Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Przedawnienie roszczeń 2022/2023. Czy warto wstąpić na pocztę w drodze na bal sylwestrowy?

Loewen Legal Hub
Kancelaria prawna
Przedawnienie roszczeń 2022/2023. Czy warto wstąpić na pocztę w drodze na bal sylwestrowy?
Przedawnienie roszczeń 2022/2023. Czy warto wstąpić na pocztę w drodze na bal sylwestrowy?
Biorąc pod uwagę, że w 2022 r. 31 grudnia wypada w sobotę, a w 2023 r. – w niedzielę, warto się zastanowić jak do obliczania terminów przedawnienia ma się brzmienie art. 115 kodeksu cywilnego (k.c.), a więc czy warto podjechać z pozwem na pocztę w drodze na bal sylwestrowy, czy też można spokojnie poczekać do 2 stycznia. Tym bardziej, że cztery lata temu miała miejsce mała rewolucja w kwestii obliczania terminów przedawnienia. Za sprawą nowelizacji kodeksu cywilnego, która weszła w życie 9 lipca 2018 r., m.in. terminy przedawnienia wynoszące co najmniej 2 lata upływają zawsze z końcem roku kalendarzowego.

Terminy a dni wolne od pracy

Jeśli chodzi o obliczanie terminów i dni wolne od pracy (którego to sformułowania będę używał poniżej zbiorczo dla dni ustawowo wolnych od pracy oraz sobót) wielu praktyków dość automatycznie przyjmuje, że dzień wolny od pracy oznacza, że termin w tym dniu nie upływa. Jest to (na całe szczęście) założenie całkowicie słuszne w odniesieniu np. do terminów procesowych, takich jak te do wniesienia apelacji czy wniosku o uzasadnienie postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym i opublikowanego w portalu informacyjnym w sobotę o 23:49. Przepis art. 115 k.c. jest też, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, stosowany do terminów spełnienia świadczenia.

Czym jest „termin do wykonania czynności”?

Tu też nie ma pola do szczególnych wątpliwości, a sądy podkreślają, że zawarte w nim sformułowanie „termin do wykonania czynności” należy rozumieć szeroko; nie tylko jako termin do wykonania czynności prawnej, ale jakiejkolwiek czynności (por. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 28 listopada 2016 r., sygn. akt VI ACa 1198/15).

Ta potrzeba szerokiego rozumienia art. 115 k.c. skłania do zastanowienia, czy „termin do wykonania czynności” jest de facto każdym terminem przewidzianym prawem (lub umową stron, o ile nie uzgodniły inaczej), czy jednak (oczywiście racjonalny) ustawodawca chciał w jakiś sposób zawęzić zakres terminów korzystających z dobrodziejstwa ustanowionego tym przepisem.

Przedawnienie roszczeń. Jak ustalić koniec terminu?

Szybka kwerenda orzecznictwa dostępnego w popularnych systemach informacji prawnej pokazuje, że Sąd Najwyższy nie zajmował się tą kwestią zbyt często (co może być oczywiście konsekwencją zapobiegliwości stron i ich pełnomocników, którzy wietrząc potencjalny problem, woleli nie czekać do ostatniego, potencjalnie ryzykownego dnia). W mojej ocenie warto jest (w ramach niniejszego, siłą rzeczy, skrótowego opracowania) skonfrontować poglądy wyrażane w tej kwestii przez Sąd Najwyższy oraz Sąd Apelacyjny w Warszawie a także Sąd Okręgowy w Kielcach.

W postanowieniu z 6 czerwca 2018 r., sygn. akt III CSK 61/18, Sąd Najwyższy uznał, że art. 115 k.c. ma zastosowanie do biegu terminu zasiedzenia przez odesłanie do art. 175 k.c. oraz w kontekście art. 123 § 1 pkt 1 k.c. w zw. z art. 165 § 1 i 2 k.p.c. Niestety wspomniane odesłania i kontekst nie zostały w uzasadnieniu tego postanowienia omówione szerzej, w związku z czym trzeba podjąć próbę ich samodzielnego rozszyfrowania. Z odesłania do art. 175 k.c. (zgodnie z którym do biegu zasiedzenia stosuje się przepisy o biegu przedawnienia roszczeń) płynie wniosek, że w ocenie Sądu Najwyższego, w składzie rozpoznającym tę sprawę, tożsame zasady dotyczą zarówno zasiedzenia jak i przedawnienia. Trzeba zauważyć, że art. 115 k.c. nie jest przepisem wprost dotyczącym biegu przedawnienia – znajduje się w tytule V księgi I k.c. Gdyby więc intencją Sądu Najwyższego w tej sprawie było odesłanie do przepisów o obliczaniu terminów, zapewne uczyniłby to przez odesłanie do art. 110 k.c.  Z kolei kontekst art. 123 § 1 pkt 1 k.c. i art. 165 § 1 i 2 k.p.c. wydaje się sugerować, że Sąd Najwyższy (w tej sprawie) konstruuje termin zasiedzenia (oraz przedawnienia) jako termin do podjęcia czynności przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń albo sądem polubownym, której bezpośrednim celem jest dochodzenie, ustalenie, zaspokojenie lub zabezpieczenie roszczenia (art. 123 § 1 pkt 1 k.c.), który jest obliczany zgodnie z przepisami k.c. (art. 165 § 1 k.c.) i dla zachowania którego wystarczające jest (w skrócie) oddanie pisma procesowego w placówce pocztowej (art. 165 § 2 k.p.c.).

Omówione powyżej postanowienie zawiera odwołanie do drugiego (a dotyczącego już wyłącznie przedawnienia) orzeczenia Sądu Najwyższego – tj. wyroku z 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt III CSK 409/06. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że do biegu przedawnienia znajdują zastosowanie ogólne przepisy dotyczące terminu (przez odesłanie do art. 110 k.c.). Zdaniem składu Sądu Najwyższego rozpoznającego tę sprawę oczywistym jest, że do określenia końca terminu przedawnienia roszczenia art. 115 k.c. znajduje zastosowanie. Oczywistość ta jawi się jednak jako nieco mniej oczywista, jeżeli weźmie się pod uwagę, że Sąd Najwyższy w tym postępowaniu jedynie skrótowo przytoczył treść art. 115 k.c. (pomijając słowa „do wykonania czynności”) i do takiego skrótowego przytoczenia ograniczył wywód prawny w tej kwestii.

Odmienne zdanie w powyższej kwestii zaprezentował Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 19 września 2018 r., sygn. akt I ACa 470/17. Rozstrzygał on o charakterze terminu końcowego gwarancji bankowej i uznał, że jest to termin, o którym mowa w art. 116 § 2 k.c., tj. termin w którym ustają skutki czynności prawnej (w tym wypadku wygasa odpowiedzialność gwaranta za zapłatę kwoty wadium). W uzasadnieniu omawianego wyroku podkreślono, że konstrukcja terminu z gwarancji nie jest w swojej istocie konstrukcją terminu na zgłoszenie przez beneficjenta gwarancji żądania wypłaty i zestawiono go z okresem obowiązywania umowy ubezpieczenia czy umowy najmu zawartych na czas określony, które z pewnością wygasają w dniu wskazanym jako ostatni dzień okresu ich obowiązywania. Idąc dalej, Sąd Apelacyjny przyrównał opisywane terminy do terminu przedawnienia, do którego, zgodnie z przywołanym przez Sąd Apelacyjny poglądem T. Pałdyny, art. 115 k.c. nie ma zastosowania, zaś próby jego zastosowania są „nieporozumieniem” i „reminiscencją postrzegania terminu przedawnienia jako terminu do podjęcia określonych działań”.

Aprobatę dla powyższego poglądu wyraził Sąd Okręgowy w Kielcach w wyroku z 11 marca 2019 r., sygn. akt I C 3291/16, przy czym stanowisko to niestety nie doczekało się recenzji ze strony Sądu Apelacyjnego w Krakowie z uwagi na występowanie w sprawie innych przesłanek niweczących zarzut przedawnienia.

Bez uszczerbku dla autorytetu orzeczniczego Sądu Najwyższego trzeba stwierdzić, że stanowisko Sądu Apelacyjnego w Warszawie wydaje się dużo silniej uargumentowane. Trudno jest bowiem przyjąć konstrukcję terminu przedawnienia jako terminu do wykonania czynności go przerywającej (co zdaje się wynikać z postanowienia Sądu Najwyższego z 6 czerwca 2018 r.). Dużo bardziej przekonuje natomiast argument, że jest to termin, którego zasadniczym skutkiem jest wygaśnięcie pewnych uprawnień (tj. uprawnienia do żądania sądowej ochrony dla przedawnionego roszczenia; trzeba zaznaczyć, że roszczenie przedawnione istnieje, ale nie może być dochodzone), a więc termin, którego istota nie wiąże się z wykonaniem określonej czynności. Za rozumieniem przyjętym przez Sąd Najwyższy przemawiać by mogła być może wykładnia funkcjonalna lub historyczna, gdyby nie fakt, że jej zastosowanie prowadzi do wniosków stojących, jak się wydaje, w sprzeczności z wykładnią literalną, bo pomijających istotne, a nie występujące w innych przepisach tytułu V księgi I k.c., doprecyzowanie charakteru terminu, którego dotyczy art. 115 k.c. Wątpliwości w tym względzie z pewnością mogłaby rozwiać interwencja ustawodawcy polegająca na wyeliminowaniu tego fragmentu ze wspomnianego przepisu lub sprecyzowaniu terminów, których dobrodziejstwo z art. 115 k.c. nie obejmuje.

Powyższe zagadnienie – pomimo istotnych różnic między terminami przedawnienia a terminami zawitymi – może mieć także istotne znaczenie dla obliczania tych ostatnich, takich jak np. trzyletni termin, po upływie którego wygasa odpowiedzialność wspólników/przedsiębiorcy wynikającą z art. 525, 574 czy też art. 58413 k.s.h. (szczególnie biorąc pod uwagę uchwałę Sądu Najwyższego z 9 lutego 2017 r., sygn. akt III CZP 98/16, z których wynika, że wniesienie powództwa przed upływem terminu jest równoznaczne z jego przerwaniem).

Roszczenia przedawniające się z końcem 2022 albo 2023 roku. Najbezpieczniej złożyć pozew do piątku 30 grudnia 2022 roku (29 grudnia 2023 roku)

Którakolwiek z powyższych koncepcji nie okazałaby się słuszna, bezpieczną na pewno będzie ta przewidująca złożenie pozwu, wniosku o zawezwanie do próby ugodowej czy wniosku o zabezpieczenie w ostatni piątek tego (i przyszłego) roku, jeżeli dotyczyć miałyby one roszczenia podlegającego przedawnieniu z końcem 2022 lub 2023 r.

Autor: Mateusz Janion -  adwokat, wspólnik zarządzający w Loewen Legal Hub

Reklama
Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Co wiesz o PUE ZUS?
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/30
    Co oznacza skrót PUE ZUS?
    Platforma Usług Ekonomicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
    Platforma Usług Elektronicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
    Powszechne Usługi Elektroniczne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
    Następne
    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    UFG: w poniedziałki i czwartki najczęściej dochodzi do szkód komunikacyjnych
    Z danych Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego wynika, iż najwięcej szkód odnotowano w maju, zaś dniem tygodnia, w którym najczęściej dochodziło do szkód, okazał się poniedziałek.
    Usługi e-zdrowia dla osób niepełnosprawnych i ich opiekunów
    Jak korzystać z usług e-zdrowia? Co daje Internetowe Konto Pacjenta (IKP) i aplikacja mojeIKP? Jak pomóc bliskiej osobie?
    Jak postępować z żywymi rybami przeznaczonymi do sprzedaży?
    Główny Lekarz Weterynarii wydał zalecenia w postępowaniu z żywymi rybami przeznaczonymi do sprzedaży detalicznej.
    Fundusz Kompensacyjny - działanie, zmiany w 2023 r.
    Rzecznik Praw Pacjenta przyznał dotąd 3,6 mln zł świadczeń pieniężnych z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych. Co zmieni się w 2023 r.?
    Kontrowersje wokół prowokacji policyjnych
    Prowokacje policyjne. Kwestia policyjnego podżegania od dawna jest przedmiotem żywych kontrowersji. Głównym dylematem jest śledztwo policyjne, które zgodnie z prawem wymaga użycia tajnych agentów, informatorów lub innych tajnych praktyk i zasadniczo nie jest prowadzone w sposób pasywny. Rodzaj wpływu wywieranego w ten sposób na jednostkę kumuluje się w popełnieniu przestępstwa, które w przeciwnym razie mogłoby nie dojść do skutku.
    Kryterium dochodowe w pomocy społecznej w 2023 r.
    Ile wynosi kryterium dochodowym w pomocy społecznej? Czy na 2023 rok przypada weryfikacja tej kwoty? Jak często waloryzuje się próg dochodowy?
    Zmiany w ustawie o zatorach płatniczych wchodzą w życie od 8 grudnia 2022
    Nowe regulacje mają przyspieszyć prowadzenie postępowań, a w konsekwencji doprowadzić do efektywniejszego i szybszego eliminowania zatorów płatniczych. Co uległo zmianie?
    Bank wpisał dane do tzw. rejestru niesolidnych dłużników i naruszył dobra osobiste
    Sąd Najwyższy uwzględnił skargę nadzwyczajną Rzecznika Finansowego w sprawie oddalonego powództwa klienta dotyczącego naruszenia jego dóbr osobistych poprzez bezpodstawne wpisanie danych osobowych kredytobiorcy w Centralnej Bazie Danych – Bankowego Rejestru tzw. rejestru niesolidnych dłużników i doprowadzenie tym samym do rozpowszechniania nieprawdziwych informacji na jego temat
    Co dalej ze stopami procentowymi w 2023 roku? [Opinia]
    Rada Polityki Pieniężnej prawdopodobnie zakończyła cykl podwyżek stóp procentowych, ale nie można wykluczyć, że sytuacja makroekonomiczna wymusi w przyszłym roku dalsze zacieśnienie polityki pieniężnej - oceniają ekonomiści w komentarzach do środowego posiedzenia RPP. Niektórzy eksperci sądzą jednak, że kolejnym krokiem RPP w II poł. 2023 r. będą obniżki stóp.
    Jak rozpoznać fałszywą reklamę w Google?
    KNF ostrzega przed fałszywymi reklamami w Google. Jak rozpoznać fałszywą od właściwej?
    "Wolontariat w szkole zgodnie z prawem" - poradnik [Do pobrania]
    Poradnik jest skierowany do kadr oświatowych, opiekunów szkolnych kół wolontariatu, koordynatorów wolontariatu, wolontariuszy oraz ich rodziców. Zawiera najważniejsze informacje dotyczące organizacji wolontariatu w szkole. Zachęcamy do zapoznania się z materiałem.
    Co pacjencji cenią najbardziej u lekarzy, a co lekarze u pacjentów? [BADANIE]
    Pacjenci w kontaktach z pracownikami ochrony zdrowia najbardziej cenią jasną i zrozumiałą komunikację, dla lekarzy najważniejsza jest staranność i dokładność wykonywanych zadań – wynika z badań prof. Zbigniewa Izdebskiego.
    RPP: Stopy procentowe w grudniu 2022 na niezmienionym poziomie
    Rada Polityki Pieniężnej na posiedzeniu w środę 7 grudnia 2022 nie zmieniła stóp procentowych - poinformował Narodowy Bank Polski. Tym samym główna stopa procentowa NBP, stopa referencyjna, wynosi nadal 6,75 proc.
    Osoby budujące dom bez ochrony przed podwyżkami cen prądu - interwencja RPO
    Osoby fizyczne budujące dom jednorodzinnych skarżą się na nieobjęcie ich wsparciem przed podwyżkami cen energii. Dyrektor Zespołu Prawa Cywilnego Biura Rzecznika Praw Obywatelskich Kamilla Dołowska prosi o stanowisko dyrektora Departamentu Elektroenergetyki i Gazu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Pawła Pikusa
    Coraz więcej osób korzysta z aplikacji mZUS
    Przez aplikację mZUS złożonych zostało ponad 1,5 tys. wniosków na ok. 2,1 tys. dzieci, w tym: 628 wniosków "Dobry start" oraz 878 wniosków "500+".
    Świadczenie mieszkaniowe dla żołnierzy w 2023 roku - będzie podwyżka
    Od dnia 1 stycznia 2023 roku świadczenie mieszkaniowe dla żołnierzy, czyli tzw. dodatek mieszkaniowy dla żołnierzy, zostanie podwyższone. Ile wyniesie i komu będzie przysługiwało?
    Czy Naczelny Sąd Administracyjny może kontrolować działalność orzeczniczą Trybunału Konstytucyjnego?
    Naczelny Sąd Administracyjny nie ma kompetencji do jakiegokolwiek kontrolowania działalności orzeczniczej Trybunału Konstytucyjnego. Wszyscy sędziowie TK wybrani przez Sejm, od których prezydent przyjął ślubowanie, jak i wszyscy sędziowie powołani przez prezydenta, są sędziami w rozumieniu konstytucji - oświadczyła 6 grudnia 2022 r. prezes TK Julia Przyłębska.
    Polacy chcą funduszy z KPO ca cenę ustępstw [SONDAŻ]
    57 proc. Polaków chce środków z Krajowego Planu Odbudowy oraz ustępstw wobec UE - wynika z sondażu United Surveys dla DGP i RMF FM. Co trzeci ankietowany chce konfrontacji z Komisją Europejską.
    Polska gotowa na kolejną falę uchodźców [WYWIAD]
    - Spodziewamy się, że trzeba będzie udzielić obywatelom Ukrainy doraźnego schronienia, w przypadku np. przerwania dostaw prądu, dużych mrozów itp. Większość Ukraińców chce jednak pozostać u siebie w kraju - uważa Agnieszka Ścigaj, minister, członek Rady Ministrów.
    Oszustwo "na wypadek drogowy" - poszkodowana seniorka
    Stołeczni kryminalni zatrzymali trzech mężczyzn, którzy oszukali starszą kobietę "na wypadek drogowy". Podczas zatrzymania funkcjonariusze zabezpieczyli 24 tys. zł, 180 dolarów, 200 euro, 2,5 tys. koron szwedzkich, dwie obrączki i łańcuszek.
    Ekspert PIE: nie spodziewamy się radykalnego wzrostu bezrobocia w 2023 r.
    Nie spodziewamy się radykalnego wzrostu bezrobocia w 2023 roku - powiedział PAP wiceszef Polskiego Instytutu Ekonomicznego Paweł Śliwowski. Jego zdaniem możliwe jest nasilenie się spadku wzrostu wynagrodzeń.
    Blackout
    Blackout to zjawisko całkowitego braku energii elektrycznej. Może być spowodowany awarią, brakami w dostawach energii lub przesileniem sieci.
    Ochrona ofiar przemocy domowej - zalecenia Prokuratora Generalnego
    Nowe przepisy porządkują i ujednolicają dotychczasowe zasady postępowania, uwzględniając normy prawa krajowego i międzynarodowego. Prokurator Agnieszka Welenc podkreśliła, że odnoszą się one nie tylko do postępowania karnego, ale także administracyjnego, cywilnego czy udzielania pomocy.
    Zaległości alimentacyjne w 2022 wzrosły do 13,4 mld zł
    Według Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor na koniec listopada br. zaległe zobowiązania z tytułu alimentów wzrosły o ponad 40 proc. w stosunku do roku ubiegłego i sięgają niemal 13,4 mld zł - to najwyższa kwota od początku gromadzenia tych danych.
    Pomoc finansowa na „Tworzenie grup producentów i organizacji producentów” - wnioski do 30 grudnia 2022
    Pomoc finansowa na „Tworzenie grup producentów i organizacji producentów” skierowana jest do nowych grup producentów rolnych, czyli tych uznanych od 1 grudnia 2021 r. na podstawie przepisów z 2000 roku. Grupy te muszą składać się z osób fizycznych i prowadzić działalność jako mikro-, małe lub średnie przedsiębiorstwa