Czy sfinansowane z ZFŚS bilety do kina muszą być przyznawane z uwzględnieniem kryterium socjalnego

Tak. Mogą Państwo sfinansować z zfśs zakup biletów do kina bez stosowania kryterium socjalnego. Działalnością socjalną są usługi świadczone przez pracodawców na rzecz różnych form wypoczynku, dzia­łalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, opieki nad dziećmi w żłobkach, klubach dziecięcych, przedszkolach oraz innych formach wychowania przedszkolnego, udzielanie pomocy materialnej - rzeczo­wej lub finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określo­nych umową (art. 2 pkt 1 ustawy o zfśs). Przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z zfśs uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z funduszu (art. 8 ust. 1 ustawy o zfśs). Zatem pracodawca ma obowiązek weryfikowania sytuacji materialnej osób upraw­nionych do korzystania z funduszu w zakresie ustalania zasad przyznawania ulgowych usług i świadczeń. Dotychczas zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przeważał pogląd, że przyznanie każdego świadczenia lub usługi finansowanej ze środków zfśs wymagało uprzedniego zbadania sytuacji życiowej, rodzinnej i mate­rialnej osoby uprawnionej.

Zobacz serwis: Zarobki

Pogląd w tej sprawie został zmieniony wyrokiem Sądu Najwyższego z 23 paździer­nika 2008 r. (II PK 74/08). Z orzeczenia SN wynika, że prowadząc działalność socjalną należy rozróżniać dwa rodzaje świadczeń:

• określone w art. 8 ust. 1 ustawy o zfśs, które mają charakter ulgowy,
• uregulowane wyłącznie w art. 2 pkt 1 ustawy o zfśs, tj. usługi świadczone przez pracodawców na rzecz różnych form wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, opieki nad dziećmi w żłobkach, klubach dziecięcych, przedszkolach oraz innych formach wychowania przed­szkolnego, udzielanie pomocy materialnej - rzeczowej lub finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrot­nej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych umową.

Biorąc pod uwagę treść art. 8 ust. 1 ustawy o zfśs (obowiązek stosowania kryterium socjalnego) oraz stanowisko SN w tym zakresie, stwierdzające, że:

(...) powołany przepis nie odnosi się do całości działalności socjalnej w rozumieniu art. 2 pkt 1 tej ^^^ ustawy, a jedynie do ulgowych świadczeń i usług (...),

można przyjąć, że obowiązek uzależnienia przyznawanych świadczeń z zfśs od sytuacji życiowej, rodzin­nej i materialnej osoby uprawnionej powstaje tylko w zakresie ulgowych usług i świadczeń.

Zdaniem SN, obowiązek uzależnienia przyznawanych świadczeń z zfśs od sy­tuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej powstaje tylko w zakresie ulgowych usług i świadczeń.

Wobec tego należy rozróżnić dwa rodzaje świadczeń i usług socjalnych ze względu na ich adresatów: przyznawane indywidualnie, tzw. ulgowe, a także przyznawane grupowo, tzw. nieulgowe.

Świadczenia lub usługi kierowane do konkretnej uprawnionej osoby, tzw. ulgowe, powinny być przy­znawane ściśle według kryterium socjalnego. Nie mogą one stanowić formy dodatkowego wynagrodze­nia dla wszystkich pracowników i nie powinny być przyznawane wszystkim uprawnionym według zasady „każdemu po równo". Dopuszczalne jest przeznaczenie środków funduszu na usługi i świadczenia o cha­rakterze nieulgowym, jeżeli takie zapisy znajdą się w regulaminie zfśs. Jeśli zatem oprócz usług i świad­czeń ulgowych Państwa regulamin przewiduje finansowanie z funduszu innych form działalności socjal­nej, np. imprez firmowych, można w nim ustalić inne zasady korzystania z tego rodzaju świadczeń, bez stosowania kryterium socjalnego. Taką możliwość dopuścił również Sąd Najwyższy w powołanym wyżej wyroku i jako przykład wskazał organizację imprez integracyjnych na zasadzie powszechnej dostępno­ści. Niektóre świadczenia lub usługi socjalne mogą być adresowane do większej liczby uprawnionych, jeżeli mają one charakter wypoczynkowy, kulturalno-oświatowy lub rekreacyjno-sportowy.

Zobacz serwis: Pracodawca

Świadczeniem o charakterze nieulgowym będzie zatem np. spotkanie integracyjne, polegające na wspólnym oglądaniu seansu filmowego, które jest organizowane dla wszystkich pracowników i którego założeniem jest udział zatrudnionych na zasadzie równości. Do takich świadczeń można również zaliczyć m.in.: pikniki sportowo-rekreacyjne, ogniska, kulig czy spartakiady oraz imprezy kulturalno-oświatowe, np. przedstawienia teatralne. Z charakteru tych świadczeń wynika, że są one formą działalności socjalnej. Jednak z uwagi na założenie, że korzystanie z nich odbywa się na równych zasadach, zastosowanie kry­terium socjalnego nie jest możliwe. Należy mieć na uwadze, że z funduszu nie można sfinansować imprez firmowych, które nie mają charakteru wypoczynkowego, rekreacyjnego lub kulturalnego.

Podstawa prawna:

• art. 2 pkt 1, art. 8 ust. 1 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 592; ost.zm. Dz.U. z 2014 r., poz. 1877