400 tys. osób z niepełnosprawnością musi to wiedzieć: wniosek o nowe orzeczenie do 30 września 2024 r. przedłuży ważność karty parkingowej i orzeczenia o niepełnosprawności

• 30 września 2024 r. stracą ważność orzeczenia o niepełnosprawności setek tysięcy osób - z mocy przepisów prawa
• Przedłużenie statusu niepełnosprawnego
• Przedłużenie statusu niepełnosprawnego maksymalnie do 31 marca 2025 r. pod warunkiem złożenie wniosku o nowe orzeczenie 
• Wydłużenie terminu na wcześniejsze złożenie wniosku o wydanie orzeczenia w związku upływem terminu jego ważności
• Karty parkingowe niepełnosprawnych - ważność do 31 marca 2025 r.
• Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

30 września 2024 r. stracą ważność orzeczenia o niepełnosprawności setek tysięcy osób - z mocy przepisów prawa

W myśl przepisów ustawy z 19 grudnia 2023 r. o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności - orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane na czas określony, na podstawie ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i  społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, które zachowało ważność na podstawie art. 23 ustawy z  9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 852 i 1429) w brzmieniu dotychczasowym, albo którego okres ważności upłynął po dniu 5 sierpnia 2023 r. i przed dniem 30 września 2024 r., zachowuje ważność do dnia 30 września 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia, w którym nowe orzeczenie o niepełnosprawności albo nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, stanie się ostateczne.

Z danych Elektronicznego Krajowego Systemu Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności można szacować, że 399 599 osobom te orzeczenia wygasają z upływem 30 września 2024  r.

Przedłużenie statusu niepełnosprawnego

Omawiana nowelizacja ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ma pozwolić na zachowanie statusu osób niepełnosprawnych przez okres oczekiwania na wydanie nowego orzeczenia, a tym samym na zabezpieczenie tych osób przed nagłą utratą otrzymywanych świadczeń i uprawnień przysługujących na podstawie dotychczasowego orzeczenia.

Rząd i MRPiPS spodziewają się masowego składania wniosków (być może także składanych w ostatnim możliwym terminie) przez osoby niepełnosprawne o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności albo stopniu niepełnosprawności. Chodzi więc o zmniejszenie zatorów, jakie na pewno mogą pojawić się w związku ze skumulowaniem wniosków w czasie.

Przedłużenie statusu niepełnosprawnego maksymalnie do 31 marca 2025 r. pod warunkiem złożenie wniosku o nowe orzeczenie 

Uchwalona 24 lipca 2024 r. ustawa zawiera przepisy, które umożliwiają zachowanie ważności dotychczasowego orzeczenia o  niepełnosprawności albo stopnia niepełnosprawności do czasu, gdy nowe orzeczenie stanie się ostateczne, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej tą ważność - pod warunkiem złożenia przez osobę niepełnosprawną wniosku o wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo stopnia niepełnosprawności w okresie ważności odpowiednio orzeczenia ustalającego niepełnosprawność albo stopień niepełnosprawności (art. 6bb ustawy o rehabilitacji zawodowej i  społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych). 

Analogiczny przepis dotyczy złożenia nowego wniosku o wydanie kolejnej decyzji o poziomie potrzeby wsparcia (art. 6b⁵ ust. 3a ustawy o rehabilitacji/…/). Jeżeli wniosek o wydanie nowej decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia zostanie złożony w okresie ważności decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia to zachowuje ona ważność do czasu gdy nowa decyzja ustalająca poziom potrzeby wsparcia stanie się ostateczna nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej tę ważność.

Wydłużenie terminu na wcześniejsze złożenie wniosku o wydanie orzeczenia w związku upływem terminu jego ważności

Omawiana ustawa wydłuża także termin na wcześniejsze złożenie wniosku o wydanie orzeczenia w związku upływem terminu jego ważności z dotychczasowych 30 dni na 2 miesiące, a w przypadku osób poniżej 16 roku życia, które będą ubiegały się o wydanie orzeczenia o stopniu na 3 miesiące (art. 6ba ustawy o rehabilitacji). 

Dzięki temu wprowadza się dłuższy termin na odpowiednie zweryfikowanie wniosku osoby niepełnosprawnej przez zespoły orzecznicze co umożliwi płynne rozpatrywanie wniosków i eliminację zatorów w postępowaniach orzeczniczych – co jest szczególnie istotne w związku z przewidywaną kumulacją wniosków we wrześniu 2024 r., w okresie w którym kończy się ważność wielu orzeczeń.

Karty parkingowe niepełnosprawnych - ważność do 31 marca 2025 r.

Zgodnie z art. 3 tej ustawy, w związku z regulacją umożliwiającą zachowanie statusu osoby niepełnosprawnej maksymalnie do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej ważność orzeczenia o niepełnosprawności albo stopniu niepełnosprawności wprowadza się przepis, który wydłuża ważność kart parkingowych do dnia 31 marca 2025 r. (przez 6 miesięcy licząc od dnia upływu ważności orzeczeń).

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Omawiana nowelizacja weszła w życie 3 sierpnia 2024 r. z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Tak szybki termin wejścia w życie ustawy jest uzasadniony korzystnymi przepisami dla niepełnosprawnych.
W dniu 16 lipca 2024 r. omawiany projekt został przyjęty przez Radę Ministrów i skierowany do Sejmu RP. Już 24 lipca 2024 r. Sejm uchwalił tę ustawę. Została opublikowana 2 sierpnia 2024 r. w Dzienniku Ustaw nr 1165.

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 24 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - Dz.U. 2024 poz. 1165.

Źródło: Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - druk sejmowy nr 546 - przebieg procedury legislacyjnej w Sejmie.