Co przysługuje w pracy rodzicowi dziecka z niepełnosprawnością?

• Telepraca dla opiekunów niepełnosprawnych
• Elastyczny czas pracy dla pracujących rodziców   
• Jak ubiegać się o zmianę trybu pracy?
• Zasiłek opiekuńczy – wydłużony okres wsparcia dla rodziców dzieci z niepełnosprawnością

Telepraca dla opiekunów niepełnosprawnych

Telepraca to forma pracy, w której pracownik wykonuje swoje obowiązki poza siedzibą firmy, korzystając z narzędzi elektronicznych. Oznacza to, że pracownik może pracować z domu, a kontakt z pracodawcą odbywa się za pomocą internetu, poprzez e-maili czy innych środków komunikacji na odległość. Co ważne, telepraca może być wykonywana w trybie częściowym, co oznacza, że pracownik może realizować swoje obowiązki zdalnie w określone dni tygodnia, a w pozostałe pracować stacjonarnie w siedzibie firmy. Takie rozwiązanie pozwala na elastyczne łączenie zadań, które wymagają obecności w miejscu pracy, z tymi, które można realizować w domu.

Tego typu praca zdalna możliwa jest m.in. dla rodziców dzieci objętych programem „Za życiem”, dzieci legitymujących się orzeczeniem o niepełnosprawności, umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, a także dzieci z opinią o potrzebie kształcenia specjalnego. Z możliwości tej mogą korzystać także osoby, które opiekują się dorosłymi dziećmi niepełnosprawnymi i innymi członkami rodziny posiadającymi orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, pod warunkiem że wspólnie z nimi zamieszkują.

Elastyczny czas pracy dla pracujących rodziców   

Współczesne przepisy prawa pracy umożliwiają rodzicom korzystanie z elastycznych form organizacji czasu pracy, takich jak system przerywanego czasu pracy, ruchomy czas pracy oraz indywidualny rozkład godzin pracy. Są to rozwiązania, które pozwalają na dostosowanie obowiązków zawodowych do potrzeb rodziny, zwłaszcza w przypadku opieki nad dziećmi.

• Ruchomy czas pracy to system, który pozwala na planowanie przerw w ciągu dnia pracy. Rozwiązanie jest szczególnie pomocne dla rodziców, którzy muszą w ciągu dnia dostosować się do potrzeb swoich dzieci – np. na czas wizyt u lekarza czy rehabilitacji.
• W przypadku przerywanego czasu pracy rodzic ma możliwość rozpoczynania i kończenia pracy w elastycznych godzinach, co umożliwia planowanie dnia według własnych potrzeb, bez utraty godzin pracy. Taki system jest doskonały dla osób, które potrzebują przerw w ciągu dnia na opiekę nad dzieckiem, a równocześnie chcą kontynuować swoją aktywność zawodową.
• Indywidualny rozkład czasu pracy umożliwia rodzicom, zwłaszcza tym opiekującym się dziećmi z niepełnosprawnością, dostosowanie harmonogramu pracy do ich specjalnych potrzeb. Pozwala to na wydłużenie godzin pracy w wybrane dni i skrócenie ich w inne, w zależności od potrzeb opieki nad dzieckiem.

Elastyczny harmonogram pracy mogą uzyskać osoby spełniające konkretne kryteria. Przede wszystkim obejmuje to rodziców dzieci objętych programem „Za życiem,”, a także kobiety z ciążą powikłaną i ich małżonków. Dotyczy to również rodziców dzieci z niepełnosprawnością, które posiadają odpowiednie orzeczenia, oraz rodziców dzieci ze szczególnymi potrzebami edukacyjnymi, posiadającymi opinie o konieczności wczesnego wspomagania rozwoju lub orzeczenia o kształceniu specjalnym. Dodatkowo, prawo to przysługuje rodzicom opiekującym się pełnoletnimi, niepełnosprawnymi dziećmi, po ukończeniu przez nie 18. roku życia.

Jak ubiegać się o zmianę trybu pracy?

Aby skorzystać z elastycznych form organizacji czasu pracy, pracownik musi złożyć stosowny wniosek do pracodawcy. Wniosek ten ma charakter wiążący - pracodawca jest zobowiązany go rozpatrzyć. Niemniej jednak, choć pracodawca ma obowiązek wzięcia pod uwagę prośby pracownika, może jej odmówić. Odmowa jest dopuszczalna wyłącznie wtedy, gdy organizacja pracy lub charakter wykonywanych obowiązków uniemożliwiają wprowadzenie zmian w harmonogramie. W takim przypadku pracodawca musi uzasadnić swoją decyzję, wyjaśniając, dlaczego zmieniony tryb pracy nie może zostać wdrożony.

Zasiłek opiekuńczy – wydłużony okres wsparcia dla rodziców dzieci z niepełnosprawnością

Rodzice dzieci niepełnosprawnych, którzy jednocześnie są aktywni zawodowo, mogą liczyć na wsparcie w formie zasiłku opiekuńczego. Zasiłek ten wynosi 80% podstawy wymiaru zasiłku i jest wypłacany za każdy dzień sprawowania opieki, również za dni wolne od pracy. Świadczenie to przysługuje, gdy rodzic musi zrezygnować z pracy w celu opieki nad chorym dzieckiem lub innym członkiem rodziny. 

Zasiłek opiekuńczy wypłacany jest przez ZUS na okres do 14 dni w roku kalendarzowym w przypadku dzieci powyżej 14. roku życia lub innych członków rodziny wymagających opieki. W sytuacji, gdy dziecko posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, okres ten może zostać wydłużony do 30 dni. Warunkiem jest, że orzeczenie musi wskazywać na potrzebę stałej lub długotrwałej opieki, a także stałego współudziału rodzica w procesie leczenia, czy rehabilitacji dziecka.