy wypada Boże Ciało w 2021 r.? Czy jest to dzień wolny od pracy? Co z długim weekendem i zakupami?

    W pandemii konsumenci częściej zgłaszają problemy

    W pandemii konsumenci częściej zgłaszają się o pomoc w rozwiązywaniu transgranicznych problemów. Czego dotychczas dotyczyły skargi?

    ETPCz o wyborze polskiego TK

    Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPCz) uznał, iż wybór polskiego Trybunału Konstytucyjnego był nieprawidłowy, co spowodowało niezgodność z prawem składu orzekającego.

    Bon turystyczny. Czym jest Certyfikat Dobrych Praktyk?

    Podmiot realizujący bon turystyczny może otrzymać Certyfikat Dobrych Praktyk. Co to oznacza dla turysty?

    Maseczki na świeżym powietrzu? Zmiany od 15 maja 2021 r.

    Maseczki na świeżym powietrzu nie będą obowiązkowe od 15 maja 2021 r. pod warunkiem zachowania odpowiedniego dystansu.

    Emerytury stażowe. Prezydent powołał Radę ds. Społecznych

    Wypracowanie propozycji tzw. emerytury stażowej ma być jednym z zadań Rady ds. Społecznych, którą powołał prezydent.

    Czy biuro podróży może wymagać od turysty szczepienia?

    Szczepień przeciw COVID-19 może wymagać organizujące wyjazd biuro podróży, przyjmujący turystę hotel czy przewoźnik. Czy jest to zgodne z prawem?