Długi pracownika to również problem pracodawcy. Jakich obowiązków musi dopełnić, gdy do sprawy wkracza komornik?

• Zajęcie wynagrodzenia przez komornika – zmora naliczających płace
• Komornik wskazuje pracownikowi i pracodawcy jak powinni postępować
• Przed rozpoczęciem potrąceń, trzeba zadbać o dokumenty

Egzekucja z wynagrodzenia za pracę i konieczność dokonywania związanych z tym potrąceń to zmora wielu pracodawców, a raczej pracowników działów kadrowo-płacowych naliczających należne pracownikowi wynagrodzenie, którzy w takiej sytuacji mają obowiązek przeprowadzania szeregu niezbędnych obliczeń przy zastosowaniu zasad wynikających z co najmniej z kilku aktów prawnych. Zanim przystąpią do ich dokonywania, muszą też dopełnić szeregu obowiązków formalnych wobec organu egzekucyjnego.

Zajęcie wynagrodzenia przez komornika – zmora naliczających płace

W przypadku egzekucji z wynagrodzenia za pracę prowadzonej na podstawie przepisów ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, jej wszczęcie zaczyna się od wystawienia przez organ egzekucyjny zajęcia wynagrodzenia za pracę. Na dokonanie zajęcie składają się dwie czynności:

1. zawiadomienia pracownika, w którym komornik informuje go, że do wysokości egzekwowanego świadczenia i aż do pełnego pokrycia długu nie wolno mu odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób (art. 881 § 2 kpc);
2. wezwanie pracodawcy, aby w granicach zajęcia nie wypłacał dłużnikowi poza częścią wolną od zajęcia żadnego wynagrodzenia, lecz:

1. 1. przekazywał zajęte wynagrodzenie bezpośrednio wierzycielowi egzekwującemu, zawiadamiając komornika o pierwszej wypłacie, albo
   2. przekazywał zajęte wynagrodzenie komornikowi.

Czynności te powinny być wykonywane jednocześnie. Za niedopuszczalne uznaje się wysłanie wezwania pracodawcy przed nadaniem zawiadomienia do pracownika i na odwrót. Z punktu widzenia pracodawcy oznacza to przede wszystkim, że gdy dostaje on zawiadomienie o zajęciu, nie ma obowiązku informowania o tym pracownika, bo zawiadomienie go o tym należy do obowiązków komornika. W postępowaniu egzekucyjnym z wynagrodzenia za pracę pracodawca pełni rolę tzw. trzeciodłużnika, czyli jest podmiotem, który jest dłużnikiem dłużnika.

Komornik wskazuje pracownikowi i pracodawcy jak powinni postępować

Komornik informuje pracownika, że do wysokości egzekwowanego świadczenia i aż do pełnego pokrycia długu nie wolno mu odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób. Zgodnie z art. 881 § 2 kpc dotyczy to w szczególności periodycznego wynagrodzenia za pracę i wynagrodzenia za prace zlecone oraz nagród i premii przysługujących dłużnikowi za okres jego zatrudnienia, jak również związanego ze stosunkiem pracy zysku lub udziału w funduszu zakładowym oraz wszelkich innych funduszach, pozostających w związku ze stosunkiem pracy. Z kolei pracodawcę wzywa do:

1. niewypłacania żadnego wynagrodzenia poza częścią wolną, do wysokości egzekwowanego świadczenia i aż do pełnego pokrycia długu;
2. przekazywania go w dopuszczalnych limitach bezpośrednio wierzycielowi i zawiadomienia komornika o pierwszej wypłacie;
3. przekazywania go komornikowi.

Zajęte wynagrodzenie jest przekazywane komornikowi, a nie wierzycielowi, gdy:

1. zostało objęte inną egzekucją i w części wymagalnej nie wystarcza na pokrycie wszystkich egzekwowanych świadczeń (przesłanka obowiązkowa),
2. ma związek z egzekucję grzywien, kar, pieniężnych, opłat sądowych i kosztów postępowania w sprawach cywilnych przysługujących Skarbowi Państwa,
3. fakultatywnie zażąda tego komornik, np. w związku z opieszałością pracodawcy.

Przed rozpoczęciem potrąceń, trzeba zadbać o dokumenty

Zajmując wynagrodzenie komornik wzywa pracodawcę, aby w ciągu tygodnia:

1. przedstawił za okres trzech miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienie periodycznego wynagrodzenia dłużnika za pracę oraz oddzielnie jego dochodu z wszelkich innych tytułów;
2. podał, w jakiej kwocie i w jakich terminach zajęte wynagrodzenie będzie przekazywane wierzycielowi;
3. w razie istnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę złożył oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o zajęte wynagrodzenie i czy oraz o jakie roszczenia została skierowana do zajętego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli.

Katalog przeszkód zawarty w tym przepisie jest jedynie przykładowy. Pracodawca ma obowiązek powiadomić również o wystąpieniu innych przeszkód, w tym np. że dłużnik nie jest u niego zatrudniony. W praktyce bowiem zdarzają się i takie przypadki, w których komornik zwraca się do pracodawcy w sprawi osoby, która nie jest u niego w rzeczywistości zatrudniona.