Kategorie

Problematyka żołnierza OT na gruncie Kodeksu karnego

Sylwia Uścimiak
Prawnik, specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu prawa i postępowania karnego
Problematyka żołnierza OT na gruncie Kodeksu karnego
ShutterStock
Czy żołnierze OT są funkcjonariuszami publicznymi w rozumieniu ustawy karnej? Co ze szczególną ochroną przewidzianą dla służb mundurowych?

Żołnierzami Wojsk Obrony Terytorialnej są co do zasady ochotnicy, którzy nie są żołnierzami zawodowymi, ale pełnią czynną służbę wojskową w strukturach Wojsk Obrony Terytorialnej (dalej: WOT) oraz w Dowództwie WOT. W potocznym języku żołnierze każdego rodzaju sił zbrojnych określani są jako służba mundurowa i są szczególnie chronieni przez ustawodawcę. Czy w przypadku żołnierzy OT jest podobnie?

Służba w obronie terytorialnej

Reklama

Problematyka służby w WOT została uregulowana w Rozdziale 4b Ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: PowszObRPU). Zgodnie z art. 98i PowszObRPU żołnierzem OT zostaje się w dniu rozpoczęcia pełnienia terytorialnej służby wojskowej (dalej: TSW).

Osoba, która chce pełnić TSW musi złożyć wniosek do właściwego Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień lub wyrazić zgodę, iż chce wstąpić w szeregi WOT. Nadto kandydat musi posiadać uregulowany stosunek do służby wojskowej, przy czym ustawodawca pozwala na pełnienie niniejszej służby również osobom, które niepodlegają obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej lub przeszkolenia wojskowego.

W myśl art. 98m PowszObRPU żołnierze OT pełnią służbę rotacyjnie lub dyspozycyjnie i w tym miejscu pojawiają się największe problemy co do rozumienia funkcjonowania TSW. Otóż służba pełniona rotacyjnie polega na tym, iż żołnierz OT pełni ją we wskazanej jednostce i w dniach określonych przez jej dowódcę. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż żołnierze OT mogą pełnić służbę również poza jednostką np. w szpitalach, podczas usuwania skutków powodzi, pomagając w gaszeniu pożarów itp. Z kolei służba pełniona dyspozycyjnie polega na tym, iż żołnierz OT przebywa poza jednostką, ale pozostaje w gotowości do stawienia się na służbie w czasie i miejscu wskazanym przez dowódcę. Innymi słowy żołnierz OT pełniący fizycznie służbę w danym dniu jest żołnierzem pełniącym służbę rotacyjną.

Funkcjonariusz publiczny

Reklama

W myśl art. 115 § 13 pkt 8 Kodeksu karnego (dalej: k.k.), funkcjonariuszem publicznym jest osoba pełniąca czynną służbę wojskową, z wyjątkiem terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie. W praktyce można spotkać się z wątpliwościami czy żołnierze OT są funkcjonariuszami publicznymi w rozumieniu ustawy karnej. Wydaje się, iż cały problem polega na tym, że wiele osób, w tym pracownicy działów personalnych, nie bierze pod uwagę, iż TSW jest pełniona dwojako tj. rotacyjnie lub dyspozycyjnie. W zależności od sposobu pełnienia służby w danym dniu jest dopuszczalne lub niedopuszczalne korzystanie z uprawnienia funkcjonariusza publicznego.

Przykład 1:
Żołnierz OT bierze udział w akcji pomocy powodzianom (służba rotacyjna). W trakcie służby został zaatakowany przez nietrzeźwego lokatora, któremu pomagał ratować życie i cały dobytek. Ponieważ żołnierz OT pełnił w tym momencie służbę rotacyjną, to sprawca może mieć postawiony zarzut z art. 222 k.k. (tj. naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariusza) lub z art. 223 k.k. (tj. czynna napaść na funkcjonariusza publicznego).

Przykład 2:
Żołnierz OT, który na co dzień pracuje w banku został po pracy pobity przez niezadowolonego klienta i trafił do szpitalu ze złamanym obojczykiem. Uraz wiązał się z pobytem w szpitalu na okres powyżej 7 dni. W związku z faktem, iż żołnierz OT w tym dniu nie pełnił fizycznie służby (pozostawał do dyspozycji dowódcy) nie może on korzystać z uprawnienia funkcjonariusza publicznego, zaś sprawca może mieć postawiony zarzut z art. 157 § 1 k.k a nie z tytułu przestępstw popełnionych przeciwko funkcjonariuszom publicznym.

Żołnierz czy nie?

Kolejna wątpliwość wynika z treści art. 115 § 17 k.k., albowiem ustawodawca przyjął, iż żołnierzem jest osoba pełniąca czynną służbę wojskową, z wyjątkiem terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie. W tym przypadku podobnie jak w przypadku funkcjonariusza publicznego, cały problem tyczy się zwrotu „z wyjątkiem terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie” i podobnie jak we wcześniejszym wątku problem wynika z nieodróżniania służby rotacyjnej od służby dyspozycyjnej, zaś rozróżnienie tych dwóch rodzajów służby odnosi się głównie do kwestii czy żołnierza OT należy sądzić jako cywila (w przypadku służby dyspozycyjnej) czy jako żołnierza (służba rotacyjna) czyli przepisów części wojskowej ustawy karnej (art. 317 k.k.).

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    12 maja 2021
    Zakres dat:

    Bezpłatne leki dla kobiet w połogu?

    Bezpłatne leki mają przysługiwać również kobietom w połogu. Obecnie z takiego uprawnienia mogą korzystać kobiety w ciąży.

    Alimenty natychmiastowe. Ministerstwo Sprawiedliwości o reformie

    Alimenty natychmiastowe zdaniem Ministerstwa Sprawiedliwości mają poprawić sytuację dzieci. Ile będą wynosiły takie alimenty?

    Od kiedy bez maseczek na powietrzu?

    Od kiedy bez maseczek na powietrzu? To pytanie pojawia się często w związku z wejściem w życie nowego rozporządzenia dotyczącego obostrzeń.

    Jak radzić sobie z komornikiem?

    Jak radzić sobie z komornikiem? Co w chwili, kiedy dłużnik stał się kompletnie niewypłacalny?

    Bon turystyczny - czy termin ważności zostanie wydłużony?

    Bon turystyczny z dłuższym terminem ważności? Analizy dotyczące wprowadzenia takiego rozwiązania prowadzi resort rozwoju.

    Fundusz kompensacyjny - co z projektem ustawy?

    Co z ustawą, która wprowadza fundusz kompensacyjny? Kiedy projekt trafi do Sejmu? Kto będzie mógł uzyskać rekompensatę?

    Ile może zająć komornik z emerytury w 2021 r.?

    Ile może zająć komornik z emerytury w 2021 r.? Jakie są aktualne kwoty świadczeń wolnych od egzekucji i potrąceń?

    Dzieciobójstwo w polskim prawie karnym

    Dzieciobójstwo w praktyce stanowi uprzywilejowany typ zabójstwa. Kto może być sprawcą dzieciobójstwa i co za nie grozi?

    Świadek koronny, czyli jaki?

    „Świadek koronny” jest pojęciem dość znanym. Zazwyczaj ludziom kojarzy się, że przysługują mu „jakieś korzyści”.

    Kiedy Boże Ciało w 2021 r.?

    Kiedy wypada Boże Ciało w 2021 r.? Czy jest to dzień wolny od pracy? Co z długim weekendem i zakupami?

    W pandemii konsumenci częściej zgłaszają problemy

    W pandemii konsumenci częściej zgłaszają się o pomoc w rozwiązywaniu transgranicznych problemów. Czego dotychczas dotyczyły skargi?

    ETPCz o wyborze polskiego TK

    Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPCz) uznał, iż wybór polskiego Trybunału Konstytucyjnego był nieprawidłowy, co spowodowało niezgodność z prawem składu orzekającego.

    Bon turystyczny. Czym jest Certyfikat Dobrych Praktyk?

    Podmiot realizujący bon turystyczny może otrzymać Certyfikat Dobrych Praktyk. Co to oznacza dla turysty?

    Maseczki na świeżym powietrzu? Zmiany od 15 maja 2021 r.

    Maseczki na świeżym powietrzu nie będą obowiązkowe od 15 maja 2021 r. pod warunkiem zachowania odpowiedniego dystansu.

    Emerytury stażowe. Prezydent powołał Radę ds. Społecznych

    Wypracowanie propozycji tzw. emerytury stażowej ma być jednym z zadań Rady ds. Społecznych, którą powołał prezydent.

    Czy biuro podróży może wymagać od turysty szczepienia?

    Szczepień przeciw COVID-19 może wymagać organizujące wyjazd biuro podróży, przyjmujący turystę hotel czy przewoźnik. Czy jest to zgodne z prawem?

    Internet popularny w komunikacji z administracją publiczną

    Internet na Mazowszu ma coraz większe znaczenie jako kanał komunikacji z administracją publiczną. Jakie są statystyki?

    Rzecznik TSUE o polskim systemie odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów

    Według opinii rzecznika generalnego TSUE trybunał powinien orzec, iż polskie prawo w sprawie systemu odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów jest sprzeczne z prawem unijnym.

    Bezpieczne hasło - czyli jakie?

    Bezpieczne hasło jest pierwszą linią obrony przed cyberprzestępcami. Jak skutecznie tworzyć hasło i nie dać się hakerom?

    Szczepienia w zakładach karnych - projekt

    Szczepienia w zakładach karnych zakłada projekt rozporządzenia, który przygotowało Ministerstwo Zdrowia. To nie jedyne miejsce, o które zostanie rozszerzony katalog miejsc, w których będą wykonywane szczepienia.

    SMS-y z pytaniem o alimenty nękaniem? SN uchylił wyrok

    SMS-y z pytaniem o alimenty zostały przez męża uznane za nękanie. Zdaniem Sądu Najwyższego nie można bez wątpliwości uznać, iż doszło do popełnienia występku.

    Zadłużeni emeryci. Co mogą zrobić w ciężkiej sytuacji finansowej?

    Emeryci znajdują się w coraz gorszych sytuacjach finansowych. Według danych Krajowego Rejestru Długów, zadłużonych w tej grupie przybywa.

    Po roku większa liczba bezrobotnych – porównanie [TABELA]

    Liczba bezrobotnych w Polsce w 2021 r. wzrosła w porównaniu do roku ubiegłego. Jak wygląda porównanie w poszczególnych województwach?

    Z jakich wydatków zrezygnują konsumenci w II kwartale 2021 r.?

    Wydatki zakupowe planuje ograniczyć 40% Polaków. Z deklaracji konsumentów wynika, że głównym powodem ograniczeń są rosnące ceny.

    Rejestracja na szczepienie COVID - 4 sposoby

    Rejestracja na szczepienie COVID może odbyć się na 4 sposoby - infolinia, online, SMS i kontakt z konkretnym punktem szczepień. Jak zapisać się na szczepienie?