Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Problematyka żołnierza OT na gruncie Kodeksu karnego

Sylwia Uścimiak
Prawnik, specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu prawa i postępowania karnego
Problematyka żołnierza OT na gruncie Kodeksu karnego
Problematyka żołnierza OT na gruncie Kodeksu karnego
ShutterStock
Czy żołnierze OT są funkcjonariuszami publicznymi w rozumieniu ustawy karnej? Co ze szczególną ochroną przewidzianą dla służb mundurowych?

Żołnierzami Wojsk Obrony Terytorialnej są co do zasady ochotnicy, którzy nie są żołnierzami zawodowymi, ale pełnią czynną służbę wojskową w strukturach Wojsk Obrony Terytorialnej (dalej: WOT) oraz w Dowództwie WOT. W potocznym języku żołnierze każdego rodzaju sił zbrojnych określani są jako służba mundurowa i są szczególnie chronieni przez ustawodawcę. Czy w przypadku żołnierzy OT jest podobnie?

Służba w obronie terytorialnej

Problematyka służby w WOT została uregulowana w Rozdziale 4b Ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: PowszObRPU). Zgodnie z art. 98i PowszObRPU żołnierzem OT zostaje się w dniu rozpoczęcia pełnienia terytorialnej służby wojskowej (dalej: TSW).

Osoba, która chce pełnić TSW musi złożyć wniosek do właściwego Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień lub wyrazić zgodę, iż chce wstąpić w szeregi WOT. Nadto kandydat musi posiadać uregulowany stosunek do służby wojskowej, przy czym ustawodawca pozwala na pełnienie niniejszej służby również osobom, które niepodlegają obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej lub przeszkolenia wojskowego.

W myśl art. 98m PowszObRPU żołnierze OT pełnią służbę rotacyjnie lub dyspozycyjnie i w tym miejscu pojawiają się największe problemy co do rozumienia funkcjonowania TSW. Otóż służba pełniona rotacyjnie polega na tym, iż żołnierz OT pełni ją we wskazanej jednostce i w dniach określonych przez jej dowódcę. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż żołnierze OT mogą pełnić służbę również poza jednostką np. w szpitalach, podczas usuwania skutków powodzi, pomagając w gaszeniu pożarów itp. Z kolei służba pełniona dyspozycyjnie polega na tym, iż żołnierz OT przebywa poza jednostką, ale pozostaje w gotowości do stawienia się na służbie w czasie i miejscu wskazanym przez dowódcę. Innymi słowy żołnierz OT pełniący fizycznie służbę w danym dniu jest żołnierzem pełniącym służbę rotacyjną.

Funkcjonariusz publiczny

W myśl art. 115 § 13 pkt 8 Kodeksu karnego (dalej: k.k.), funkcjonariuszem publicznym jest osoba pełniąca czynną służbę wojskową, z wyjątkiem terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie. W praktyce można spotkać się z wątpliwościami czy żołnierze OT są funkcjonariuszami publicznymi w rozumieniu ustawy karnej. Wydaje się, iż cały problem polega na tym, że wiele osób, w tym pracownicy działów personalnych, nie bierze pod uwagę, iż TSW jest pełniona dwojako tj. rotacyjnie lub dyspozycyjnie. W zależności od sposobu pełnienia służby w danym dniu jest dopuszczalne lub niedopuszczalne korzystanie z uprawnienia funkcjonariusza publicznego.

Przykład 1:
Żołnierz OT bierze udział w akcji pomocy powodzianom (służba rotacyjna). W trakcie służby został zaatakowany przez nietrzeźwego lokatora, któremu pomagał ratować życie i cały dobytek. Ponieważ żołnierz OT pełnił w tym momencie służbę rotacyjną, to sprawca może mieć postawiony zarzut z art. 222 k.k. (tj. naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariusza) lub z art. 223 k.k. (tj. czynna napaść na funkcjonariusza publicznego).

Przykład 2:
Żołnierz OT, który na co dzień pracuje w banku został po pracy pobity przez niezadowolonego klienta i trafił do szpitalu ze złamanym obojczykiem. Uraz wiązał się z pobytem w szpitalu na okres powyżej 7 dni. W związku z faktem, iż żołnierz OT w tym dniu nie pełnił fizycznie służby (pozostawał do dyspozycji dowódcy) nie może on korzystać z uprawnienia funkcjonariusza publicznego, zaś sprawca może mieć postawiony zarzut z art. 157 § 1 k.k a nie z tytułu przestępstw popełnionych przeciwko funkcjonariuszom publicznym.

Żołnierz czy nie?

Kolejna wątpliwość wynika z treści art. 115 § 17 k.k., albowiem ustawodawca przyjął, iż żołnierzem jest osoba pełniąca czynną służbę wojskową, z wyjątkiem terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie. W tym przypadku podobnie jak w przypadku funkcjonariusza publicznego, cały problem tyczy się zwrotu „z wyjątkiem terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie” i podobnie jak we wcześniejszym wątku problem wynika z nieodróżniania służby rotacyjnej od służby dyspozycyjnej, zaś rozróżnienie tych dwóch rodzajów służby odnosi się głównie do kwestii czy żołnierza OT należy sądzić jako cywila (w przypadku służby dyspozycyjnej) czy jako żołnierza (służba rotacyjna) czyli przepisów części wojskowej ustawy karnej (art. 317 k.k.).

Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Resort klimatu przestrzega przed fałszywymi mailami ws. dodatku węglowego
    "Uwaga na fałszywe maile ws. dodatku węglowego. Do obywateli trafia korespondencja niebędąca komunikacją administracji publicznej. Oszuści wykorzystują sytuację do kradzieży danych osobowych i pieniędzy" - przekazało ministerstwo na Twitterze.
    Ukraińcy odbijają kolejne rejony Ukrainy
    Łyman dokładnie przez jeden dzień był „Rosją”. Ukraińcy odbijają kolejne tereny na wschodzie i południu. I polują na duże zgrupowania wojsk, aby wziąć je w okrążenie i upokorzyć.
    Odbudowa Ukrainy po wojnie - jakie gospodarcze korzyści może uzyskać Polska? [RAPORT]
    Łącznie polskie PKB może wzrosnąć o prawie 190 mld zł, czyli 3,8 proc. z tytułu wsparcia w odbudowie Ukrainy – wynika z raportu ekonomistów Pekao SA.
    Czy przysługuje dodatek węglowy po zgłoszeniu źródła ogrzewania po terminie?
    Dodatku węglowego nie dostaną osoby, które po 11 sierpnia br. zmieniły swoją deklarację do CEEB, podając inne główne źródło ogrzewania, np. kocioł na węgiel zamiast pieca gazowego. Nie zostanie on wypłacony również tym, którzy złożyli deklaracje po terminie.
    Co z hipoteką na nieruchomości wywłaszczonej pod drogę publiczną?
    Polskie prawo przewiduje możliwość przymusowego przejęcia nieruchomości prywatnej na cele publiczne. Wywłaszczenie jest możliwe tylko za słusznym odszkodowaniem. A co dzieje się z ustanowioną na nieruchomości hipoteką? Jakie prawa mają osoby, które korzystają z nieruchomości na innych zasadach, takich jak służebność, czy umowa dzierżawy?
    Notariusz dokona wpisu w księdze wieczystej i wyda nakaz zapłaty
    Rada Ministrów przyjęła 4 października 2022 r. projekt nowelizacji Prawa o notariacie oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez ministra sprawiedliwości. Nowe przepisy uprawniać mają notariuszy m.in. do dokonywania wpisów hipotek w księgach wieczystych i wydawania notarialnych nakazów zapłaty. Jednocześnie, zwiększony zostanie nadzór sprawowany nad notariuszami, ze względu na uzyskanie przez nich nowych kompetencji. Nowe przepisy (o ile oczywiście zostaną uchwalone przez Sejm) mają wejść w życie (co do zasady) po 12 miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw - czyli stanie się to najprawdopodobniej pod koniec 2023 roku.
    Kiedy wygasa bon turystyczny?
    Po zmianie przepisów, termin zakończenia płatności bonem turystycznym za usługi hotelarskie lub imprezy turystyczne został wydłużony o pół roku.
    Reparacje
    Reparacje to rodzaj odszkodowania wojennego za wyrządzone szkody. Do jego wypłaty zobowiązane jest państwo, które wojnę wywołało, a kolejno ją przegrało. Jest to świadczenie wypłacane na rzecz państwa, a nie poszczególnych jednostek – ofiar wojennych.
    Z czego Polacy rezygnują w obliczu rosnących cen? [SONDAŻ]
    Rozrywka i kultura, wyjścia do knajp czy wyjazdy wypoczynkowe – z tego w pierwszej kolejności Polacy zrezygnują. Takie wyniki pokazuje najnowszy sondaż United Surveys dla DGP i RMF FM.
    Nowelizacja ustawy o komisji ds. pedofilii - Kościół nie chce udostępniać akt
    Projekt nowelizacji ustawy o komisji ds. pedofilii, skierowany do Sejmu w lipcu 2022 r. przez Kancelarię Prezydenta, zobowiązuje wszystkie podmioty do przekazania jej dokumentów w ciągu 30 dni, w tym również Kościół Katolicki. Episkopat zasłania się jednak konkordatem, konstytucją i tajemnicą kościelną.
    Terminy wypłat 300 plus w ramach wyprawki szkolnej
    W ramach programu Dobry Start możesz otrzymać wyprawkę szkolną dla dziecka w wysokości 300 zł. Termin wypłaty świadczenia zależy od czasu złożenia wniosku.
    Waloryzacja emerytur i rent 2023 - minimalna gwarantowana podwyżka 250 zł
    W 2023 roku zostanie zastosowana kwotowo-procentowa waloryzacja rent i emerytur. Emerytury i renty mają wzrosnąć w przyszłym roku o 13,8 proc., a minimalna gwarantowana podwyżka świadczenia wyniesie 250 zł. Tak wynika z założeń projektu nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw opublikowanych 3 października 2022 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów. Najniższa emerytura i renta ma wynieść 1588,44 zł.
    Nowelizacja ustawy o ochronie zdrowia psychicznego - co się zmieni?
    Przygotowany przez resort zdrowia projekt nowelizacji ustawy o ochronie zdrowia psychicznego ma m.in. zmodyfikować pojęcia takie jak „osoba z zaburzeniami psychicznymi” oraz „szpital psychiatryczny”. Co jeszcze ma się zmienić?
    Szwed: szacujemy, że najniższa emerytura w 2023 r. wyniesie ponad 1500 zł brutto
    Szacujemy, że najniższa emerytura wyniesie od marca 2023 r. ponad 1500 zł brutto. Rozważamy zastosowanie waloryzacji kwoto-procentowej z gwarantowanym minimalnym wzrostem – powiedział wiceminister rodziny Stanisław Szwed. Dodał, że zasady wypłat czternastek będą podobne jak w tym roku.
    Ubezpieczenia szkolne dla dzieci i młodzieży - poradnik Rzecznika Finansowego
    W związku z rozpoczęciem roku szkolnego Rzecznik Finansowy przygotował materiał dotyczący ubezpieczeń szkolnych dla dzieci i młodzieży. Publikacja przybliża szczegóły dotyczące grupowych ubezpieczeniach szkolnych oraz polis indywidualnych.
    Inflacja 2023 - powyżej 20 proc.
    Inflacja 2023. Do końca roku inflacja dalej będzie rosnąć, a jej szczyt w tym cyklu powinien nastąpić w lutym 2023 roku w wysokości przekraczającej 20 proc. rdr – stwierdzono w komentarzu Banku Pekao do danych GUS o inflacji we wrześniu.
    Ustawa o poprawie warunków mieszkaniowych przyjęta przez Sejm
    Nowe przepisy mają podnieść efektywność energetyczną budynków mieszkalnych i rozwinąć budownictwo mieszkaniowe dla osób o niższych dochodach.
    Jednorazowe świadczenia w związku z sytuacją ekologiczną na Odrze – jak złożyć wniosek
    ZUS wypłaci jednorazowe świadczenie płatnikom składek z określonych branż, przeznaczone na ograniczenie niektórych skutków ekonomicznych związanych z sytuacją ekologiczną na Odrze. ​​​​​​​Kogo objęto odszkodowaniem i jak złożyć o nie wniosek?
    Bon turystyczny ważny do 31 marca 2023 - Prezydent podpisał ustawę wydłużającą go
    Ustawa przedłużająca Polski Bon Turystyczny została podpisana przez Prezydenta i ogłoszona w Dzienniku Ustaw.
    Czy właściciel 2 domów opalanych węglem może złożyć 2 wnioski o dodatek węglowy?
    Ustawa o dodatku węglowym od samego początku wzbudza wiele wątpliwości w kwestii jej interpretacji. Jedną z nich jest liczba przysługujących dodatków do węgla dla właścicieli kilku nieruchomości. Czy mają prawo do tylu dofinansowań ile nieruchomości posiadają?
    Przedawnienie roszczeń 2022/2023. Czy warto wstąpić na pocztę w drodze na bal sylwestrowy?
    Biorąc pod uwagę, że w 2022 r. 31 grudnia wypada w sobotę, a w 2023 r. – w niedzielę, warto się zastanowić jak do obliczania terminów przedawnienia ma się brzmienie art. 115 kodeksu cywilnego (k.c.), a więc czy warto podjechać z pozwem na pocztę w drodze na bal sylwestrowy, czy też można spokojnie poczekać do 2 stycznia. Tym bardziej, że cztery lata temu miała miejsce mała rewolucja w kwestii obliczania terminów przedawnienia. Za sprawą nowelizacji kodeksu cywilnego, która weszła w życie 9 lipca 2018 r., m.in. terminy przedawnienia wynoszące co najmniej 2 lata upływają zawsze z końcem roku kalendarzowego.
    Dodatek do ogrzewania elektrycznego. Od kiedy można składać wnioski?
    Gminy będą przyjmowały wnioski ogrzewających domy prądem od 1 grudnia br. do 1 lutego 2023 r. Na wypłatę pieniędzy będą miały czas do końca marca przyszłego roku.
    Standardy rozmów telefonicznych w więzieniach przyczyną niepokojów
    Wprowadzenie minimalnych standardów rozmów telefonicznych miało być korzystne dla osadzonych, a tymczasem spowodowało, że liczba dozwolonych połączeń została ograniczona.
    Maseczki w szpitalach i w aptekach do końca października 2022 r.
    Obowiązek noszenia maseczek w szpitalach i w aptekach zostanie przedłużony do końca października 2022 r.
    Rosjanie uciekają. Ilu mogło przedostać się do UE?
    Mobilizacja wojskowa w Rosji sprawiła, że potencjalni żołnierze zaczęli planować ucieczkę. Wielu zmieniło państwo zamieszkania bez żadnego trybu. Dane o ruchu międzynarodowym pokazują że kilkadziesiąt tysięcy Rosjan mogło kupić bilet w jedną stronę do UE.