Kategorie

Czy małżonkowie odpowiadają za swoje długi?

Radca prawny Agnieszka Lisak - Kancelaria Prawna Lex Consulting
Obok majątku wspólnego każdy z małżonków zachowuje swój majątek osobisty, do którego przede wszystkim należą prawa majątkowe posiadane przed zawarciem małżeństwa, a także prawa nabyte przez dziedziczenie, darowiznę, zapis, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił.
Obok majątku wspólnego każdy z małżonków zachowuje swój majątek osobisty, do którego przede wszystkim należą prawa majątkowe posiadane przed zawarciem małżeństwa, a także prawa nabyte przez dziedziczenie, darowiznę, zapis, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił.
Z chwilą zawarcia małżeństwa dochodzi pomiędzy małżonkami do powstania z mocy ustawy wspólności majątkowej. Co do zasady obejmuje ona wszystko to, co małżonkowie nabywają w trakcie trwania małżeństwa, czyli mówiąc językiem potocznym to, czego „dorabiają się” w czasie związku.

Kiedy w 2004 roku uchwalona została nowelizacja Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, prasa bardzo pozytywnie zaopiniowała wprowadzone przez ustawodawcę zmiany. Zwracano uwagę na to, że nowelizacja dostosowuje regulacje do aktualnych uwarunkowań zarówno społecznych jak i gospodarczych. Niestety jak pokazuje praktyka intencje ustawodawcy nie do końca pokryły się z oczekiwaniami społecznymi, a w szczególności oczekiwaniami przedsiębiorców.

Ustawowa wspólność majątkowa

Reklama

Z chwilą zawarcia małżeństwa dochodzi pomiędzy małżonkami do powstania z mocy ustawy wspólności majątkowej. Co do zasady obejmuje ona wszystko to, co małżonkowie nabywają w trakcie trwania małżeństwa, czyli mówiąc językiem potocznym to, czego „dorabiają się” w czasie związku.

W szczególności do wspólnego majątku należą:
- pobrane wynagrodzenia za pracę,
- dochody z innej działalności zarobkowej (np. gospodarczej),
- dochody z majątku wspólnego (np. czynsz ze wspólnego wynajmowanego mieszkania),
- dochody z majątku osobistego,
- środki zgromadzone na rachunku funduszu emerytalnego.

Obok majątku wspólnego każdy z małżonków zachowuje swój majątek osobisty, do którego przede wszystkim należą prawa majątkowe posiadane przed zawarciem małżeństwa, a także prawa nabyte przez dziedziczenie, darowiznę, zapis, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił.

Z czasem dochodzi do stopniowego zanikania majątku osobistego każdego z małżonków, na rzecz majątku wspólnego. Dzieje się tak dlatego, że rzeczy ruchome, jakie małżonkowie posiadali przed zawarciem małżeństwa ( takie jak sprzęt AGD, samochód…) w miarę używania tracą na wartości. Jedynie nieruchomości czy też antyki potrafią utrzymywać swą dotychczasową wartość pomimo upływu czasu.

Zobacz również: Czy niepracujący małżonek ma prawo do majątku wspólnego?

Odpowiedzialność za długi

W chwili obecnej w prawie cywilnym jeden małżonek nie odpowiada już za długi drugiego małżonka. Małżonek dłużnik odpowiada przed wierzycielami jedynie majątkiem osobistym, wynagrodzeniem za pracę lub z tytułu innych dochodów. A jeżeli wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, odpowiada także z przedmiotów wchodzących w skład tego przedsiębiorstwa.

Podczas egzekucji wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku wspólnego małżonków tylko wtedy, gdy zobowiązanie zostało zaciągnięte za zgodą drugiego z nich.

Zgoda na zaciągnięcie zobowiązania przez drugiego z małżonka

Reklama

Nie do końca jednak wiadomo, jak miałoby wyglądać takie wyrażanie zgody na zaciągnięcie zobowiązania przez drugiego z małżonków w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Obrocie, który charakteryzuje szybkość, a często spontaniczność podejmowanych decyzji. Wspólnicy spółek osobowych codziennie zawierają szereg umów, zaciągają liczne kredyty kupieckie, tj. nabywają towar i usługi z odroczonym terminem płatności. Aby w takich przypadkach interes wierzycieli (firm usługowych, budowlanych…) został w pełni zabezpieczony w każdym przypadku zaciągający zobowiązanie wspólnik musiałby dokonywać czynności prawnej wespół z małżonkiem, co praktycznie nie jest możliwe do zrealizowania.

Należy także zwrócić uwagę na fakt, że źródłem wielu zobowiązań bynajmniej nie są umowy, a w takim przypadku w ogóle nie ma możliwości domagania się przez wierzyciela wyrażenia zgody na zaciągniecie zobowiązania przez dłużnika. Np. w przypadku, gdy dług jest wynikiem czynu niedozwolonego (kradzieży, błędu w sztuce lekarskiej, uszkodzenia ciała w wyniku wypadku samochodowego), gdy zobowiązanie wynika z nałożonej przez sąd grzywny, zasądzonych kosztów procesu, bezpodstawnego wzbogacenia lub też gdy jest zobowiązaniem o charakterze alimentacyjnym….

Zobacz również: Rozdzielność majątkowa z datą wsteczną - czy możliwa?

Zgoda małżonka na zaciągnięcie zobowiązania

Wymóg zaciągania zobowiązań za zgodą drugiego małżonka jest możliwy do zrealizowania bez większych trudności jedynie w przypadku umów w obrocie konsumenckim, gdzie ich sporadyczny charakter pozwala na domaganie się, by konsument tj. przyszły dłużnik dokonywał czynności w obecności drugiego małżonka, np. przy zakupie w sklepie towaru na kredyt, zaciągnięciu pożyczki; praktyka ta jest także powszechnie stosowana w przypadku kredytów udzielanych przez banki.

Jak już pisano powyżej, brak zgody małżonka na zaciągnięcie zobowiązania formalnie nie zamyka wierzycielowi drogi do prowadzenia egzekucji, albowiem zgodnie z art. 41 par. 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ma on możliwość dochodzenia swoich roszczeń z:
- wynagrodzenia za pracę,
- dochodów uzyskiwanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej,
- z przedmiotów wchodzących w skład przedsiębiorstwa (jeżeli wierzytelność powstała w związku z jego prowadzeniem),
- majątku osobistego dłużnika.

W praktyce szybkie i skuteczne zaspokojenie wierzyciela przy takim rozwiązaniu bywa trudne. Prowadzenie egzekucji z majątku osobistego często staje się iluzoryczne, albowiem jak już wcześniej napisano, majątek ten w wielu przypadkach nie istnieje. Zdarza się i tak, że sytuacja finansowa dłużnika jest bardzo dobra i stać go na spłacenie swoich długów, niestety nie musi tego robić, jeżeli tylko to co posiada wchodzi do majątku wspólnego, zaś drugi z małżonków nie wyraził zgody na zaciągnięcie zobowiązania. Można mieć poważne wątpliwości, co do słuszności takiego rozwiązania, w mojej ocenie niestety godzi ono w interes wierzycieli i bezpieczeństwa obrotu prawnego.*

(* Artykuł nie dotyczy odpowiedzialności podatkowej).

Zobacz również serwis: Małżeństwo

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    28 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Recepta farmaceutyczna w 2021 r.

    Czym jest recepta farmaceutyczna? Kto w 2021 r. może skorzystać z takiej recepty? Kiedy można ją wystawić?

    Dziecko cudzoziemca urodzone w Polsce

    Narodziny i związane z tym procedury dotyczą również dzieci obcokrajowców. Jaka jest sytuacja prawna urodzonych w Polsce dzieci cudzoziemców?

    Fundusz Kompensacyjny Szczepień - projekt przyjęty przez rząd

    Projekt ustawy powołującej Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych został przyjęty przez rząd. Kto będzie mógł otrzymać świadczenie?

    Jak zamówić e-receptę przez Internet?

    Jak zamówić e-receptę przez Internet? Można to zrobić na Internetowym Koncie Pacjenta.

    Co wie o nas Internet?

    Dane osobowe w Internecie rozprzestrzeniają się bardzo szybko. Co wie o nas Internet? Czy dane można wykorzystać przeciwko nam?

    Mój wizerunek - czy to tylko zdjęcie?

    Każdy ma swoje wyobrażenie czym jest wizerunek albo co potocznie uznawane jest za wizerunek.

    Koszty sądowe w elektronicznym postępowaniu upominawczym

    Uchwalona przez Sejm nowelizacja ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przesądza, że w w elektronicznym postępowaniu upominawczym wydatki ponosi Skarb Państwa.

    Wyprzedaże - jakie prawa ma konsument?

    Letnie wyprzedaże trwają nie tylko w Polsce, ale i za granicą. Czy konsument może zwrócić towar? Co z reklamacją?

    24 lipca przypada Święto Policji

    24 lipca obchodzone jest Święto Policji. Urząd Statystyczny w Warszawie przygotował najważniejsze dane dla województwa mazowieckiego.

    Rodzinny kapitał opiekuńczy - projekt ustawy

    Projekt ustawy o rodzinnym kapitale opiekuńczym został skierowany do konsultacji społecznych. Komu będzie przysługiwało świadczenie?

    ETPCz: o powoływaniu sędziów do Izby Dyscyplinarnej SN

    Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził poważne nieprawidłowości w powoływaniu sędziów do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

    12 tys. zł na dziecko w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego

    12 tys. zł na dziecko to maksymalna kwota nowego świadczenia dla rodziców. Komu będzie przysługiwał rodzinny kapitał opiekuńczy? W jakich częściach?

    Rzecznik Finansowy ostrzega przed oszustwami inwestycyjnymi

    Rzecznik Finansowy apeluje o zachowanie szczególnej ostrożności w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych. Jak weryfikować wiarygodność platform?

    Kontakty z dzieckiem a kwarantanna – MS chce zmiany przepisów

    Ministerstwo Sprawiedliwości uznało za zasadny postulat zwolnienia z kwarantanny osób realizujących kontakty z dziećmi poza granicami kraju.

    Overbooking z powodu pandemii?

    Czy pandemia usprawiedliwia overbooking?Jakie prawa przysługują pasażerom linii lotniczych?

    Nowe dowody osobiste w innym terminie - ustawa w Senacie

    Senacka komisja poparła nowelizację, która przesunie termin wdrożenia nowych dowodów osobistych (z odciskami palców).

    Wakacje 2021 - jak spędzamy urlop? [BADANIE]

    W tegoroczne wakacje wspieramy polską branżę turystyczną, chcemy czas spędzać z bliskimi oraz bardziej aktywnie. Tak wynika z badania „Zwyczaje urlopowe Polaków - lato 2021".

    Sankcje za ewentualne niewykonanie wyroku TSUE?

    Komisja Europejska grozi Polsce sankcjami finansowymi za ewentualne niewykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczącego Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

    Raport KE o stanie praworządności w UE

    Komisja Europejska opublikowała raport o stanie praworządności w Unii Europejskiej.

    Wniosek o 300 plus przez bank

    Wniosek o 300 plus przez bank to jeden ze sposobów, jaki mogą wybrać rodzice, ubiegający się o świadczenie.

    Wzrost liczby zapytań spadkobierców o konta osób zmarłych

    Jak wynika z danych, jakie KIR przesłała do PAP, w tym roku wyraźnie wzrosła liczba zapytań, kierowanych przez osoby fizyczne.

    Technologia rozpoznawania twarzy a RODO

    Technologia rozpoznawania twarzy a RODO. Jakie zasady należy stosować podczas używania technologii rozpoznawania twarzy, aby zapewnić zgodność m.in. z prawem ochrony danych osobowych? Odpowiedź na to pytanie zawierają „Wytyczne dotyczące rozpoznawania twarzy”.

    Jak sprawdzić stan konta w ZUS? [AUDIO]

    Jak sprawdzić stan konta w ZUS? Co zawiera tegoroczna Informacja o Stanie Konta Ubezpieczonego (IOSKU)?

    Telefon z banku z prośbą o dane? Tak mogą działać oszuści

    Oszuści mogą podszywać się pod pracowników banków i próbować wyłudzić dane osobowe. Niemal co 4. Polak deklaruje, iż otrzymał taki telefon.

    Jakie jest główne źródło informacji o zbiórkach charytatywnych?

    Media społecznościowe to główne źródło informacji o aukcjach charytatywnych. Są one kilka razy częściej wskazywane jako źródło takich informacji niż ogólnodostępne portale.