Straż miejska nie ukarze za niewskazanie sprawcy

Straż gminna (miejska) może wnieść wniosek o ukaranie sprawcy, gdy ujawni wykroczenie w zakresie swoich kompetencji. Zgodnie z ustawą - Prawo o ruchu drogowym, straż miejska jest uprawniona do wykonywania kontroli ruchu drogowego jedynie wobec kierującego pojazdem oraz uczestnika ruchu naruszającego określone przepisy.

W związku z powyższym straż nie posiada uprawnień oskarżyciela publicznego do wniesienia przeciwko właścicielowi lub posiadaczowi pojazdu wniosku o ukaranie za wykroczenie polegające na niewskazaniu osoby, której powierzył pojazd do kierowania lub używania (art. 78 ust. 4 ustawa Prawo o ruchu drogowym). W tym przypadku bowiem właściciel pojazdu nie jest ani kierowcą ani uczestnikiem ruchu, który dopuścił się wykroczenia ujawnionego przez straż miejską. Brak uprawnień oskarżyciela publicznego w sprawach przeciwko właścicielowi pojazdu, który nie wskazał sprawcy wykroczenia obliguje sąd do umorzenia postępowania.

Na zdjęciu z fotoradaru nie widać wyraźnie sprawcy wykroczenia, a właściciel pojazdu nie jest w stanie wskazać kierowcy. Ewentualny wniosek straży o ukaranie właściciela za niewskazanie sprawcy podlega umorzeniu, dlatego sprawa powinna zostać przekazana policji.

Odpowiedzialność właściciela pojazdu za niewskazanie sprawcy wykroczenia

W omawianym postanowieniu SN wyjaśnił także budzącą wątpliwości kwestię podstaw odpowiedzialności za niewykonanie obowiązku wskazania kierującego pojazdem i wskazał, że konsekwencje prawne mogą być rozważane na płaszczyźnie odpowiedzialności za wykroczenie z art. 65 § 2 kodeksu wykroczeń, czyli umyślnego wprowadzenia w błąd organu lub instytucji upoważnionej do legitymowania albo art. 97 kodeksu wykroczeń, który przewiduje kary za wykroczenie przeciwko „innym przepisom” o bezpieczeństwie i porządku na drogach publicznych.

Zobacz również: Wykroczenia

Niezależnie od przyjętej podstawy w celu pociągnięcia do odpowiedzialności za niewskazanie sprawcy należy wykazać, że właściciel działał umyślnie i celowo zataił tożsamość osoby której powierzył samochód. O ile art. 65 § 2 kodeksu wykroczeń wskazuje bezpośrednio na umyślność działania to wykroczenie z art. 97 kodeksu wykroczeń, może zostać popełnione zarówno umyślnie, jak i nieumyślnie. Nie ma to jednak znaczenia gdy przepisy te stosujemy w związku z art. 78 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z interpretacją SN, zaniechanie polegające na niewykonaniu obowiązku wskazania tożsamości osoby, której powierzono pojazd, zawsze wymaga wykazania, iż właściciel posiadał taką wiedzę, jednak celowo i umyślnie odmawiał jej przekazania uprawnionemu organowi.

Zobacz również: Sprawy karne

Warto jednak mieć na uwadze, że Sąd Najwyższy w postanowieniu jedynie interpretuje prawo. Sądy niższych instancji orzekające w podobnych sprawach powinny uwzględniać stanowisko SN w celu ujednolicenia orzecznictwa, aczkolwiek mogą przyjąć odmienną interpretację tych samych przepisów.